Wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 23 września 2025 r., V U 614/25

wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 23 września 2025 r., V U 614/25

Tekst

1 Sygn. akt V U 614/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 23 września 2025 r.

3 Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący: Sędzia Stanisław Pilarczyk

6 Protokolant: st.sekr.sądowy Anna Sobańska

7 po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. w Kaliszu

8 odwołania A. O.

9 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K..

10 z dnia 28 kwietnia 2025 r. Nr (...)

11 w sprawie A. O.

12 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K..

13 o rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach

14 1. Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K.., z dnia 28 kwietnia 2025 r., znak (...) w ten sposób, że przyznaje A. O. rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach od dnia (...) roku.

15 2. Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K.., na rzecz A. O. kwotę 360,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

16 Sędzia Stanisław Pilarczyk

Uzasadnienie

17 Decyzją z dnia 28 kwietnia 2025 r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.., po rozpatrzeniu wniosku A. O. z dnia 15 listopada 2024 r., przyznał mu emeryturę od (...) r. tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego i jednocześnie odmówił przy obliczaniu wysokości emerytury uwzględnienia rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze

18 A. O. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o zaliczenie okresu od 23 lutego 1976 r. do 19 czerwca 1977 r., od 5 stycznia 1983 r. do 15 stycznia 1985 r. i od 1 stycznia 1992 r. do 30 września 1996 r. jako pracy w szczególnych warunkach.

19 W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.

20 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

21 Odwołujący A. O., urodzony (...), uzyskał prawo do emerytury, poczynając od (...) r. tj. od osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego dla mężczyzn – 65 lat. Wysokość emerytury ustalono w oparciu o kwotę składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji. Odwołujący wcześniej nie miał ustalonego prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w warunkach szczególnych ani też ustalonego prawa do emerytury pomostowej.

22 Decyzją z dnia 28 kwietnia 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. odmówił A. O. przyznania prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że nie został udokumentowany 15-letni okres wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach do dnia 31 grudnia 2008 r., wskazując, że wnioskodawca udowodnił okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach jedynie w wymiarze 12 lat, 5 miesięcy, 26 dni tj. okres od 20 czerwca 1977 r. do 4 stycznia 1983 r. i od 21 stycznia 1985 r. do 31 grudnia 1991 r. Do okresu pracy w szczególnych warunkach organ rentowy nie zaliczył odwołującemu okresu od 23 lutego 1976 r. do 19 czerwca 1977 r., ponieważ praca wykonywana w celu przygotowania zawodowego nie może być uznana za pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, od 5 stycznia 1983 r. do 15 stycznia 1985 r. ze względu na to, że odwołujący po odbyciu zasadniczej służby wojskowej nie podjął pracy oraz od 1 stycznia 1992 r. do 30 września 1996 r. ponieważ Przedsiębiorstwo (...) w E. nie było już w tym okresie jednostką kolejową.

23 (dowód: decyzja z dnia 28 kwietnia 2025 r. – akta ZUS)

24 Od dnia 23 lutego 1976 r. do 15 stycznia 1985 odwołujący był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie Państwowym – Zakłady (...) w K.. W okresie zatrudnienia w ww. przedsiębiorstwie odwołujący zajmował następujące stanowiska: od 23 lutego 1976 r. do 19 czerwca 1977 r. – uczeń kowal maszynowy, od 20 czerwca 1977 r. do 04 stycznia 1983 r.-kowal maszynowy, natomiast od 5 stycznia 1983 r. do 22 grudnia 1984 r. odwołujący odbywał służbę wojskową.

25 (dowód: świadectwo pracy odwołującego z Przedsiębiorstwa (...) w K.. z dnia 16 stycznia 1985 r. – akta organu rentowego, akta osobowe odwołującego z (...) Sp. z o.o.)

