Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 września 2025 r., IX Ka 825/25
uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 30 września 2025 r., IX Ka 825/25
Uzasadnienie
1 Formularz UK 2
2 Sygnatura akt
3 IX Ka 825/25
4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
5 1
6 1.CZĘŚĆ WSTĘPNA
7 0.1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
8 Wyrok Sądu Rejonowego w Staszowie z dnia 28 stycznia 2025 r., II K 218/24
9 0.1.Podmiot wnoszący apelację
10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
11 ☐ oskarżyciel posiłkowy
12 ☐ oskarżyciel prywatny
13 ☒ obrońca
14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
15 ☐ inny
16 0.1.Granice zaskarżenia
17 0.0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia
18 ☒ na korzyść
19 ☐ na niekorzyść
20 ☒ w całości
21 ☐ w części
22 ☐
23 co do winy
24 ☐
25 co do kary
26 ☐
27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
28 0.0.1.Podniesione zarzuty
29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
30 ☐
31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
32 ☐
33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
35 ☒
36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
37 ☒
38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
40 ☐
41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
42 ☐
44 ☐
45 brak zarzutów
46 0.1.Wnioski
47 ☐
48 uchylenie
49 ☒
50 zmiana
51 1.Ustalenie faktów w związku z dowodami
52 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
53 0.1.Ustalenie faktów
54 0.0.1.Fakty uznane za udowodnione
55 Lp.
56 Oskarżony
57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
58 Dowód
59 Numer karty
60 2.1.1.1.
61 0.0.1.Fakty uznane za nieudowodnione
62 Lp.
63 Oskarżony
64 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
65 Dowód
66 Numer karty
67 2.1.2.1.
68 0.1.Ocena dowodów
69 0.0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów
70 Lp. faktu z pkt 2.1.1
71 Dowód
72 Zwięźle o powodach uznania dowodu
73 0.0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
74 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
75 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
76 Dowód
77 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
78 1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
79 Lp.
80 Zarzut
81 3.1.
82 Obrońca oskarżonej zaskarżył wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
83 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na treść tego orzeczenia wskutek poczynienia błędnych ustaleń, iż J. A. w dniu 16 czerwca 2024r w S., prowadziła w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki C. nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do czynienia takich ustaleń, a te błędne ustalenia faktyczne były następstwem obrazy przepisów postępowania mających wpływ na treść tego wyroku, a to:
84 - art. 4 k.p.k. wskutek zaniechania czynienia ustaleń faktycznych na podstawie całości dowodu z zeznań świadka A. Z., w konsekwencji czego Sąd Rejonowy przyjął, iż świadek ten "nie może mieć pełnej wiedzy na temat tego co robiła oskarżona w tym czasie, gdyż A. Z. była w G. z małym dzieckiem, które pilnowała, jak zeznała na zmianę z mężem ...i jak zeznała miała tylko wrażenie ,że oskarżona i jej partner < mieli się już zabierać> , gdy treść zeznań tego świadka dowodzi ,iż przed zamówieniem przez Nią dla
85 oskarżonej piwa bezalkoholowego, J. A. nie piła alkoholu przed tym, gdy przysiadła się do Jej stolika i przed podjęciem decyzji przez świadka o zamówieniu dla Niej piwa bezalkoholowego, co jednocześnie dowolną, a nie swobodną oceną dowodu z tych zeznań w rozumieniu art. 7 k.p.k.,
86 - art. 7 k.p.k. wskutek dowolnej a nie swobodnej oceny wyjaśnień oskarżonej J. A. co do tego, że w dniu 16 czerwca 2024r wypiła wyłącznie zamówione dla Niej piwo bezalkoholowe - w usprawiedliwionym przeświadczeniu, że jest to rzeczywiście
87 taki napój, gdyż nie odbierała osobiście zamówienia z baru oraz co do tego ,że nie piła alkoholu przed podjęciem decyzji o prowadzeniu samochodu w dniu 16 czerwca 2024 r - wskutek odmówienia wiary Jej wyjaśnieniom w tym zakresie,
88 - art. 7 k.p.k. wskutek dowolnej oceny dowodu z wyjaśnień osk. J. A., że "częściowo przyznała się do prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości" , gdy oskarżona przyznała iż wypiła piwo, bez uszczegółowienia, że wypiła piwo, które podano Jej z informacją, że jest piwem bezalkoholowym,
