Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 27 listopada 2024 r., II Ka 209/24
uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 27 listopada 2024 r., II Ka 209/24
Uzasadnienie
1 Formularz UK 2
2 Sygnatura akt
3 II Ka 209/24
4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
5 1
6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
7 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
8 Wyrok Sądu Rejonowego w Turku z 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 433/20
9 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację
10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
11 ☐ oskarżyciel posiłkowy
12 ☐ oskarżyciel prywatny
13 ☒ obrońca
14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
15 ☐ inny
16 0.11.3. Granice zaskarżenia
17 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
18 ☒ na korzyść
19 ☐ na niekorzyść
20 ☒ w całości
21 ☐ w części
22 ☐
23 co do winy
24 ☐
25 co do kary
26 ☐
27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
28 0.11.3.2. Podniesione zarzuty
29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
30 ☒
31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
32 ☐
33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
35 ☒
36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
37 ☒
38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
40 ☒
41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
42 ☐
44 ☐
45 brak zarzutów
46 0.11.4. Wnioski
47 ☐
48 uchylenie
49 ☒
50 Zmiana
51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
52 0.12.1. Ustalenie faktów
53 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione
54 Lp.
55 Oskarżony
56 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
57 Dowód
58 Numer karty
59 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
60 Lp.
61 Oskarżony
62 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
63 Dowód
64 Numer karty
65 0.12.2. Ocena dowodów
66 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
67 Lp. faktu z pkt 2.1.1
68 Dowód
69 Zwięźle o powodach uznania dowodu
70 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
71 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
72 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
73 Dowód
74 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
75 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
76 Lp.
77 Zarzut
78 1. mającej wpływ na treść skarżonego orzeczenia obrazy przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., poprzez dokonanie dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów i naruszenie zasad logiki i doświadczenia życiowego poprzez przyjęcie, że oskarżony poruszał się z prędkością ok. 153 km/h w chwili wypadku i tym samym przyczynił się do jego zaistnienia z uwagi na brak możliwości należytej reakcji, w sytuacji, w której z prawidłowo ocenionego materiału dowodowego nie da się wysunąć kategorycznie takiego wniosku, w szczególności w świetle poważnych wadliwości i ułomności opinii biegłego R. O. i I. H. (1);
79 2. mającej wpływ na treść skarżonego orzeczenia obrazy przepisów postępowania, tj. art. 201 k.p.k., poprzez brak powołania innych biegłych z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych w celu ostatecznego i pełnego wyjaśnienia kwestii okoliczności wypadku, w tym kwestii prędkości, z jaką poruszał się oskarżony E. G. (1) w chwili zdarzenia z dnia 27 września 2019 r., w sytuacji, w której opinia biegłych I. H. (1) i R. O., na której oparł się Sąd I instancji wydając wyrok, pozostawała istotnie wadliwa i nieprzydatna, albowiem opierała się na niemożliwej do skutecznego zastosowania metodzie badawczej (energetycznej), opinia uzupełniająca nijak nie wyjaśnia poważnych i słusznych wątpliwości zgłaszanych konsekwentnie przez obrońcę oskarżonego, a nadto ww. opinia biegłych pozostawała w ewidentnej sprzeczności z opinią biegłego T. D., który stwierdził, że E. G. (1) nie przyczynił się do zaistnienia wypadku oraz nie miał możliwości jego uniknięcia;
80 3. mający wpływ na treść skarżonego orzeczenia błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tego orzeczenia, polegający na ustaleniu, że P. K. (1) nie uszanował pierwszeństwa przejazdu oskarżonego albowiem źle ocenił prędkość i odległość M., podczas gdy ze znajdujących się w aktach niniejszej sprawy zeznań P. K. (1) oraz jego wyjaśnień do sprawy przed SR w Turku, sygn.. akt: II (...), wynika, że P. K. (1) nie widział nadjeżdżającego E. G. (1), dlatego że nie obserwował należycie drogi przed sobą, nie spojrzał przed wykonaniem manewru, czy nikt nie porusza się z przeciwnego kierunku;
81 4. rażącej niewspółmierności kary 1 roku pozbawienia wolności, której orzeczenie w tym wymiarze, a przede wszystkim bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, jawi się jako dalece nieadekwatna i nieproporcjonalnie wysoka reakcja prawnokarna w świetle tego, że oskarżony nigdy wcześniej nie był karany, nie był sprawcą badanego zdarzenia, a potencjalnie jedynie przyczynił się do zaistnienia jego skutków, zaś wobec głównego sprawcy wypadku orzeczono za jego spowodowanie karę właśnie 1 roku pozbawienia wolności.
