Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 7 września 2026 r., III Ca 1915/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 7 września 2026 r., III Ca 1915/25

Tekst

1 Sygn. akt III Ca 1915/25

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 czerwca 2025 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie o sygn. akt I C 702/24 z powództwa J. Ż., przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ż., o zapłatę:

3 1. zasądził od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ż. na rzecz powódki J. Ż. kwotę 29.593,33 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 3 października 2023 roku do dnia zapłaty;

4 2. zasądził od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ż. na rzecz powódki J. Ż. kwotę 5.097 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, w tym kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

5 Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając wydane orzeczenie w całości. Pozwany wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił:

6 1. naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków oraz dokumentów przedstawionych przez strony w toku postępowania, skutkujące przyjęciem błędnych ustaleń faktycznych i ustaleniem z góry przez Sąd I Instancji, że Pozwana od początku dysponowała informacjami o intencji wywiezienia przez Powódkę pojazdu do innego państwa członkowskiego oraz zastosowania stawki 0% VAT z uwagi na wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, podczas gdy świadkowe na rozprawie jednoznacznie zeznali, iż z rozmów odbytych z Powódką oraz jej ojcem przed zakupem pojazdu nie byli oni w stanie uzyskać takich informacji, co poskutkowało uznaniem przez Sąd, iż w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 410 k.c., na bazie czego Sąd zasądził na rzecz Powódki kwotę dochodzoną pozwem,

7 2. naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 327¹ § 1 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji z pominięciem reguł dotyczących jego sporządzania, w szczególności poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się w treści uzasadnienia przez Sąd do licznych dokumentów przedłożonych przez Pozwaną w toku procesu, m.in: wniosku kredytowego wypełnionego samodzielnie przez Powódkę, zamówienia nr (...)/(...), korespondencji SMS Powódki z J. D. (1), protokołu wydania samochodu, Faktury Vat nr (...), opinii prywatnej prawno - podatkowej przygotowanej przez (...) R., co finalnie doprowadziło do ustalenia niewłaściwego stanu faktycznego sprawy, podczas gdy z treści niniejszych dokumentów sporządzonych przed, w toku, oraz po zawarciu umowy sprzedaży wynika, iż Powódka samodzielnie wskazywała polski adres zamieszkania oraz nie zasygnalizowała w momencie wystawienia faktury jakichkolwiek nieprawidłowości. Brak oceny wiarygodności powołanych i przeprowadzonych ww. dowodów poskutkowało brakiem ich uwzględnienia przy wyrokowaniu, a w konsekwencji uznaniem roszczenia,

8 3. sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegających na ustaleniu, iż:

9 a. sprzedawca (pozwana) wiedział, że zakup dokonywany jest w celu wywiezienia pojazdu poza terytorium kraju praktycznie od razu po zakupie.

10 b. pozwany, poprzez swoich pracowników, miał jasną informację o miejscu zamieszkania powódki i planowanym wywozie auta do Austrii.

11 c. zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że w rozpoznawanym przypadku doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

12 d. pozwana miała podstawy do dokonania korekty wystawionej faktury VAT.

13 4. rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 16 ustawy o podatku od towarów i usług, a także art. 9 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 roku w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dyrektywa VAT) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż na podstawie obowiązujących przepisów Powódka nie posiada statusu podatnika i nie ma prawa dochodzić zwrotu podatku od właściwego Urzędu Skarbowego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż ma ona prawo żądać zwrotu uiszczonej kwoty podatku VAT od sprzedawcy pojazdu, podczas gdy prawidłowa wykładnia ustawy oraz dyrektywy powinna doprowadzić Sąd do wniosku o przysługiwaniu jej statusu Podatnika, co uprawnia ją do dochodzenia zwrotu kwoty od organów podatkowych, na rzecz których uiszczony został podatek.

14 W związku z tak postawionymi zarzutami pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Łodzi - Widzewa w Łodzi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 1 i oddalenie powództwa, zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2 i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej całości kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za I Instancję, a ponadto o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

15 Powódka, w odpowiedzi na wniesioną przez pozwanego apelację, wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

16 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

17 Apelacja okazała się całkowicie bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu.

18 Zdaniem Sądu Okręgowego, wyrok Sądu Rejonowego jest prawidłowy i jako taki musi się ostać. Podniesione przez apelującego zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji i przyjmuje je, jako własne, jak i dokonaną ocenę prawną.

19 W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że podniesione przez apelującego zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. oraz sprzeczności istotnych ustaleń sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym nie zasługują na uwzględnienie.

20 Jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie. Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone w art. 233 § 1 k.p.c. Należy zatem mieć na uwadze, że – co do zasady – Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).

21 Jak wskazał Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach (np. wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, wyrok z dnia 21 października 2005r., sygn. akt III CK 73/05, wyrok z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt III CK 245/04, LEX nr 174185), skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu. Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008r., I ACa 180/08, LEX nr 468598).

