Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 17 lipca 2020 r., VI Ka 208/20
wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 17 lipca 2020 r., VI Ka 208/20Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygnatura akt VI Ka 208/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2 Dnia 17 lipca 2020 r.
3 Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
4 Przewodniczący SSO Dariusz Prażmowski
5 Protokolant Aleksandra Pawłowska
6 po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2020 r.
7 sprawy T. M. ur. (...) w N. S.
8 syna K. i J.
9 oskarżonego z art. 212 § 1 kk
10 na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej
11 od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
12 z dnia 28 listopada 2019 r. sygnatura akt III K 316/19
13 na mocy art. 437 kpk, art. 438 kpk
14 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
15 Formularz UK 2
16 Sygnatura akt
17 VI Ka 208/20
18 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
19 1
20 1.CZĘŚĆ WSTĘPNA
21 0.1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
22 Wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2019 r. w całości.
23 0.1.Podmiot wnoszący apelację
24 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
25 ☐ oskarżyciel posiłkowy
26 ☒ oskarżyciel prywatny
27 ☐ obrońca
28 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
29 ☐ inny
30 0.1.Granice zaskarżenia
31 0.0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia
32 ☐ na korzyść
33 ☒ na niekorzyść
34 ☒ w całości
35 ☐ w części
36 ☒
37 co do winy
38 ☐
39 co do kary
40 ☐
41 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
42 0.0.1.Podniesione zarzuty
43 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
44 ☐
45 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
46 ☐
47 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
48 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
49 ☒
50 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
51 ☒
52 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
53 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
54 ☐
55 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
56 ☐
58 ☐
59 brak zarzutów
60 0.1.Wnioski
61 ☒
62 uchylenie
63 ☐
64 zmiana
65 1.Ustalenie faktów w związku z dowodami
66 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
67 0.1.Ustalenie faktów
68 0.0.1.Fakty uznane za udowodnione
69 Lp.
70 Oskarżony
71 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
72 Dowód
73 Numer karty
74 2.1.1.1.
75 0.0.1.Fakty uznane za nieudowodnione
76 Lp.
77 Oskarżony
78 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
79 Dowód
80 Numer karty
81 2.1.2.1.
82 0.1.Ocena dowodów
83 0.0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów
84 Lp. faktu z pkt 2.1.1
85 Dowód
86 Zwięźle o powodach uznania dowodu
87 0.0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
88 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
89 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
90 Dowód
91 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
92 1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
93 Lp.
94 Zarzut
95 3.1.
96 Obraza przepisów postepowania a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. i 410 k.p.k. przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności w postaci ujawnienia członkom Rady Nadzorczej Spółdzielni, przedstawicielom Spółdzielni, członkom Spółdzielni oraz jej pracownikiem faktu złożenia zawiadomienia o przestępstwie, w którym oskarżony wskazał że jego zdaniem członkowie zarządu Spółdzielni, a więc i oskarżycielka prywatna, niedopełniali obowiązków lub przekroczyli swoje uprawnienia zawierając obie zakwestionowane umowy i tym zachowaniem doprowadzili do wyrządzenia szkody w wielkich rozmiarach wartości 1000000 zł.
97 ☒ zasadny
98 ☐ częściowo zasadny
99 ☐ niezasadny
100 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
101 Ocena przeprowadzonych dowodów w niniejszej sprawie jest wadliwa, co więcej postępowanie dowodowe jest niekompletne co wpłynęło na treść rozstrzygnięcia. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku iż dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, jak i ocenił jako wiarygodne pozostałe dowody. W oparciu o zgromadzony w takiej postaci materiał dowodowy stwierdził, że „ oskarżony nie zrealizował znamion przestępstwa z art. 212 § 1 k.k., bowiem działał w ramach przysługujących mu uprawnień do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i jednocześnie brak podstaw do twierdzenia, że zamiarem jego działania była chęć poniżenia oskarżycielki prywatnej w opinii publicznej. podstawą dla złożenia zawiadomienia przez T. M. stały się czynności wykonywane przez zarząd (...), które zdaniem oskarżonego mogły wyczerpywać znamiona przestępstwa. Ocena zasadności tych zarzutów nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, jednak bezsprzecznie podstawy dla tych zarzutów istniały w świadomości zawiadamiającego T. M., który szczegółowo wyłożył je w toku przesłuchania w charakterze świadka na Policji, a także w złożonych wyjaśnieniach.”
