Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 października 2015 r., VI U 796/14

wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 października 2015 r., VI U 796/14

Tekst

1 Sygnatura akt VI U 796/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 7 października 2015 roku

3 Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący SSO Tomasz Korzeń

6 Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kopala

7 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 roku

8 sprawy z odwołania Z. K. (1)

9 od decyzji z dnia 18 lipca, 4 sierpnia i 17 września 2014 roku

10 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G.

11 o wysokość emerytury i wysokość kapitału początkowego

12 I. umarza postępowanie w sprawie z odwołania od decyzji z 17 września 2014 roku znak (...);

13 II. zmienia zaskarżoną decyzję z 18 lipca 2014 roku znak (...) w ten sposób, że kapitał początkowy ustala na 134.451,79 zł przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 81,92 %;

14 III. zmienia zaskarżoną decyzję z 4 sierpnia 2014 roku znak (...) w ten sposób, że wysokość emerytury wynosi 2467,02 zł;

15 IV. zmienia zaskarżoną decyzję z 4 sierpnia 2014 roku znak (...) w ten sposób, że wysokość emerytury wynosi 2518,57 zł;

16 V. oddala odwołania w pozostałym zakresie;

17 VI. koszty procesu wzajemnie znosi.

18 VI U 796/15 UZASADNIENIE

19 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W.. rozpatrując wnioski ubezpieczonego Z. K. (1), decyzjami z dnia:

20 - 4.08.2014 r. (...) przyznał mu emeryturę na podstawie art. 24 ust 1 w związku z 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (V U 796/14);

21 - 4.08.2014 r. (...) przyznał mu emeryturę na podstawie art. 183 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (V U 893/14),

22 - 18.07.2014 r. (...) ponowne ustalił kapitał początkowy (VI U 894/14),

23 - 17.09.2014 r. (...) odmówił przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem zasiłków dla bezrobotnych za 2010 i 2011 r. (VI U 864/14).

24 Ubezpieczony wniósł o zmianę decyzji poprzez ustalenie wyższych emerytur, kapitału początkowego i zasądzenie kosztów procesu. Podniósł, iż emerytura winna być ustalona z uwzględnieniem zarobków w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym (...) w kwotach: 14.635 zł za 1972 r., 38.051 zł za 1973 r., 82.667 zł za 1974 r., 101.699 zł za 1975 r., 86,947 zł za 1976 r., 85.260 zł za 1977 r., 91.156 zł za 1978 r., 91.156 zł za 1979 r.

25 Odwołanie od decyzji z dnia 17.09.2014 r. cofnął (k. 39).

26 Sprawy z powyższych odwołań połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

27 Sąd ustalił co następuje:

28 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z urzędu przeliczył kapitał początkowy Z. K. (2), ustalając jego wysokość na 124.689,40 zł. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału ustalił z lat 1980-89 na 71,86%.

29 Ubezpieczonemu przyznano od 12.07.2014r. emerytury:

30 - na podstawie art. 24 ust 1 z związku z 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ustalając jej wysokość na 2370,31 zł przy przyjęciu powyżej ustalonego kapitału początkowego;

31 - na podstawie art. 183 ustawy, ustalając jej wysokość na 2309,40 zł, przyjmując 80 % wyżej ustalonej emerytury kapitałowej i 20 % świadczenia ustalonego na podstawie art. 53 ustawy (przy przyjęciu ustalając wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 70,90 % (z lat 1966,67,70-72,74,80-82,84-88,99,2000,2002,2004,2012,2013).

32 dowód: decyzje k. 39-42 t. III, 40-42 t. II a.e.