22 W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy opierając się na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach, uznał, że Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny i ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W szczególności należy wskazać, że wbrew twierdzeniom apelacji, że Sąd I instancji przy orzekaniu prawidłowo ocenił, że w toku procesu zamawiania pojazdu i dokonywania zakupu powódka bowiem wielokrotnie zwracała uwagę pracownikom pozwanego - najpierw Z. A., a następnie J. D. (1), iż jej ośrodek życiowy znajduje się w Austrii. Powódka w trakcie rozmów prowadzonych z pozwanym cały czas posługiwała się również austriackim numerem telefonu, na który to pozwany również kontaktował się z powódką. Ponadto, na wniosku o kredyt, który został przesłany do pozwanego powódka wskazała, że jej miejsce zamieszkania znajduje się w Austrii, zaś adres zameldowania w Polsce został wskazany po konsultacji z pozwanym, w związku z kwestią finansowania zakupu pojazdu kredytem. Każdorazowo Powódka konsultowała z pracownikami pozwanego jaki adres ma wskazać, czy polski czy austriacki. Powódka wielokrotnie dopytywała pracownika pozwanego - czy uzyska kredyt w Polsce, w sytuacji gdy na stałe pracuje i mieszka w Austrii oraz jest zatrudniona u austriackiego pracodawcy, a auto będzie użytkowane w Austrii. Co więcej powódka dopytywała w jakiej walucie ma wskazać wynagrodzenie (zarabia w Euro) i w jakiej kwocie. Pracownik pozwanego - J. D. (2) wskazał wtedy, aby Powódka przeliczyła wynagrodzenie z EUR na PLN a także wskazała adres zameldowania w Polsce. Adres zamieszkania zgodnie ze stanem faktycznym Powódka wskazała w Austrii.

23 Wbrew twierdzeniom pozwanego zarówno M. K. (ojciec powódki), jak i sama powódka sygnalizowali, że zakupiony pojazd będzie użytkowany w górach. Jak wskazał bowiem M. K. zeznał, że już w trakcie tej rozmowy informował Z. A., że samochód dla jego córki będzie do jazdy po górach, bo mieszka ona w Austrii w O.. Również sama powódka w sposób szczegółowy opisywała treści rozmów prowadzonych z pracownikami pozwanego i wielokrotne informowanie, że jej centrum życia znajduje się w Austrii i to tam będzie użytkować zakupiony pojazd. Co więcej finalizując kwestie formalne związane z zakupem pojazdu powódka pytała o F. czyli dokument potrzebny do rejestracji pojazdu za granica, który otrzymała od pozwanego w języku niemieckim. Także świadek J. D. (1), pracownik pozwanej spółki przyznał, że posiadał wiedzę o tym, że powódka zamieszkuje w Austrii, jednak sugerował podanie adresu zameldowania w Polsce, aby uzyskać kredyt. Wreszcie również M. K. pytał Z. A., czy nie będzie możliwości zakupienia pojazdu w Austrii, na co uzyskał odpowiedź, że sprzedając pojazd w Polsce uzyska prowizję. Powyższe okoliczności potwierdzają również dowody z dokumentów, bowiem w umowie kredytu wskazano na adres zamieszkania J. Ż.: N. 33 lok. 10, 9500 O.. W polisie ubezpieczeniowej wskazano adres zamieszkania J. Ż.: ul. (...), m. 41., (...)-(...) Ż.. We wnioskopolisie dotyczącej ubezpieczenia N. – pakiet A (nr (...)) w danych ubezpieczonego wskazano adres zamieszkania J. Ż.: N. 33 lok. 10, 9500 O. w Austrii.

24 Reasumując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozostawia wątpliwości, iż sprzedawca poprzez swoich pracowników zajmujących się obsługą powódki, na etapie zakupu pojazdu powinien wiedzieć, że powódka dokona wywozu samochodu w terminie 14 dni od dnia jego nabycia i powinien był zgromadzić potrzebną dokumentację umożliwiającą zastosowanie stawki 0% podatku VAT.

25 Po drugie, nie sposób zgodzić się, aby Sąd w sposób wadliwy ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w sposób niewłaściwy zastosował przepis art. 233 §1 k.p.c. w zw. z art. 327¹ §1 k.p.c. Sąd I instancji w sposób prawidłowy ocenił całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i odniósł się do przeprowadzonych dowodów. Wbrew twierdzeniom pozwanego z dokumentów z akt sprawy nie wynika, aby pracownicy pozwanego zostali w jakikolwiek sposób wprowadzeni w błąd, co zostało wyżej omówione w sposób szczegółowy. Nie sposób zgodzić się, aby interpretacja podatkowa Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 lutego 2024 r. została wydana w oparciu o fałszywy stan faktyczny. Przedstawiona przez pozwanego opinia prawna z firmy (...) stanowi natomiast wyłącznie dokument prywatny. Ponadto w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że prywatna opinia nie stanowi dowodu na okoliczność wymagającą wiadomości specjalnych, w rozumieniu art. 278 § 1 k.p.c., choćby jej autorem była osoba wpisana na listę biegłych sądowych. Walor tego rodzaju ekspertyzy jest jedynie taki, że stanowi ona „wzmocnienie” stanowiska strony wiadomościami specjalnymi. Może ona ewentualnie stanowić asumpt do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego (postanowienie SN z 19.12.2023 r., I CSK 1888/23, LEX nr 3651994, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 8 marca 2023 r., V ACa 133/21, LEX nr 3569150)