102 Należy zaznaczyć, iż częściowo stwierdzenia zawarte w zdaniu ostatnim są nieprawdziwe, bowiem z akt sprawy nie wynika by Sąd dysponował zapisem przesłuchania T. M. jako świadka na Policji (w sprawie (...)) zatem powoływanie się na dowód nieprzeprowadzony w sprawie jest ewidentnie wadliwe i sprzeczne z treścią art. 410 k.p.k. Należy wszakże zaznaczyć iż dowód taki nie mógłby być zresztą procesowo analizowany jako wypowiedź z uwagi na sytuację procesową oskarżonego, co powinno być oczywiste, zaś mógł mieć jedynie znaczenie dla ustalenia jakie argumenty przemawiać miały wtedy wedle niego za uzasadnieniem złożenia zawiadomienia.
103 Pomijając wszakże ten argument należy zauważyć, iż Sąd Rejonowy w ogóle nie dysponował treścią zawiadomienia skierowanego przez oskarżonego zatem trudno uznać za zasadne rozumowanie Sądu I instancji skoro niewiadomym pozostaje jakie to – wedle oskarżonego – przesłanki miały przemawiać za uzasadnionym – wedle niego – podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez zarząd Spółdzielni. Nie jest bowiem tak iż każda wątpliwość co do działania innych osób stanowi uprawnienie do składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Sąd I instancji zdaje się rozumować, iż w każdej sytuacji osoba mająca jakieś wątpliwości co do działania innych osób czy organów spółdzielni ma prawo złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i w zakresie odpowiedzialności z art. 212 k.k. staje się tym samym bezkarna. Rozumowanie takie jest oczywiście nieprawdziwe bowiem wymagane jest działanie w ramach uprawnień które w takim przypadku sprowadzają się do ustalenia czy zaistniało uzasadnione (także w świadomości osoby zawiadamiającej) podejrzenie popełnienia przestępstwa. W tym zakresie konieczna jest analiza wskazanych przez oskarżonego w zawiadomieniu powodów z jakich wskazuje on na możliwość popełnienia bardzo poważnego przestępstwa przez członków zarządu (...) w G.. Analiza ta bez znajomości treści samego zawiadomienia jest niemożliwa i bezprzedmiotowa. Ponadto analiza taka powinna uwzględniać okoliczności dotyczące samego oskarżonego. Sąd w tym zakresie dopuścił się zaś sprzeczności w treści uzasadnienia, zaś rozumowanie w tym zakresie jest wadliwe i alogiczne. Sąd z jednej strony wskazał, że „ oskarżony nie ma fachowej wiedzy w zakresie wyceny majątkowej i bazował jedynie na powszechnie wiadomych informacjach” co miało zdaje się wedle Sądu wskazywać, iż miały prawo w jego świadomości zaistnieć wątpliwości co do działalności zarządu Spółdzielni. Tymczasem zdanie wcześniej stwierdzał Sąd, że „ podkreślić w tym miejscu należy, iż T. M. jako wieloletni pracownik, a następnie członek rady nadzorczej (...) dysponował wiedzą dotyczącą majątku spółdzielni. (…) Nie zdołał też uzyskać od członków zarządu przekonujących wyjaśnień dotyczących sprzedaży nieruchomości.” Stan świadomości zatem oskarżonego powinien być ustalany wedle kryteriów wieloletniego członka rady nadzorczej Spółdzielni na posiedzeniach której było omawiane kwestie dotyczące sytuacji finansowej Spółdzielni, w tym także dotyczące sprzedaży nieruchomości zaś oskarżony miał możliwości by kwestie te w rozmowach wyjaśnić. Trudno zaś uznać w tym zakresie za wiarygodne wszystkie dowody – jak uczynił to Sąd – skoro w tym zakresie zeznania oskarżycielki prywatnej co do możliwości wyjaśnienia tych kwestii na posiedzeniach rady są diametralnie odmienne od wyjaśnień oskarżonego. Podobnie trudno uznawać bezkrytycznie – jak uczynił to Sąd - za wiarygodne wyrażane przez oskarżonego wątpliwości co do cen sprzedaży nieruchomości gdy w swych wyjaśnieniach oskarżony odnosi je do cen nieruchomości we W. (karta 72 verte) co mogłoby wskazywać na zupełne oderwanie od realiów rynku nieruchomości w G., a co zatem mogłoby wskazywać na spiskowe potraktowanie przez oskarżonego działań zarządu Spółdzielni. W ocenie Sądu Okręgowego wymienione wyżej mankamenty oceny dowodów dyskwalifikują jej wyniki i tok rozumowania Sądu I instancji, zaś materiał dowodowy nie został prawidłowo zgromadzony.