33 Podstawy wymiaru składek od wynagrodzeń ubezpieczonego wynosiły w poszczególnych latach: 1966 - 11909 zł; 1967 - 26462 zł; 1968 - 5906 zł; 1969 - 935 zł; 1970 - 11566 zł; 1971 - 28500 zł; 1972 - 27616 zł; 1973 - 12000 zł; 1974 - 52437 zł; 1975 - 17042 zł; 1976 - 32406 zł; 1977 - 59709 zł; 1978 - 35171 zł; 1979 - 20800 zł; 1980 - 77389 zł; 1981 - 114411 zł; 1982 - 123512 zł; 1983 - 66851 zł; 1984 - 91200 zł; 1985 - 163200 zł; 1986 - 205200 zł; 1987 - 252000 zł; 1988 - 324000 zł; 1989 - 861300 zł; 1990 - 4615141 zł; 1991 - 7371781 zł; 1992 - 1903603 zł; 1993 - 11042500 zł; 1994 - 21184000 zł; 1995 - 2730 zł; 1996 - 4320 zł; 1997 - 5143,5 zł; 1998 - 6158,8 zł; 1999 - 14724,56 zł; 2000 - 18812,34 zł; 2001 - 9120 zł; 2002 - 15421,08 zł; 2003 - 9600 zł; 2004 - 17533,72 zł; 2005 - 10188 zł; 2006 - 10789,2 zł; 2007 - 11232 zł; 2008 - 13512 zł; 2009 - 15312 zł; 2010 - 9274,8 zł; 2011 - 14687 zł; 2012 - 21400 zł; 2013 - 19100 zł.

34 W okresie od 28.06.1982 r. do 1983 r. ubezpieczony pracował w G. Z.w G. W.. jako lastrykarz. Wynagradzany był akordowo.

35 Najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi 81,29 %, a emerytury 81,54 %. Kapitał początkowy ubezpieczonego wynosi 134451,79 zł, wysokość emerytury kapitałowej - 2518,57, a mieszanej (art. 183 ustawy) - 2467,02 zł.

36 dowód: wyliczenia pozwanego k. 69-80

37 karty zasiłkowe 5-7

38 zaświadczenie 8

39 pochwały k. 9-12

40 wyróżnienie k. 13

41 akta osobowe k. 55

42 świadectwa pracy k. 4-8 t. I a.e., 9- 21,25,35,39,55 t. II a.e.

43 zaświadczenia k. 29,31,43,47,159-161 t. II a.e.

44 zaświadczenia Rp7 k. 9-14 t. I a.e, 23,27,33,37,41,45,49,57 t. II a.e.

45 Sąd zważył co następuje:

46 Odwołanie od decyzji z 17.09.2014 r. zostało cofnięte, wobec czego postępowanie w tym zakresie umorzono. Wniosek pozwanego odrzucenie odwołań od decyzji z 4.08. i 18.07.2014 r. został prawomocnie oddalony postanowieniem z dnia 28.01.2015 r. Tym samym należało dokonać merytorycznej poprawności decyzji pozwanego.

47 Spór w sprawie dotyczył wysokości podstaw wymiaru składek od wynagrodzeń ubezpieczonego, uzyskanych w latach 1972-1979. Zasady obliczania kapitału początkowego regulują art. 173-175, emerytur kapitałowych art. 24-26, a emerytur "mieszanych" art. 183 w związku z art. 24-26 i 53-56 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2015.748; dalej jako ustawa). Zarówno do obliczenia kapitału, jak i emerytur przyznanych ubezpieczonemu, konieczne jest ustalenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury - art. 53. Wskaźnik ten obliczany jest zgodnie z art. 15 ustawy. Przyjmuje się podstawy wymiaru składek z 10 kolejnych lat z ostatniego dwudziestolecia (w przypadku kapitału 10 kolejnych dowolnych lat sprzed 1999 r.) lub 20 najkorzystniejszych lat z całego okresu ubezpieczenia (w przypadku kapitału sprzed 1999 r.), dolicza się kwoty wskazane ust. 3 i 3a i dokonuje obliczeń - sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych; oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu; oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, przy czym dla kapitału początkowego, jeżeli okres wskazany do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony pozostawał w ubezpieczeniu społecznym na podstawie przepisów prawa polskiego jedynie przez część miesięcy tego roku, do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3, w okresie tego roku do przeciętnego wynagrodzenia, przyjmuje się sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy odpowiednią do liczby miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu.

