Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 12 października 2023 r., VI Ka 157/23

wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 12 października 2023 r., VI Ka 157/23

Tekst

1 Sygn. akt VI Ka 157/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 12 października 2023 r.

3 Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

4 Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron

5 Protokolant Roksana Szydłowska

6 przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Bożeny Różańskiej

7 po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023r.

8 sprawy B. T. ur. (...) w G.

9 c. W., H. z domu T.

10 oskarżonej z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk

11 z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora

12 od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze

13 z dnia 25 listopada 2022 r. sygn. akt II K 1572/21

14 zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonej B. T. w ten sposób, że uniewinnia ją od popełnienia przypisanego jej czynu, a kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie

15 Formularz UK 2

16 Sygnatura akt

17 VI Ka 157/23

18 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

19 1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

20 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

21 Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 25 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt

22 II K 1572/21

23 1.2. Podmiot wnoszący apelację

24 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

25 ☐ oskarżyciel posiłkowy

26 ☐ oskarżyciel prywatny

27 ☐ obrońca oskarżonego

28 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

29 ☐ inny

30 1.3. Granice zaskarżenia

31 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

32 ☐ na korzyść

33 ☒ na niekorzyść

34 ☒ w całości

35 ☐ w części

36 ☐

37 co do winy

38 ☐

39 co do kary

40 ☐

41 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

42 1.3.2. Podniesione zarzuty

43 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

44 ☐

45 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

46 ☐

47 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

48 ☐

49 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

50 ☒

51 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

52 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

53 ☐

54 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

55 ☐

56 art. 439 k.p.k.

57 ☐

58 brak zarzutów

59 1.4. Wnioski

60 ☒

61 uchylenie

62 ☐

63 zmiana

64 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

65 2.1. Ustalenie faktów

66 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

67 Lp.

68 Oskarżony

69 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

70 Dowód

71 Numer karty

72 ------------------

73 --------------------------------------------------

74 ----------------

75 ---------

76 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

77 Lp.

78 Oskarżony

79 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

80 Dowód

81 Numer karty

82 ------------------

83 --------------------------------------------------

84 --------------

85 ---------

86 2.2. Ocena dowodów

87 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

88 Lp. faktu z pkt 2.1.1

89 Dowód

90 Zwięźle o powodach uznania dowodu

91 ------------------------------

92 --------------------------------------------------------------

93 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

94 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

95 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

96 Dowód

97 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

98 ---------------

99 ------------------------------

100 --------------------------------------------------------------

101 STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

102 Lp.

103 Zarzut

104 błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mogący mieć wpływ na treść wyroku, a polegający na przyjęciu przez Sąd I Instancji błędnego ustalenia, że czyn zarzucany oskarżonej charakteryzuje się nieznacznym stopniem winy i społecznej szkodliwości czynu co spowodowało, że Sad niezasadnie, na podstawie art. 66 § 1 kk oraz art. 67 § 1 kk warunkowo umorzył postępowanie karne wobec B. T. na okres 2 lat próby, choć prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że stopień zawinienia i społeczna szkodliwość czynu oskarżonej są znaczne, albowiem sporządziła korekty deklaracji podatkowych w ramach Biura (...) co dawało gwarancję profesjonalizmu i wzbudzało zaufanie w zakresie wykonywanej pracy sporządziła dokumenty podatkowe po wygaśnięciu pełnomocnictwa, wbrew woli i wiedzy pokrzywdzonej, bez poinformowania pokrzywdzonej o ich sporządzeniu, wpisaniu w korektach deklaracji nierzetelne dane podając że użyła tych dokumentów poprzez przesłanie przy wykorzystaniu platformy cyfrowej do Urzędu Skarbowego w J. co sprawi, że przy takich elementach strony podmiotowej i przedmiotowej czynu w żadnym wypadku nie można zgodzić się z przyjęciem przez Sąd przesłanek uzasadniających warunkowe umorzenie postępowania.

105 ☐ zasadny

106 ☐ częściowo zasadny

107 ☒ niezasadny

108 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

109 Na wstępie wskazać należy, że ustalenia odnośnie stanu faktycznego w zakresie okoliczności popełnienia czynu zabronionego nie były kwestionowane

110 w wywiedzionym środku odwoławczym, natomiast zarzut apelacji co do zasady ograniczał się do odmiennej oceny stopnia społecznej szkodliwości tego czynu. Zarzut należy uznać za niezasadny, jednak nie z powodu prawidłowości poczynionych w tym zakresie ustaleń przez sąd rejonowy.

111 Zarówno sąd I instancji jak i oskarżyciel publiczny pozostawali zgodni co do sprawstwa oskarżonej, natomiast zdaniem apelującego zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania w realiach niniejszej sprawy jawi się jako rozstrzygnięcie zbyt łagodne. Wskazać jednak należy, że sąd odwoławczy pomimo kierunku zaskarżenia, dostrzegł

112 z urzędu okoliczności zaprzeczające sprawstwu oskarżonej, skutkujące koniecznością wydania orzeczenia reformatoryjnego i uniewinnienia oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej czynu. Sąd I instancji bowiem błędnie przyjął, iż działanie oskarżonej wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 270 § 1 k.k.