104 Wniosek
105 O uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach.
106 ☒ zasadny
107 ☐ częściowo zasadny
108 ☐ niezasadny
109 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
110 Wniosek zasadny bowiem konieczne jest ponowienie całości przewodu sądowego i uzupełnienie zgromadzonych dowodów.
111 3.2.
112 Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu wynikających z dokumentów faktów, to jest brak ustalenia, iż członkowie Rady Nadzorczej Spółdzielni, przedstawiciele Spółdzielni i jej członkowie w wyniku złożonego zawiadomienia dowiedzieli się o oskarżeniu między innymi oskarżycielki prywatnej o przestępstwo nadużycia zaufania, którego miała się dopuścić względem Spółdzielni wyrządzając jej szkodę o wartości 1000000 zł.
113 ☒ zasadny
114 ☐ częściowo zasadny
115 ☐ niezasadny
116 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
117 W zakresie ustaleń faktycznych należy wskazać, że trafnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 lipca 2013 r., II KK 152/13, Lex 1352390 zauważył, że: „obok kontratypu ustawowego przewidzianego w art. 213 k.k. w państwie prawa istnieją także kontratypy pozaustawowe, w tym kontratyp w postaci realizacji prawa krytyki. Wtedy, gdy krytyka ta realizowana jest w piśmie o charakterze procesowym, skardze kierowanej do władz, czy zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa i kiedy brak podstaw do wskazania, że jedynym lub podstawowym zamiarem działania jest zniesławienie, zachowanie realizujące prawo do krytyki w ogóle pozbawione jest cechy bezprawności, a tym samym nie może być uznane za przestępstwo". Dla wyłączenia odpowiedzialności nie ma wówczas potrzeby wykazania okoliczności wymienionych w art. 213 k.k. W piśmiennictwie także podkreśla się, że nie stanowią zniesławienia różnego rodzaju wypowiedzi dokonywane w ramach przysługujących jednostce uprawnień, m.in. oświadczenia składane w uzasadnieniu lub w obronie praw (np. skargi sądowe, odpowiedzi na zarzuty procesowe, zażalenia, doniesienia pokrzywdzonych o przestępstwie), jeżeli zamiarem składającego nie było naruszenie godności osobistej lub dobrego imienia, a ponadto, gdy nie przekroczył on granic rzeczywistej potrzeby (por. A.Marek, J.Satko, Okoliczności wyłączające bezprawność czynu. Przegląd problematyki, orzecznictwo (SN 1918-99), piśmiennictwo, Kraków 2000, s. 50; I. Zgoliński, Komentarz do art. 213 Kodeksu karnego el/Lex, teza 10).
118 Wszakże w opozycji do takiego zachowania wskazuje się, że zniesławienie dokonane ze świadomością nieprawdziwości informacji i ocen o postępowaniu oraz właściwościach innej osoby (art. 212 § 1 i 2 k.k.) nigdy nie służy ochronie społecznie uzasadnionego interesu. Zachowanie takie nie korzysta z ochrony udzielanej wolności wypowiedzi i prawu do krytyki przez art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ani art. 10 ust. 2 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2004 r., V KK 70/04, OSNKW 2004, z. 9, poz. 86).
119 Nadto w zakresie kontratypu prawa do krytyki ( w którego szerokim spectrum zawiera się również zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa) to kontratyp ten ogranicza się do rozgłaszania prawdziwego zarzutu, stąd jeżeli zarzut był nieprawdziwy to podnoszenie go nie jest realizowaniem prawa do krytyki (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2015 r., III KK 161/15, Lex nr 1814910. Konieczna jest zatem analiza treści zarzutów i okoliczności podnoszonych przez oskarżonego w zawiadomieniu a nie tylko ustalenie, iż oskarżony mógł w świadomości wytworzyć sobie obraz wadliwego działania zarządu Spółdzielni.
120 Wniosek
121 O uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach
122 ☒ zasadny
123 ☐ częściowo zasadny
124 ☐ niezasadny
125 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
126 Wniosek zasadny bowiem konieczne jest ponowienie całości przewodu sądowego i uzupełnienie zgromadzonych dowodów, zaś prawidłowa ocena dowodów z dużą dozą prawdopodobieństwa może wskazywać na winę oskarżonego.
127 1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
128 4.1.
129 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
130 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
131 0.1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
132 5.1.1.
133 Przedmiot utrzymania w mocy
134 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
135 0.1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
136 5.2.1.