26 W okresie od 21 stycznia 1985 r. do 26 listopada 2024 r. odwołujący był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w zakładzie (...) Sp. z o.o., który był następcą prawnym Przedsiębiorstwa (...) w E., a uprzednio (...) w E.. Okres od 1 stycznia 1992 r. do 30 września 1996 r. zgodnie z ustawą z dnia 18 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 23, poz. 99) oraz art. 44 pkt 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. jest okresem równorzędnym z zatrudnieniem na kolei. Ww. zakład wyszedł ze struktur 1 stycznia 1992 r. i do 30 września 1996 r. organem założycielskim był Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, co stanowiło podstawę do zaliczenia okresu jako równorzędnego z zatrudnieniem na kolei. Pracodawca w wystawionym świadectwie pracy w dniu 26 listopada 2024 r. wpisał, że odwołujący wykonywał w okresie od 21 stycznia 1985 r. do 30 września 1996 r. pracę w szczególnych warunkach.

27 Zakład zajmował się produkcją nawierzchni kolejowych, systemów mocowania szyn kolejowych, podkładek metalowych, śrub różnego rodzaju, matryc. Zakład zatrudniał na początku ok. 600 osób. Odwołujący został zatrudniony jako hartownik. Pracował przy obróbce cieplnej metali. Elementy były transportowane z kuźni, a następnie przechodziły na obróbkę cieplną. Odwołujący wkładał detale ręcznie w kleszczach do pieca hartowniczego. Temperatura w piecach zależała od materiałów i mogła wynosić ok. 900 stopni C. Piece w hartowni były elektryczne. Na hartowni było ok. 10 piecy. Hartowanie polegało na nagrzewaniu materiału do ok. 900 stopni C i następnie przekładaniu do oleju celem schłodzenia. Hartowanie służyło nadaniu twardości materiałowi. Cykl hartowania zależał od wielkości detali, trwał od 1 do 2 godzin. Po schłodzeniu elementy były suszone i czyszczone i tym również zajmował się hartownik. Po schłodzeniu trzeba było wyciągnąć elementy z oleju i odtłuścić w innym piecu w niższej temperaturze, celem usunięcia naprężeń hartowniczych. Następnie detale były zbierane i przekazywane do piaskowania. Odwołujący nie zajmował się piaskowaniem. Odwołujący pracował w pełnym wymiarze czasu w trzyosobowej brygadzie i była to praca zmianowa. W hartowni pracowało 9-10 osób. W hartowni było duże zadymienie, a temperatura mogła wynosić ok. 40 stopni C. Odwołujący pracował wyłącznie jako hartownik i nie wykonywał innych prac.

28 (dowód: świadectwo pracy odwołującego z (...) S. z o.o. z zaznaczeniem okresów pracy w szczególnych warunkach, pismo (...) Sp. z o.o. dotyczące okresu zatrudnienia odwołującego-akta ZUS, zeznania świadka X. L. z dnia 23 września 2025 r. [00:17:44] [00:32:19], zeznania świadka W. J. z dnia 23 września 2025 r. [00:33:45] [00:44:42]. Zeznania odwołującego z dnia 23 września 2025 r. [00:01:30] [00:16:38])

29 Z akt osobowych – pracowniczych A. O. jako byłego pracownika zakładu (...) Sp. z o.o. w E., wynika, że pracę w tym zakładzie rozpoczął on w dniu 21 stycznia 1985 r. jako hartownik. Oprócz wzmiankowanego wyżej świadectwa pracy w warunkach szczególnych wystawionego odwołującemu w związku z zakończeniem pracy, w aktach osobowych odwołującego zalegają oświadczenia bezpośrednich jego przełożonych (dyrektora, kierownika) o tym, że wykonywał on pracę w warunkach szczególnych, każdego roku pracy. Obejmują one lata 1985-2008. Wskazano w nich na pracę odwołującego na stanowisku hartownika.

30 (dowód: akta osobowe pracownicze odwołującego, jako byłego pracownika zakładu (...) Sp. z o.o. w E.)

31 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach ZUS, na podstawie zeznań świadków, którzy pracowali razem z odwołującym w (...) Sp. z o.o. w E., oraz korespondującego z tymi dowodami zeznania odwołującego.

32 Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy.

33 Sąd Okręgowy w Kaliszu zważył, co następuje:

34 Sąd Okręgowy w Kaliszu zważył, co następuje:

35 Odwołanie jest zasadne.

36 Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych (Dz. U. 2024 r. poz. 1696) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 15 lat.