113 W niniejszej sprawie ustalono, że oskarżona w sierpniu 2020 r., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, sporządziła dokumenty

114 w postaci korekt deklaracji podatku VAT-7 i JPK –VAT za miesiące styczeń 2020r.

115 i luty 2020r., odnoszące się do działalności gospodarczej prowadzonej przez A. K., a następnie w dniu 27 grudnia 2020r. przesłała te korekty za pośrednictwem platformy cyfrowej Urzędu Skarbowego, posługując się danymi autoryzacyjnymi A. K. i nie mając do tego pełnomocnictwa. Okoliczności te nie były kwestionowane w toku procesu.

116 Ustawodawca do bytu przestępstwa art. 270 § 1 k.k. przewidział konieczność zaistnienia czynności sprawczej w postaci podrobienia lub przerobienia dokumentu albo posłużenia się dokumentem podrobionym lub przerobionym. Na wstępie należy wykluczyć zatem aby w realiach niniejszej sprawy zaistniała czynność sprawcza w postaci przerobienia dokumentu. Materiał dowodowy nie daje podstaw by przyjąć, aby oskarżona miała wprowadzać zmiany w pierwotnej wersji sporządzonych dokumentów korekt deklaracji podatkowych.

117 Jak wynika z pkt I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku oskarżona miała dokonać podrobienia dokumentu. W niniejszej sprawie za zachowanie wypełniające tę czynność sprawczą uznane zostało przesłanie przez oskarżoną korekt deklaracji podatkowych, poprzez zalogowanie do platformy internetowej po uprzednim wprowadzeniu niezbędnych danych autoryzujących.

118 W toku postępowania wykazano, że współpraca pomiędzy stronami nie układała się poprawnie, A. K. nie była zadowolona z usług świadczonych przez oskarżoną, toczyły one spór odnośnie zapłaty za wykonaną pracę i w konsekwencji pełnomocnictwo w inkryminowanym czasie było już cofnięte. Oskarżona wskazywała, że według posiadanej wiedzy mogła już po ustaniu pełnomocnictwa dokonać korekty deklaracji podatkowej odnoszącej się do okresów współpracy, zwłaszcza iż odbywały się z korzyścią dla byłego mocodawcy. Niezależnie jednak od jakości świadczonych usług, a także świadomości w zakresie możliwości podjęcia działań na rzecz A. K. po ustaniu pełnomocnictwa, brak jest możliwości stwierdzenia aby oskarżona dokonała przerobienia dokumentu, albowiem materiał dowodowy wskazuje, że podała ona w składanych deklaracjach swoje dane kontaktowe. Podrobienie dokumentu ma miejsce, kiedy zostaje on sporządzony przez osobę nieuprawnioną przy zachowaniu pozorów pochodzenia od rzekomego wystawcy dokumentu (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 24.10.2013 r., III KK 373/13, LEX nr 1386041), co nie zaistniało w omawianym stanie faktycznym. Znajdujące się w aktach sprawy korekty deklaracji (k. 14, 19) wskazują w obu dokumentach, iż dotyczą podatnika A. K., jednak w jej końcowej części jednoznacznie widnieją dane oskarżonej – adres e-mail oraz nr telefonu. Powyższe pozwala przyjąć, że dane rzeczywistego wystawcy dokumentu zostały w nim zawarte, pomimo iż organ podatkowy mógł interpretować, że ich wystawcą jest podatnik.

119 Odnośnie omawianej kwestii Sąd Najwyższy wskazał iż: nie wyczerpuje znamion czynu z art. 270 § 1 k.k. odzwierciedlenie w dokumencie nieprawdy, jeśli nie jest

120 on przerobiony lub podrobiony (wyrok SN z 5.04.2016 r., IV KK 405/15 , LEX nr 2019574), np. sporządzenie przez stronę umowy niezgodnej ze stanem faktycznym (wyrok SN z 19.01.2011 r., IV KK 373/10, LEX nr 688706). Podobna sytuacja zaistniała

121 w niniejszej sprawie. Oskarżona działała poza pełnomocnictwem jako rzekomy pełnomocnik tzw. falsus procurator, realizując zaległe zobowiązania wynikające

122 z uprzednio obowiązującej umowy, jednak jak wcześniej wskazano nie sporządzała dokumentów z intencją stworzenia pozorów, iż nie jest ich wystawcą.