82 ☐ zasadny
83 ☐ częściowo zasadny
84 ☒ niezasadny
85 ☐ zasadny
86 ☐ częściowo zasadny
87 ☒ niezasadny
88 ☐ zasadny
89 ☐ częściowo zasadny
90 ☒ niezasadny
91 ☐ zasadny
92 ☐ częściowo zasadny
93 ☒ niezasadny
94 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
95 Sąd odwoławczy w toku kontroli apelacyjnej nie dopatrzył się uchybień w ocenie dowodów, którą przeprowadził Sąd I instancji. Ocena dowodów przeprowadzonych w toku postępowania pozostaje pod ochroną prawa procesowego (art. 7 k.p.k.), gdyż została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy.
96 Sąd I instancji wydał wyrok na podstawie analizy całokształtu ujawnionych w toku postępowania okoliczności, mających znaczenie dla przedmiotowego rozstrzygnięcia, wobec czego ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie uchybia treści art. 410 k.p.k.
97 Niezasadny był zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, podniesiony w punkcie 1 petitum apelacji. Ocena materiału dowodowego dokonana przez sąd meriti dokonana została zgodnie z powołanymi wyżej przepisami. W szczególności dotyczy to opinii biegłych z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych, w tym sporządzonej przez R. O. i I. H. (2). Należy podkreślić, że już w pierwotnej opinii biegli wskazali, że di wypadku nie doszłoby, gdyby oskarżony poruszał się z prędkością 90 km/h (k. 394-395). Nie można więc uznać, iż biegli dopuścili się „rażącego błędu w postaci przyjęcia w opinii zasadniczej dozwolonej prędkości w miejscu zdarzenia na poziomie 60 km/h”. Przy czym ustalenie tej prędkości również w toku procesu okazało się skomplikowane z powodu błędnego oznaczenia drogi, choć w istocie prędkość ta powinna wynosić 60 km/h (vide: str. 10 pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W opinii uzupełniającej podano, iż zastosowana metodyka obliczeń, a zwłaszcza prędkości m. jest jak najbardziej prawidłowa, a uzyskany wynik jest najniższym przedziałem z możliwego do obliczenia, a kontekście zmniejszenia trwałej deformacji mitsubishiw trakcie akcji ratowniczej (k. 974). Odnosząc się do wywodów apelującego zawartych w uzasadnieniu środka odwoławczego wskazać więc należy, iż działania straży pożarnej mogły jedynie wpłynąć na to, iż prędkość uderzeniowa mogła być większa od wyliczonej przez biegłych (VIDE: k. 973-974). Dodatkowo wnioski przedmiotowych opinii korespondują z zeznaniami naocznego i niezwiązanego z żadną ze stron świadka M. L., który bezpośrednio po przedmiotowym zdarzeniu podał, iż m. jechał dość szybko (k. 13), sam świadek jechał z prędkością 90 km/h, m. musiał jechać szybciej skoro wyprzedził pojazd prowadzony przez świadka i jechał w odległości 400 metrów.
98 Opinie wydane przez biegłych R. O. i I. H. (2) były więc – jak wskazał sąd rejonowy – jasne, pełne, rzetelne i fachowe, oparte o wiedzę i doświadczenie zawodowe obu biegłych. Dodatkowo opinie te były zgodne z ww. materiałem dowodowym, a także wysoce prawdopodobne w świetle zasad wiedzy i doświadczenia życiowego. To wywody apelującego usiłującego wykazać, iż oskarżony poruszał się z dopuszczalną prędkością pozostawały w jaskrawej sprzeczności z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, a więc stanowiły polemikę z prawidłowymi ustaleniami sądu I instancji.
99 Tym samym niezasadny był również zarzut obrazy art. 201 k.p.k. – ww. opinie sporządzone przez biegłych R. O. i I. H. (2) nie zawierały bowiem żadnych błędów logicznych, były przekonujące, pełne, wręcz wyczerpujące. Powołanie innych biegłych w tej sytuacji uzasadnione byłoby więc tym, iż opinie dotychczas wydane nie spełniają oczekiwań oskarżonego i jego obrońcy, co pozostawałoby w sprzeczności z przepisem art. 201 k.p.k. Dodać przy tym trzeba, iż sąd meriti prawidłowo ocenił również opinię sporządzoną przez biegłego T. D., odrzucając jej przydatność dla rekonstrukcji stanu faktycznego w zakresie w jakim pozostawała w sprzeczności z opiniami biegłych R. O. i I. H. (2).