48 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, iż podstawy wymiaru składek wynosiły w tych latach odpowiednio: 1972 - 27616 zł; 1973 - 12000 zł; 1974 - 52437 zł; 1975 - 17042 zł; 1976 - 32406 zł; 1977 - 59709 zł; 1978 - 35171 zł; 1979 - 20800 zł. W tym zakresie sąd oparł sie na dokumentach zawartych w osobowych (k.55), dokumentach płacowych oraz kartach zasiłkowych. Sąd uznał za nieprzekonujące zeznania powoda i świadków co do wysokości zarobków osiąganych przez odwołującego w tych latach. Zeznania świadków pozwalają potwierdzić okoliczność pracy i zasad wynagradzania, ale nie wysokość zarobków. Upływ czasu - około 40 lat powoduje, iż zeznania świadków, jak i wnioskodawcy, nie pozwalają na uczynienie stanowczych ustaleń co do wysokości zarobków w spornym okresie. Tym samym sąd oparł się na złożonych kartach zasiłkowych. Na ich podstawie bowiem można było dokonać ustaleń co do podstaw wymiaru składek za okres poprzedzające. Wyliczeń w tym zakresie dokonał pozwany. Za okresy za które brak jest danych o zarobkach i zasiłkach, sąd przyjął wynagrodzenie najniższe wówczas obowiązujące. Skoro wynagrodzenie wnioskodawcy było akordowe, to nie sposób przyjmować, innych danych niż zawarte w kartach zasiłkowych (sama karta zasiłkowa wskazuje na duże wahania w poszczególnych kwartałach). W innych okresach zarobki mogły być niższe. Wnioskowanie z analogi jest wnioskowaniem zawodnym, tym samym z faktu osiągania wyższego wynagrodzenia akordowego w jednym okresie nie sposób wyprowadzać wniosków o wysokości zarobków za inne okresy. Podobnie adnotacja o przyjęciu do pracy ze stawką 6 zł nie może być postawą ustaleń, skoro wnioskodawca wynagradzany był akordowo. Z faktu efektywnego wykonywania pracy (pochwały, wyróżnienia) nie sposób wyprowadzać wniosków co do wysokości otrzymywanych wynagrodzeń. Z faktu, iż wynagrodzenia w budownictwie były w spornych latach wyższe od 5 do 19 % niż przeciętne nie sposób wyprowadzać logicznych wniosków co do wysokości wynagrodzeń ubezpieczonego. Również zarobki P. K. osiągnięte w 1979 r. (k.15) nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wynagrodzeń powoda. Skoro bowiem świadek miał pracować na takim samym stanowisku jak powód; w 1980 r. powód zarobił 77389 zł, a świadek zgodnie z zaświadczeniem 96249 zł, to ich wynagrodzenia znacznie się różniły. Tym samym twierdzenia co do porównywalności czy tożsamości wynagrodzeń nie znajdują potwierdzenia (również za rok 1979 r.).

49 Brak jest podstaw do uwzględniania dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Ubezpieczony, pomimo spoczywającego na nim ciężaru dowodu, nie wykazał ani faktu wypłacania mu takiego świadczenia, ani podstaw prawnych takich wypłat.

50 Wyliczenia pozwanego nie były kwestionowane co do zasady. Zastrzeżenia co do roku 1976 są bezpodstawne, a uzasadnienie pozwanego, wskazujące iż 5126 zł stanowi średnią miesięczną wysokość zarobku, jest przekonujące.

51 Tym samym sąd podzielił w całości wyliczenia kapitału początkowego jak i emerytur, dokonane przez pozwanego (k. 59-80). Najkorzystniejszy wskaźnik wysokości kapitału początkowego wynosi odpowiednio z 10 lat kolejnych 81,43 %, a z 20 najkorzystniejszych lat - 81,92 % (k.72). Z kolei najkorzystniejsze wskaźniki wysokości emerytury wynoszą odpowiednio 50,83 % i 81,54 % (k. 62). Różnice wynikają konieczności uwzględniania proporcji okresów zatrudnienia w przypadku kapitału początkowego (art. 174 ust. 3b ustawy).

52 Szczegółowy sposób dokonania wyliczeń przedstawia poniższa tabela, w której kolumny oznaczają:

53 1. rok,

54 2. sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot w złotych, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy w roku z kolumny 1;

55 3. przeciętne wynagrodzenie roczne w złotych w roku z kolumny 1;

56 4. stosunek każdej sumy kwot z kolumny 3 do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu.