123 Składanie deklaracji podatkowych oraz ich korekty ma ściśle sformalizowaną procedurę i niezbędne do jej sporządzenia jest zalogowanie się do sytemu poprzez dane autoryzujące. Ustalono, że oskarżona miała do nich dostęp, albowiem uprzednio na podstawie udzielonego pełnomocnictwa prowadziła sprawy związane z księgowością A. K.. Samo posłużenie się danymi autoryzującymi także nie może zostać uznane za podrabianie dokumentów, ani również czynność sprawczą jakiegokolwiek innego przestępstwa. Dane autoryzujące stanowią bowiem jedynie określone kwoty z poprzednich zeznań podatkowych, które były znane oskarżonej

124 w związku z prowadzoną działalnością.

125 W świetle powyższych rozważań wykluczyć należy także zaistnienie czynność sprawczej w postaci posługiwania się przez oskarżoną dokumentem podrobionym lub przerobionym.

126 Analiza materiału dowodowego dotyczącego zachowania oskarżonej nie budzi wątpliwości, stan faktyczny nie był kwestionowany przez apelującego, a dokonane

127 w toku procesu ustalenia jednoznacznie wskazują na brak czynność sprawczej realizującej znamiona przestępstwa fałszu materialnego. W związku z powyższym konieczna była zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej czynu. Z tego również powodu zarzut wywiedziony we wniesionej apelacji był niezasadny.

128 Wniosek

129 o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie niniejszej sprawy Sądu I Instancji do ponownego rozpoznania

130 ☐ zasadny

131 ☐ częściowo zasadny

132 ☒ niezasadny

133 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

134 Materiał dowodowy w niniejszej sprawie dał dostateczne podstawy do wykluczenia sprawstwa oskarżonej i zakończenia postępowania poprzez wydanie przez sąd odwoławczy wyroku zmieniającego poprzez uniewinnienie oskarżonej.

135 Mając na względzie poczynione ustalenia wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku

136 i przekazanie niniejszej sprawy Sądu I Instancji do ponownego rozpoznania uznać należało za niezasadny.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

137 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

138 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

139 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

140 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

141 1.

142 Przedmiot utrzymania w mocy

143 ---------------

144 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

145 -----------------

146 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

147 1.

148 Przedmiot i zakres zmiany

149 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia przypisanego jej czynu

150 Zwięźle o powodach zmiany

151 Wniesiona apelacja jak wcześniej wykazano nie była zasadna, jednak zaskarżony wyrok nie mógł zostać utrzymany w mocy.

152 Wskazać należy, że słusznie za wiarygodne uznano wyjaśnienia oskarżonej, jak również zeznania świadków A. K., A. T.,

153 a także dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, albowiem w toku procesu nie udało się podważyć ich wiarygodności, co do zasady nie czyniły tego również strony procesu. Sąd odwoławczy w całej rozciągłości podziela dokonaną ocenę dowodów. Pomimo prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sąd rejonowy niesłusznie uznał jednak,

154 że zachowanie oskarżonej wypełniło znamiona czynu zabronionego z art. 270 § 1 k.k.,

155 co wyjaśniono szerzej we wcześniejszej części uzasadnienia. Orzekający sąd nie ustrzegł się zatem obrazy przepisów prawa materialnego, która w doprowadziła do niesłusznego uznania sprawstwa i następnie warunkowego umorzenia postępowania. Zaistniała zatem konieczność zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia przypisanego jej czynu.

156 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

157 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

158 1.1.

159 ---------------------------------------------------------------------

160 ☐ art. 439 k.p.k.

161 Zwięźle o powodach uchylenia

162 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

163 2.1.

164 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

165 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

166 Zwięźle o powodach uchylenia

167 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

168 3.1.

169 Konieczność umorzenia postępowania

170 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

171 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

172 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

173 4.1.

174 ---------------------------------------------------------------------

175 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

176 Zwięźle o powodach uchylenia

177 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

178 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

179 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

180 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

181 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

182 Przytoczyć okoliczności

183 --------------

184 -------------------------------------------------------------------------------------------

185 Koszty Procesu

186 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

187 Przytoczyć okoliczności

188 Wobec uniewinnienia oskarżonej w myśl art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k kosztami procesu należało obciążyć Skarb Państwa.

PODPIS

189 1.3. Granice zaskarżenia

190 Kolejny numer załącznika

191 1

192 Podmiot wnoszący apelację

193 Oskarżyciel publiczny

194 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

195 Warunkowe umorzenie postępowania

196 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

197 ☐ na korzyść

198 ☒ na niekorzyść

199 ☒ w całości

200 ☐ w części

201 ☐

202 co do winy

203 ☐

204 co do kary

205 ☐

206 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

207 1.3.2. Podniesione zarzuty

208 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

209 ☐

210 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

211 ☐

212 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

213 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

214 ☐

215 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

216 ☒

217 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

218 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

219 ☐

220 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

221 ☐

222 art. 439 k.p.k.

223 ☐

224 brak zarzutów

225 1.4. Wnioski

226 ☒

227 uchylenie

228 ☐

229 zmiana