137 Przedmiot i zakres zmiany
138 Zwięźle o powodach zmiany
139 0.1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
140 0.0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
141 5.3.1.1.1.
143 Zwięźle o powodach uchylenia
144 5.3.1.2.1.
145 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
147 Zwięźle o powodach uchylenia
148 Konieczne jest ponowienie całości przewodu sądowego i uzupełnienie zgromadzonych dowodów, zaś prawidłowa ocena dowodów z dużą dozą prawdopodobieństwa może wskazywać na winę oskarżonego.
149 5.3.1.3.1.
150 Konieczność umorzenia postępowania
152 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
153 5.3.1.4.1.
155 Zwięźle o powodach uchylenia
156 0.0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
157 Konieczne jest uzupełnienie przewodu sądowego w kierunku wskazanym w punkcie 3.1
158 0.1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
159 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
160 Przytoczyć okoliczności
161 1.Koszty Procesu
162 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
163 Przytoczyć okoliczności
164 1.PODPIS
165 0.1.Granice zaskarżenia
166 Kolejny numer załącznika
167 1
168 Podmiot wnoszący apelację
169 Pełnomocnik oskarżyciela prywatnego
170 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
171 Wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2019 r. w całości.
172 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
173 ☐ na korzyść
174 ☒ na niekorzyść
175 ☒ w całości
176 ☐ w części
177 ☒
178 co do winy
179 ☐
180 co do kary
181 ☐
182 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
183 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty
184 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
185 ☐
186 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
187 ☐
188 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
189 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
190 ☒
191 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
192 ☒
193 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
194 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
195 ☐
196 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
197 ☐
199 ☐
200 brak zarzutów
201 0.1.1.4. Wnioski
202 ☒
203 uchylenie
204 ☐
205 zmiana
UZASADNIENIE
206 Formularz UK 2
207 Sygnatura akt
208 VI Ka 208/20
209 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
210 1
211 1.CZĘŚĆ WSTĘPNA
212 0.1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
213 Wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2019 r. w całości.
214 0.1.Podmiot wnoszący apelację
215 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
216 ☐ oskarżyciel posiłkowy
217 ☒ oskarżyciel prywatny
218 ☐ obrońca
219 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
220 ☐ inny
221 0.1.Granice zaskarżenia
222 0.0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia
223 ☐ na korzyść
224 ☒ na niekorzyść
225 ☒ w całości
226 ☐ w części
227 ☒
228 co do winy
229 ☐
230 co do kary
231 ☐
232 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
233 0.0.1.Podniesione zarzuty
234 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
235 ☐
236 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
237 ☐
238 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
239 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
240 ☒
241 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
242 ☒
243 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
244 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
245 ☐
246 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
247 ☐
249 ☐
250 brak zarzutów
251 0.1.Wnioski
252 ☒
253 uchylenie
254 ☐
255 zmiana
256 1.Ustalenie faktów w związku z dowodami
257 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
258 0.1.Ustalenie faktów
259 0.0.1.Fakty uznane za udowodnione
260 Lp.
261 Oskarżony
262 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
263 Dowód
264 Numer karty
265 2.1.1.1.
266 0.0.1.Fakty uznane za nieudowodnione
267 Lp.
268 Oskarżony
269 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
270 Dowód
271 Numer karty
272 2.1.2.1.
273 0.1.Ocena dowodów
274 0.0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów
275 Lp. faktu z pkt 2.1.1
276 Dowód
277 Zwięźle o powodach uznania dowodu
278 0.0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
279 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
280 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
281 Dowód
282 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
283 1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
284 Lp.
285 Zarzut
286 3.1.
287 Obraza przepisów postepowania a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. i 410 k.p.k. przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności w postaci ujawnienia członkom Rady Nadzorczej Spółdzielni, przedstawicielom Spółdzielni, członkom Spółdzielni oraz jej pracownikiem faktu złożenia zawiadomienia o przestępstwie, w którym oskarżony wskazał że jego zdaniem członkowie zarządu Spółdzielni, a więc i oskarżycielka prywatna, niedopełniali obowiązków lub przekroczyli swoje uprawnienia zawierając obie zakwestionowane umowy i tym zachowaniem doprowadzili do wyrządzenia szkody w wielkich rozmiarach wartości 1000000 zł.