57 5. stosunek każdej sumy kwot z kolumny 3 do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu, z uwzględnieniem art. 174 ust. 3b ustawy).

58 1

59 2

60 3

61 4

62 5

63 1966

64 11909

65 23208

66 51,31%

67 102,63%

68 1967

69 26462

70 24192

71 109,38%

72 109,38%

73 1968

74 5906

75 25272

76 23,37%

77 56,09%

78 1969

79 935

80 26088

81 3,58%

82 21,50%

83 1970

84 11566

85 26820

86 43,12%

87 73,96%

88 1971

89 28500

90 28296

91 100,72%

92 100,72%

93 1972

94 27616

95 30108

96 91,72%

97 100,06%

98 1973

99 12000

100 33576

101 35,74%

102 35,74%

103 1974

104 52437

105 38220

106 137,20%

107 137,20%

108 1975

109 17042

110 46956

111 36,29%

112 36,29%

113 1976

114 32406

115 51372

116 63,08%

117 63,08%

118 1977

119 59709

120 55152

121 108,26%

122 108,26%

123 1978

124 35171

125 58644

126 59,97%

127 59,97%

128 1979

129 20800

130 63924

131 32,54%

132 32,54%

133 1980

134 77389

135 72480

136 106,77%

137 106,77%

138 1981

139 114411

140 92268

141 124,00%

142 124,00%

143 1982

144 123512

145 139572

146 88,49%

147 88,49%

148 1983

149 66851

150 173700

151 38,49%

152 57,73%

153 1984

154 91200

155 202056

156 45,14%

157 45,14%

158 1985

159 163200

160 240060

161 67,98%

162 67,98%

163 1986

164 205200

165 289140

166 70,97%

167 70,97%

168 1987

169 252000

170 350208

171 71,96%

172 71,96%

173 1988

174 324000

175 637080

176 50,86%

177 50,86%

178 1989

179 861300

180 2481096

181 34,71%

182 34,71%

183 1990

184 4615141

185 12355644

186 37,35%

187 37,35%

188 1991

189 7371781

190 21240000

191 34,71%

192 34,71%

193 1992

194 1903603

195 35220000

196 5,40%

197 5,40%

198 1993

199 11042500

200 47940000

201 23,03%

202 23,03%

203 1994

204 21184000

205 63936000

206 33,13%

207 33,13%

208 1995

209 2730

210 8431,44

211 32,38%

212 43,17%

213 1996

214 4320

215 10476

216 41,24%

217 41,24%

218 1997

219 5143,5

220 12743,16

221 40,36%

222 40,36%

223 1998

224 6158,8

225 14873,88

226 41,41%

227 41,41%

228 1999

229 14724,56

230 20480,88

231 71,89%

232 2000

233 18812,34

234 23085,72

235 81,49%

236 2001

237 9120

238 24742,2

239 36,86%

240 2002

241 15421,08

242 25598,52

243 60,24%

244 2003

245 9600

246 26417,64

247 36,34%

248 2004

249 17533,72

250 27474,84

251 63,82%

252 2005

253 10188

254 28563,48

255 35,67%

256 2006

257 10789,2

258 29726,76

259 36,29%

260 2007

261 11232

262 32292,36

263 34,78%

264 2008

265 13512

266 35326,56

267 38,25%

268 2009

269 15312

270 37235,52

271 41,12%

272 2010

273 9274,8

274 38699,76

275 23,97%

276 2011

277 14687

278 40794,24

279 36,00%

280 2012

281 21400

282 42260,04

283 50,64%

284 2013

285 19100

286 43800,72

287 43,61%

288 Wobec powyższego i przyjęcia za prawidłowe wyliczeń pozwanego, należało kapitał początkowy ustalić na 134.451,79 zł, wysokość emerytury "mieszanej" na 2467,02 zł, a emerytury kapitałowej na 2518,57 zł i w tym zakresie zaskarżone decyzje zmienić (art. 477¹⁴ § 2 KPC). W pozostałym zakresie odwołania jako niezasadne należało oddalić.

289 Mając na uwadze częściowe uwzględnienie roszczeń ubezpieczonego koszty procesu zniesiono wzajemnie na podstawie art. 100 KPC.