37 Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

38 W myśl art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

39 Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (zob. np. M. Zieleniecki, Komentarz do art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX/el. 2017; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31 marca 2016 roku, III AUa 1899/15, LEX 2044406).3

40 Przepisy art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:

41 1. nienabycie prawa do emerytury pomostowej,

42 2. osiągnięcie do dnia wejścia w życie ustawy tj. do 31 grudnia 2008 roku okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynoszącego co najmniej 15 lat.

43 Przesłanką negatywną zawartą w art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych jest nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

44 Skoro zgodnie z art. 23 ustawy o emeryturach pomostowych rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, za których były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 roku, to warunek sformułowany w art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia. Analiza układu warunkującego prawo do emerytury pomostowej prowadzi do wniosku, że świadczenie to przysługuje tym pracownikom, którzy osiągnęli co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ale nie nabyli prawa do emerytury pomostowej z powodu nieuznania ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

45 W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołujący się nie nabył prawa do emerytury pomostowej, ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

46 Stosownie natomiast do treści art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2024 r. poz. 1631) za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne, lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.

47 Z kolei przepis art. 32 ust. 4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.).

48 Z § 1 cytowanego rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.

49 Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

50 W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów prac wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 roku, III UK 27/07, OSNP z 2008 roku, nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 roku, III UK 38/07, OSNP z 2008 roku, nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 roku, III UK 66/07, Lex nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 roku, I UK 210/07, OSNP z 2009 roku, nr 5-6, poz. 75; z dnia 24 marca 2009 roku, I PK 194/08, Lex nr 528152). Podobne stanowisko zajmuje również Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 16 lutego 2012 roku (III AUa 173/11, Lex nr 1129733) i w wyroku z dnia 9 lutego 2012 roku (III AUa 1682/11, Lex nr 110471).

51 Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983 r. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji.

52 Natomiast rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011. 237.1412) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia.

53 W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.

54 Tym samym brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub wydanie świadectwa, które nie spełnia wymagań formalnych, nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. W szczególności ubezpieczony może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia jak w zwykłym procesie cywilnym. W szczególności zastosowanie mają art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. Strony mają też prawo podważać moc dowodową dokumentów, w tym także świadectwa pracy, które jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie przez sąd zgodnie z zasadami art. 233 § 1 k.p.c. W postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 lipca 2016 roku, III AUa 690/15, LEX nr 2121869).

55 W sprawie o świadczenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdzie przedmiotem ustaleń sądu ma być charakter zatrudnienia, dokonywanie ustaleń stanu faktycznego odbywa się z reguły poprzez przeprowadzenie dowodów osobowych oraz – o ile to jest możliwe – dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych. Osobowe źródła dowodowe (w tym zarówno zeznania świadków, jak i strony procesowej) muszą być skonfrontowane z istniejącą dokumentacją i dopiero uzyskanie przekonania graniczącego z pewnością co do przebiegu zatrudnienia, może pozwolić na pozytywne rozstrzygnięcie o prawie do świadczeń. Ocena osobowych źródeł dowodowych musi być przy tym wolna od jakiejkolwiek dowolności, uwzględniając reguły logiki oraz zasady doświadczenia zawodowego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 października 2016 roku, III AUa 41/16, LEX nr 2151525).

56 Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy można zaliczyć odwołującemu do okresu pracy w szczególnych warunkach okres 01 stycznia 1992 r. do 30 września 1996 r. w zakładzie (...) Sp. z o.o. w E., który był następcą prawnym Przedsiębiorstwa (...) w E..

57 W wykazie A, dział III, poz. 67, załącznika do wyżej cytowanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r., jako praca w szczególnych warunkach wymieniona jest praca: obsługa pieców grzewczych i obróbka cieplna, transport materiałów na gorąco oraz transport wewnętrzny między stanowiskami pracy w wydziałach, w których wykonywane prace wymienione są w wykazie.

58 W Zarządzeniu Nr 64 Ministra Komunikacji z dnia 29 czerwca 1983 r. w sprawie prac w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu komunikacji, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej (Dz. Urz. M.B. z 1983 r., Nr 10, poz. 77) w wykazie A, dział III, poz. 76, pkt 2 jako praca w szczególnych warunkach wymieniona jest praca hartownika.