288 ☒ zasadny
289 ☐ częściowo zasadny
290 ☐ niezasadny
291 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
292 Ocena przeprowadzonych dowodów w niniejszej sprawie jest wadliwa, co więcej postępowanie dowodowe jest niekompletne co wpłynęło na treść rozstrzygnięcia. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku iż dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, jak i ocenił jako wiarygodne pozostałe dowody. W oparciu o zgromadzony w takiej postaci materiał dowodowy stwierdził, że „ oskarżony nie zrealizował znamion przestępstwa z art. 212 § 1 k.k., bowiem działał w ramach przysługujących mu uprawnień do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i jednocześnie brak podstaw do twierdzenia, że zamiarem jego działania była chęć poniżenia oskarżycielki prywatnej w opinii publicznej. podstawą dla złożenia zawiadomienia przez T. M. stały się czynności wykonywane przez zarząd (...), które zdaniem oskarżonego mogły wyczerpywać znamiona przestępstwa. Ocena zasadności tych zarzutów nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, jednak bezsprzecznie podstawy dla tych zarzutów istniały w świadomości zawiadamiającego T. M., który szczegółowo wyłożył je w toku przesłuchania w charakterze świadka na Policji, a także w złożonych wyjaśnieniach.”
293 Należy zaznaczyć, iż częściowo stwierdzenia zawarte w zdaniu ostatnim są nieprawdziwe, bowiem z akt sprawy nie wynika by Sąd dysponował zapisem przesłuchania T. M. jako świadka na Policji (w sprawie(...)) zatem powoływanie się na dowód nieprzeprowadzony w sprawie jest ewidentnie wadliwe i sprzeczne z treścią art. 410 k.p.k. Należy wszakże zaznaczyć iż dowód taki nie mógłby być zresztą procesowo analizowany jako wypowiedź z uwagi na sytuację procesową oskarżonego, co powinno być oczywiste, zaś mógł mieć jedynie znaczenie dla ustalenia jakie argumenty przemawiać miały wtedy wedle niego za uzasadnieniem złożenia zawiadomienia.
294 Pomijając wszakże ten argument należy zauważyć, iż Sąd Rejonowy w ogóle nie dysponował treścią zawiadomienia skierowanego przez oskarżonego zatem trudno uznać za zasadne rozumowanie Sądu I instancji skoro niewiadomym pozostaje jakie to – wedle oskarżonego – przesłanki miały przemawiać za uzasadnionym – wedle niego – podejrzeniem popełnienia przestępstwa przez zarząd Spółdzielni. Nie jest bowiem tak iż każda wątpliwość co do działania innych osób stanowi uprawnienie do składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Sąd I instancji zdaje się rozumować, iż w każdej sytuacji osoba mająca jakieś wątpliwości co do działania innych osób czy organów spółdzielni ma prawo złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i w zakresie odpowiedzialności z art. 212 k.k. staje się tym samym bezkarna. Rozumowanie takie jest oczywiście nieprawdziwe bowiem wymagane jest działanie w ramach uprawnień które w takim przypadku sprowadzają się do ustalenia czy zaistniało uzasadnione (także w świadomości osoby zawiadamiającej) podejrzenie popełnienia przestępstwa. W tym zakresie konieczna jest analiza wskazanych przez oskarżonego w zawiadomieniu powodów z jakich wskazuje on na możliwość popełnienia bardzo poważnego przestępstwa przez członków zarządu (...) w G.. Analiza ta bez znajomości treści samego zawiadomienia jest niemożliwa i bezprzedmiotowa. Ponadto analiza taka powinna uwzględniać okoliczności dotyczące samego oskarżonego. Sąd w tym zakresie dopuścił się zaś sprzeczności w treści uzasadnienia, zaś rozumowanie w tym zakresie jest wadliwe i alogiczne. Sąd z jednej strony wskazał, że „ oskarżony nie ma fachowej wiedzy w zakresie wyceny majątkowej i bazował jedynie na powszechnie wiadomych informacjach” co miało zdaje się wedle Sądu wskazywać, iż miały prawo w jego świadomości zaistnieć wątpliwości co do działalności zarządu Spółdzielni. Tymczasem zdanie wcześniej stwierdzał Sąd, że „ podkreślić w tym miejscu należy, iż T. M. jako wieloletni pracownik, a następnie członek rady nadzorczej (...) dysponował wiedzą dotyczącą majątku spółdzielni. (…) Nie zdołał też uzyskać od członków zarządu przekonujących wyjaśnień dotyczących sprzedaży nieruchomości.” Stan świadomości zatem oskarżonego powinien być ustalany wedle kryteriów wieloletniego członka rady nadzorczej Spółdzielni na posiedzeniach której było omawiane kwestie dotyczące sytuacji finansowej Spółdzielni, w tym także dotyczące sprzedaży nieruchomości zaś oskarżony miał możliwości by kwestie te w rozmowach wyjaśnić. Trudno zaś uznać w tym zakresie za wiarygodne wszystkie dowody – jak uczynił to Sąd – skoro w tym zakresie zeznania oskarżycielki prywatnej co do możliwości wyjaśnienia tych kwestii na posiedzeniach rady są diametralnie odmienne od wyjaśnień oskarżonego. Podobnie trudno uznawać bezkrytycznie – jak uczynił to Sąd - za wiarygodne wyrażane przez oskarżonego wątpliwości co do cen sprzedaży nieruchomości gdy w swych wyjaśnieniach oskarżony odnosi je do cen nieruchomości we W. (karta 72 verte) co mogłoby wskazywać na zupełne oderwanie od realiów rynku nieruchomości w G., a co zatem mogłoby wskazywać na spiskowe potraktowanie przez oskarżonego działań zarządu Spółdzielni. W ocenie Sądu Okręgowego wymienione wyżej mankamenty oceny dowodów dyskwalifikują jej wyniki i tok rozumowania Sądu I instancji, zaś materiał dowodowy nie został prawidłowo zgromadzony.