26 Odnosząc się do podniesionego przez pozwanego zarzutu naruszenia art. 327¹ § 1 k.p.c. należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Powszechnie w orzecznictwie przyjmuje się, iż zarzut naruszenia art. 327¹ § 1 k.p.c. może być usprawiedliwiony tylko w wyjątkowych okolicznościach, tj. jedynie wtedy, gdy treść uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10.01.2013 r., III APa 63/12, LEX nr 1254543, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24.01.2013 r., I ACa 1075/12, LEX nr 1267341). Tym samym naruszenie art. 327¹ § 1 k.p.c. może stanowić usprawiedliwioną podstawę apelacji, tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji zawiera tak kardynalne braki, że niemożliwe jest dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia, co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli apelacyjnej. Tylko bowiem wówczas stwierdzone wady mogą mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy opierając się na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego uznał, że Sąd Rejonowy w sposób zwięzły, jednak wyczerpujący przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia w sporządzonym uzasadnieniu. Natomiast tak postawiony zarzut przez skarżącego stanowi w ocenie Sądu Okręgowego wyłącznie wyraz niezadowolenia pozwanego z treści zapadłego rozstrzygnięcia.

27 Odnosząc się na końcu do podniesionego zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 16 ustawy o podatku od towarów i usług, a także art. 9 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 roku w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Sąd I instancji słusznie nie zakwalifikował powódki jako podatnika, który uprawniony jest do samodzielnego wystąpienia o zwrot zapłaconego w nadmiernej wysokości podatku. Jak wynika z treści interpretacji Dyrektora KAS oraz treści uzasadnienia Sądu I instancji, pozwany błędnie rozpoznał transakcję sprzedaży samochodu jako transakcję krajową, zamiast prawidłowo za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Powódka nie złożyła zatem deklaracji VAT-22 gdyż pracownik pozwanego w żadnym momencie nie poinformował powódki, że będzie ona musiała złożyć taki dokument w związku z planowanym użytkowaniem pojazdu za granicą. Zgodnie zaś z interpretacją Dyrektora KAS to na pozwany spoczywał obowiązek odebrania deklaracji VAT-22. To na pozwanym spoczywał również obowiązek wskazania prawidłowej ceny pojazdu. Powódka zapłaciła przedmiotową fakturę VAT wyłącznie z uwagi na fakt, iż pozwany nie wypełnił należycie swoich obowiązków. Jak zostało to wcześniej wielokrotnie podkreślone pozwany miał wiedzę, że powódka dokonuje zakupi w celu wywiezienia pojazdu do Austrii zaraz po nabyciu, a zatem powinien zastosować zerową stawkę podatku VAT. Naliczenie podatku VAT nawet gdy umowa taki przewiduje, w sytuacji gdy dna czynność nie podlega opodatkowaniu w świetle przepisów ustawy, pozostaje w sprzeczności z tą ustawa, narusza jej przepisy, jak wskazał Sąd Najwyższy, stąd w tej części taka umowa nie może być uznana za ważną (art. 58 § 3 k.c.), a spełnione świadczenie w zakresie bezpodstawnie naliczonego podatku VAT, w stosunkach cywilnoprawnych stron danej czynności ma charakter nienależnego w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. (por. wyrok SN z 22 marca 2002 r. I CKN 13344/99 - OSNC 2003 Nr 4, poz. 52, z 27 lutego 2004 r., V CK 293/03 - OSNC 2005 Nr 3, poz. 51, 25 lutego 2010 r., I CSK 394/09, z 4 listopada 2011 r., I CSK 66/11 - 20 czerwca 2012 r., I CNP 76/11). Mając zatem na uwadze, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego (vide: wyrok z dnia 27 lutego 2004 r., V CK 293/03, OSNC 2005, nr 3, poz. 51) przyjęto możliwość dochodzenia roszczenia obejmującej także nienależny podatek od towarów i usług.

28 Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c., oddalił apelację, jako bezzasadną.

29 O kosztach postępowania apelacyjnego sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.. Mając na uwadze, iż apelująca spółka przegrała postępowanie, a pozwany poniósł koszty związane z udziałem w postępowaniu apelacyjnym, należało zwrócić mu żądane koszty. Na koszty te składały się koszty ustanowienia pełnomocnika w sprawie w kwocie 1.800 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 5) w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 118). Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stosownie do dyspozycji art. 98 § 1¹ k.p.c..