89 - art. 7 k.p.k. wskutek dowolnej oceny dowodu z zeznań M. J. co do tego ,iż J. A. w dniu 16 czerwca 2024r wypiła wyłącznie piwo, które podano Jej z zapewnieniem iż jest bezalkoholowe a w następstwie tego odmówienia wiary Jego
90 zeznaniom, bo " jest zainteresowany uniknięciem odpowiedzialności karnej przez swoją partnerkę" ,
91 - art. 7 k.p.k. wskutek dowolnej oceny wiarogodności zeznań świadków P. J. i M. K. co do "niepewnego toru jazdy " samochodu prowadzonego przez oskarżoną, gdyż funkcjonariusze ci jadąc początkowo z przeciwnego kierunku do miejsca zawrócenia pojazdu tak, by skierować się na ten sam pas ruchu co pas ruchu oskarżonej, nie mieli możliwości - tak z powodu krótkiego czasu obserwacji pojazdu oskarżonej na tym samym pasie ruchu a
92 nadto przez nieznaczną odległość do miejsca, w którym skręciła z Ich pola widzenia, nie mogli , na wąskim pasie ulicy , zauważyć " niepewnego toru jazdy" samochodu prowadzonego przez oskarżoną. Dowolnym było też przyjcie wiarogodności Ich. relacji iż
93 oskarżona "miała chwiejny krok" skoro była legitymowana tuż przy samochodzie.,
94 - art. 5 § 2 k.p.k. wskutek rozstrzygania na niekorzyść oskarżonej J. A. nie dających się usunąć wątpliwości co do tego, czy:
95 - przed podjęciem decyzji o prowadzeniu samochodu w dniu 16 czerwca 2024r piła alkohol i przyjęcia mimo to przez Sąd Rejonowy iż piła alkohol, mimo iż Sąd ten nie dysponował żadnymi dowodami iż piła alkohol przed jej podjęciem, oraz co do tego, że:
96 - oskarżona na użytek procesu wymyśliła wersję picia piwa, które Jej podano z informacją iż
97 jest to piwo bezalkoholowe i ,że nie wiedziała iż w istocie wypiła piwo z zawartością alkoholu a w konsekwencji tego przyjęcie iż piła alkohol nad zalewem w G., mimo iż relacja oskarżonej w tym zakresie znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadków - w tym świadka "obcego" - A. Z., a nadto taka Jej relacja znajduje potwierdzenie w danych medycznych wskazujących iż ½ litra piwa 5-cio procentowego zawiera 25 gramów czystego alkoholu etylowego co w urządzeniu do badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu daje odczyt ok. O, 69 promille ( dla kobiety - w wadze ok. 60 kg). Odczyty zawartości alkoholu w toku badania stanu trzeźwości oskarżonej, przy najwyższym wyniku badania wykazuje zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu 0,56 promille. W tej sytuacji brak jest dowodów na to, że oskarżona piła alkohol przed podjęciem decyzji o prowadzeniu pojazdu w dniu 16 czerwca 2024r. Potwierdza to także Jej wyjaśnienia iż nad zalewem w G. wypiła jedno piwo - we przeświadczeniu iż podano Jej piwo, jak Ją zapewniono, bezalkoholowe.
98 ☐ zasadny
99 ☐ częściowo zasadny
100 ☒ niezasadny
101 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
102 Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
103 Na wstępie niniejszych rozważań należy stwierdzić, że Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie w sprawie w sposób prawidłowy. Ustalenia faktyczne oparte zostały na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej, ocenionego z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego.
104 Należy podkreślić, że obraza przepisów prawa procesowego, prowadząca do zmiany wyroku musi mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a takiej obrazy przepisów ani obrońca oskarżonej nie wykazał, ani sąd II instancji nie stwierdził. Podniesiony przez obrońcę zarzut naruszenia przez sąd meriti art. 7 k.p.k. mógłby być skuteczny jedynie wtedy, gdyby zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiadała zasadom logicznego rozumowania oraz wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego, bądź była rezultatem oceny obarczonej dowolną a nie swobodną oceną dowodów np. poprzez zlekceważenie niektórych dowodów, danie wiary nieprzekonującym dowodom, bezpodstawne pominięcie określonych twierdzeń dowodowych czy też oparcie się na faktach w istocie nieudowodnionych. W ocenie Sądu Okręgowego natomiast przedstawiona w uzasadnieniu środka odwoławczego argumentacja sprowadza się do bezpodstawnej polemiki z ustaleniami Sądu I instancji i nie dowodzi, aby Sąd Rejonowy dopuścił się konkretnych uchybień we wskazanym powyżej zakresie.