59 Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności przygotowanie, gromadzenie i dostarczanie materiału procesowego obciąża strony procesowe, a do Sądu należy jedynie ocena tego materiału i wydanie na jego podstawie rozstrzygnięcia. Artykuł 6 k.c. stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Stosownie zaś do treści art. 232 k.p.c. strony są zobowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.

60 Reguły art. 6 k.c. i 232 k.p.c. nie określają jedynie zakresu obowiązku zgłaszania dowodów przez strony, ale rozumiane muszą być w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu co do tych okoliczności na niej spoczywał. Ciężar dowodu określa wynik merytoryczny sporu (sprawy) w sytuacji krytycznej, gdy strona nie udowodni faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc przepis art. 6 k.c. jest w istocie normą decyzyjną w tym znaczeniu, że przesądza on w określonych sytuacjach o sposobie wyrokowania sądu w postaci oddalenia powództwa ( wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 11 października 2017 r. III AUa 673/17).

61 W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony posiada wymagany 15-letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.

62 Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony w spornych okresach wykonywał pracę hartownika, która jest pracą w szczególnych warunkach wymienioną w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r w wykazie A, dział III, poz. 67, i w Zarządzeniu Nr 64 Ministra Komunikacji z dnia 29 czerwca 1983 r. w sprawie prac w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu komunikacji, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej (Dz. Urz. M.B. z 1983 r., Nr 10, poz. 77) w wykazie A, dział III, poz. 76, pkt 2.

63 Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zgromadzony i niepodważony przez organ rentowy materiał dowodowy w postaci zeznań odwołującego, zeznań świadków i zgromadzonej dokumentacji w tym osobowej, jednoznacznie potwierdza charakter wykonywanej przez ubezpieczonego pracy w okresie zatrudnienia od 1 stycznia 1992 r. do 30 września 1996 r. w (...) Sp. z o.o. w E.. Przedsiębiorstwo (...) w E. wyszło ze struktur kolejowych z dniem 1 stycznia 1992 r. i nie było już w tym okresie jednostką kolejową. Sąd okresu równorzędnego nie uwzględnił, ponieważ sam okres równorzędny nie daje uprawnień do pracy w szczególnych warunkach. Jednak odwołujący nadal wykonywał pracę hartownika i była to praca w szczególnych warunkach.

64 Mając na uwadze powyższe uznał Sąd, że A. O. legitymuje się okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, w rozmiarze wystarczającym dla uskutecznienia swojego wystąpienia o prawo do stosownej z tego tytułu rekompensaty.

65 Na mocy art. 129 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wypłaca, się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, a więc prawo do rekompensaty należało przyznać od dnia (...)r., kiedy odwołujący uzyskał prawo do emerytury.

66 Dlatego zaskarżoną decyzję należało zatem zmienić, o czym orzeczono na podstawie przepisu art. 477¹⁴ § 2 k.p.c.

67 W przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. na rzecz odwołującego A. O. kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 r. poz. 1935) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty do dnia zapłaty.

68 Sąd Okręgowy zasądził kwotę 360 zł z uwagi na obowiązujące stawki w tej wysokości w dniu złożenia odwołania, które zainicjowało postępowanie sądowe.

69 W postanowieniu z dnia 17 lutego 2011 r. (III UZ 18/10, LEX nr 1396445) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zasada odpowiedzialności za wynik sprawy oznacza obowiązek ponoszenia kosztów procesu przez tę stronę, która przegrała sprawę i to bez względu na to, czy ponosi ona winę za sposób prowadzenia postępowania. Decydującym w tym względzie jest wynik całego procesu (czyli rozstrzygnięcie sprawy jako całości), a nie poszczególnych jego etapów.

70 Podzielając w całości powyższe stanowisko Sąd Okręgowy, uznał, że skoro organ rentowy przegrał sprawę, wówczas obowiązany jest zwrócić A. O. i na jego żądanie, które zostało wyrażone w piśmie pełnomocnika z dnia 28 maja 2025 r., koszty zastępstwa procesowego.

71 Sędzia Stanisław Pilarczyk