100 Przechodząc do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych podniesionego w apelacji wskazać należy, iż z całą pewnością kierujący pojazdem marki r. nie uszanował pierwszeństwa przejazdu oskarżonego, nie ma natomiast jakiegokolwiek znaczenia (wpływu na treść zaskarżonego wyroku) z jakiej przyczyny tak się stało – z powodu błędnej oceny sytuacji na drodze kierującego autem r., czy też z powodu nieobserwowania przez niego tej drogi i nie dostrzeżenia pojazdu marki m.. Nie ulega bowiem wątpliwości, że gdyby oskarżony E. G. poruszał się z dopuszczalną prędkością 90 km/h do wypadku nie doszłoby niezależnie od tego z jakiego powodu P. K. (1) nie uszanował jego (oskarżonego) pierwszeństwa przejazdu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny prawa karnego współodpowiedzialnymi za wypadek drogowy może być dwóch lub więcej uczestników ruchu drogowego, z zastrzeżeniem przypisania im tylko takiego skutku, jaki został przez nich spowodowany poprzez chociażby nieumyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym (VIDE: wyrok SN z dnia 23 lipca 2014 r., V KK 32/14). Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a mianowicie suma naruszeń zasad bezpieczeństwa w ruchu daje przyczynę wypadku, natomiast każde z wyodrębnionych zachowań jawi się jako niewystarczająca przyczyna (gdyby bowiem oskarżony E. G. poruszał się z prędkością administracyjnie dopuszczalną do zdarzenia nie doszłoby – uniknąłby go, także gdyby P. K. nie podjęła manewru skrętu w lewo do wypadku nie doszłoby).
101 Przechodząc do zarzutu 4 zawartego w apelacji obrońcy oskarżonego E. G. (1) wskazać należy, iż wymieniony oskarżony przekroczył o około 60 km/h dopuszczalną prędkość, to jest o blisko 70%, co miało bezpośredni związek przyczynowy z powstałym wypadkiem drogowym, którego następstwem była śmierć dwojga osób, którzy w żaden sposób nie przyczynili się do przedmiotowego zdarzenia. W tej sytuacji, w szczególności z powodu umyślnego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50% na danym odcinku drogi i skutki wypadku, w ocenie sądu odwoławczego, stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu był znaczny i tym samym nie zachodziły przesłanki do warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Kata taka byłaby też nie adekwatna do znacznego stopnia winy oskarżonego.
102 Reasumując powyższe rozważania Sąd odwoławczy uznał, że Sąd I instancji wnikliwie zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, dokonał prawidłowej oceny dowodów i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy.
103 W oparciu o powyższe rozważania – apelacja obrońcy oskarżonego należało uznać za niezasadną
104 Wniosek
105 O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.
106 ☐ zasadny
107 ☐ częściowo zasadny
108 ☒ niezasadny
109 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
110 Sąd odwoławczy nie podzielił zarzutów zawartych w apelacji i z przyczyn wyżej wskazanych uznał za niezasadne również wnioski apelacyjne.
111 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
112 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
113 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
114 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
115 Przedmiot utrzymania w mocy
116 0.1Sprawstwo i wina oskarżonego.
117 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
118 Sprawstwo i wina oskarżonego w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów i prawidłowo ustalonego stanu faktycznego nie budziły wątpliwości Sądu odwoławczego. Oskarżony swoim zachowaniem wypełnili wszystkie znamiona przypisanego mu czynu.
119 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
120 Przedmiot i zakres zmiany
121 Zwięźle o powodach zmiany.
122 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
123 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
125 Zwięźle o powodach uchylenia
126 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
128 Zwięźle o powodach uchylenia
129 Konieczność umorzenia postępowania
131 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
133 Zwięźle o powodach uchylenia
134 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
135 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
136 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
137 Przytoczyć okoliczności
138 6. Koszty Procesu
139 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
140 Przytoczyć okoliczności
141 2
142 Orzeczenie o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze zawarte w punkcie 2 wyroku znajduje uzasadnienie w przepisach art. 626 § 1 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych.
143 7. PODPIS
144 Anna Klimas Robert Rafał Kwieciński Agata Wilczewska
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania karnego, art. 7
- Kodeks postępowania karnego, art. 201
- Kodeks postępowania karnego, art. 410
- Kodeks postępowania karnego, art. 437 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 438
- Kodeks postępowania karnego, art. 439
- Kodeks postępowania karnego, art. 454 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 626 (§ 1)
- Kodeks postępowania karnego, art. 627
- Kodeks postępowania karnego, art. 634
- Kodeks postępowania karnego, art. 636 (§ 1)
- Ustawa o opłatach w sprawach karnych, art. 2