105 Sąd Rejonowy w sposób szczegółowy, konkretny i wyczerpujący wskazał w uzasadnieniu na jakich dowodach oparł ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, a także w jakim zakresie uznał dane dowody za przydatne lub nieprzydatne. Sąd Okręgowy powyższe wywody podziela w całości. Argumentacja poczyniona przez obrońcę oskarżonej w apelacji nie mogła się ostać.
106 Zgromadzone dowody w postaci zeznań świadków P. J. i M. K., protokołu z przebiegu badania stanu trzeźwości pozwalają bez żadnych wątpliwości ustalić, że oskarżona w dniu zdarzenia prowadziła samochód znajdując się w stanie nietrzeźwości.
107 Prawidłowo Sąd ocenił zeznania świadków P. J. i M. K. jako spójne, logiczne i korespondujące z pozostałym materiałem dowodowym. Zeznania tych świadków opisują zgłoszenie jakie otrzymali oraz stan w jakim znajdowała się oskarżona w momencie zatrzymania do kontroli drogowej. Funkcjonariusze zeznali, że ze zgłoszenia wynikało, że kobieta poruszająca się samochodem może być pod wpływem alkoholu oraz że miała problem wyjechania z ośrodka (...). Nadto zeznali, że gdy poprosili oskarżoną do radiowozu to oskarżona wyszła z samochodu chwiejnym krokiem (k. 99v, 108v). Świadek M. K. zeznał, że odległość samochodu oskarżonej od radiowozu, gdzie było wykonywane badanie wynosiła 5 metrów.
108 Prawidłowo Sąd Rejonowy nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonej, która twierdziła, że nie wiedziała, że spożywała alkohol przed podjęciem decyzji o kierowaniu pojazdem bowiem przeczy temu zgromadzony w sprawie materiał dowodowym.
109 Nawet jeżeli przyjąć dla oskarżonej korzystną wersję tj. wersje o spożyciu piwa bezalkoholowego, to nadal ostateczny wynik postępowania pozostaje bez zmian - oskarżona znajdowała się w stanie nietrzeźwości i prowadziła pojazd w ruchu lądowym. Wynik badania jej stanu trzeźwości wskazuje, iż musiała odczuwać, że jest nietrzeźwa.
110 Prawidłowo zostały ocenione zeznania M. J., które pozostają w całkowitej sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nadto jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy świadek jest partnerem oskarżonej, a zatem jest zainteresowany uniknięciem odpowiedzialności karnej przez oskarżoną.
111 Słusznie również zostały ocenione zeznania A. Z.. Prawidłowo Sąd Rejonowy wskazał, że świadek ten nie może mieć pełnej wiedzy co do tego co robiła oskarżona przez cały czas przebywania w ośrodku, ponieważ pilnowała małe dziecko. Nadto nie odjechali z ośrodka równocześnie.
112 Ni jest zasadny zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k.
113 Nie można łącznie postawić orzeczeniu zarzutu naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. Naruszenie zasady in dubio pro reo możliwe jest jedynie wtedy, gdy sąd w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe i zgodnie z art. 7 k.p.k. ocenił zgromadzone dowody, a pomimo to z dowodów uznanych za wiarygodne nadal wynikają co najmniej dwie wersje faktyczne, zaś organ procesowy rozstrzyga niedające się usunąć wątpliwości niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie art. 5 § 2 k.p.k. W przypadku zaś kwestionowania oceny poszczególnych dowodów, nie może być mowy o naruszeniu art. 5 § 2 k.p.k. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2025 r., V KK 97/25, Lex nr 3911444)
114 Nie jest zasadny zarzut naruszeni art. 4 k.p.k.
115 Powołanie się na naruszenie art. 4 k.p.k. nie może zatem stanowić samodzielnego zarzutu apelacyjnego, lecz musi być poparte wskazaniem naruszenia przepisów gwarantujących przestrzeganie tej zasady. Zgodnie z poglądem zaprezentowanym przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 3 października 2011 r. w sprawie V KK 112/11: "Przepis art. 4 k.p.k. stanowiący o jednej z generalnych zasad procesu karnego - o zasadzie obiektywizmu, nie może być samoistną podstawą zarzutów odwoławczych. Jest on wszak kierowany do organów prowadzących postępowanie karne i nakłada na nich obowiązek badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. (...) tej zasady przez te organy służą konkretne przepisy ustawy karnej procesowej. Chcąc zarzucić tym organom nieprzestrzeganie tej zasady procesowej, należy w środku odwoławczym te przepisy powołać, jako przez nich nie respektowane. Brak tego rodzaju odniesień czyni zarzut obrazy tylko art. 4 k.p.k. bezzasadnym". Identyczne stanowisko konsekwentnie prezentowane jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz literaturze (patrz: postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 listopada 2012 r., IV KK 244/12; z 20 listopada 2012 r., V KK 92/12; z 3 kwietnia 2012 r. V KK 338/11; B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego - komentarz, Warszawa 2013 r., Tom I, s. 45; T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego - komentarz, Warszawa 2014 r., Tom I, s. 60; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego - komentarz, Warszawa 2011 r., Tom I, s. 58). Nie jest naruszeniem art. 4 k.p.k. stan będący rezultatem przeprowadzonego przez Sąd I instancji procesu dowodzenia, w wyniku którego dokonano selekcji zgromadzonego materiału dowodowego i oparto ustalenia faktyczne o dowody niekorzystne dla strony niezadowolonej z takiego stanu rzeczy.
116 Nie jest zasadny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.
117 Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania, jakich mianowicie konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Możliwość zaś przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych (vide: wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 24 marca 1975 r., II KR 355/74, OSNPG 1975/9/84 i z dnia 22 stycznia 1975 r., I KR 197/74, OSNKW 1975/5/58; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2009 r., II AKa 73/09, KZS 2009/9/52).
118 Jak już wyżej wskazano, że sąd I instancji nie naruszył w przedmiotowej sprawie w żaden sposób przepisów postępowania, toteż poczynione przez niego ustalenia faktyczne – w oparciu o ujawnione i prawidłowo ocenione dowody – polegają na prawdzie i nie mogą być kwestionowane.
119 Wniosek
120 o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej.
121 ☐ zasadny
122 ☐ częściowo zasadny
123 ☒ niezasadny
124 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
125 Zarzuty okazały się bezzasadne, stąd nie było podstaw do uwzględnienia wniosku.
126 1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
127 4.1.
128 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
129 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
130 0.1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
131 5.1.1.
132 Przedmiot utrzymania w mocy
133 Zaskarżony wyrok w całości
134 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
135 Wskazano w rubryce 3.1. jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzenia z urzędu.
136 0.1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
137 5.2.1.
138 Przedmiot i zakres zmiany
139 Zwięźle o powodach zmiany
140 0.1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
141 0.0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
142 5.3.1.1.1.
144 Zwięźle o powodach uchylenia
145 5.3.1.2.1.
146 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
148 Zwięźle o powodach uchylenia
149 5.3.1.3.1.
150 Konieczność umorzenia postępowania
152 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
153 5.3.1.4.1.
155 Zwięźle o powodach uchylenia
156 0.0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
157 0.1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
158 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
159 Przytoczyć okoliczności
160 1.Koszty Procesu
161 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
162 Przytoczyć okoliczności
163 Pkt II
164 Sąd zasądził od oskarżonej J. A. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 245 zł tytułem kosztów sądowych za postepowanie odwoławcze.
165 Na kwotę tą złożyła się opłata 225 zł zasądzona na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 655, poz. 2600) oraz kwota 20 zł tj. ryczałtu za doręczenie wezwań i innych pism co wynika z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2023 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.
166 1.PODPIS
167 SSO Marek Stempniak
168 0.1.Granice zaskarżenia
169 Kolejny numer załącznika
170 1
171 Podmiot wnoszący apelację
172 Obrońca oskarżonej
173 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
174 Wyrok Sądu Rejonowego w Staszowie z dnia 28 stycznia 2025 r., II K 218/24
175 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
176 ☒ na korzyść
177 ☐ na niekorzyść
178 ☒ w całości
179 ☐ w części
180 ☐
181 co do winy
182 ☐
183 co do kary
184 ☐
185 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
186 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty
187 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
188 ☐
189 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
190 ☐
191 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
192 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
193 ☒
194 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
195 ☒
196 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
197 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
198 ☐
199 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
200 ☐
202 ☐
203 brak zarzutów
204 0.1.1.4. Wnioski
205 ☐
206 uchylenie
207 ☒
208 zmiana
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania karnego, art. 4
- Kodeks postępowania karnego, art. 5 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 7
- Kodeks postępowania karnego, art. 437 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 438
- Kodeks postępowania karnego, art. 439
- Kodeks postępowania karnego, art. 454 (§ 1)
- Ustawa o opłatach w sprawach karnych, art. 3