295 Wniosek
296 O uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach.
297 ☒ zasadny
298 ☐ częściowo zasadny
299 ☐ niezasadny
300 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
301 Wniosek zasadny bowiem konieczne jest ponowienie całości przewodu sądowego i uzupełnienie zgromadzonych dowodów.
302 3.2.
303 Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu wynikających z dokumentów faktów, to jest brak ustalenia, iż członkowie Rady Nadzorczej Spółdzielni, przedstawiciele Spółdzielni i jej członkowie w wyniku złożonego zawiadomienia dowiedzieli się o oskarżeniu między innymi oskarżycielki prywatnej o przestępstwo nadużycia zaufania, którego miała się dopuścić względem Spółdzielni wyrządzając jej szkodę o wartości 1000000 zł.
304 ☒ zasadny
305 ☐ częściowo zasadny
306 ☐ niezasadny
307 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
308 W zakresie ustaleń faktycznych należy wskazać, że trafnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 lipca 2013 r., II KK 152/13, Lex 1352390 zauważył, że: „obok kontratypu ustawowego przewidzianego w art. 213 k.k. w państwie prawa istnieją także kontratypy pozaustawowe, w tym kontratyp w postaci realizacji prawa krytyki. Wtedy, gdy krytyka ta realizowana jest w piśmie o charakterze procesowym, skardze kierowanej do władz, czy zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa i kiedy brak podstaw do wskazania, że jedynym lub podstawowym zamiarem działania jest zniesławienie, zachowanie realizujące prawo do krytyki w ogóle pozbawione jest cechy bezprawności, a tym samym nie może być uznane za przestępstwo". Dla wyłączenia odpowiedzialności nie ma wówczas potrzeby wykazania okoliczności wymienionych w art. 213 k.k. W piśmiennictwie także podkreśla się, że nie stanowią zniesławienia różnego rodzaju wypowiedzi dokonywane w ramach przysługujących jednostce uprawnień, m.in. oświadczenia składane w uzasadnieniu lub w obronie praw (np. skargi sądowe, odpowiedzi na zarzuty procesowe, zażalenia, doniesienia pokrzywdzonych o przestępstwie), jeżeli zamiarem składającego nie było naruszenie godności osobistej lub dobrego imienia, a ponadto, gdy nie przekroczył on granic rzeczywistej potrzeby (por. A.Marek, J.Satko, Okoliczności wyłączające bezprawność czynu. Przegląd problematyki, orzecznictwo (SN 1918-99), piśmiennictwo, Kraków 2000, s. 50; I. Zgoliński, Komentarz do art. 213 Kodeksu karnego el/Lex, teza 10).
309 Wszakże w opozycji do takiego zachowania wskazuje się, że zniesławienie dokonane ze świadomością nieprawdziwości informacji i ocen o postępowaniu oraz właściwościach innej osoby (art. 212 § 1 i 2 k.k.) nigdy nie służy ochronie społecznie uzasadnionego interesu. Zachowanie takie nie korzysta z ochrony udzielanej wolności wypowiedzi i prawu do krytyki przez art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ani art. 10 ust. 2 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2004 r., V KK 70/04, OSNKW 2004, z. 9, poz. 86).
310 Nadto w zakresie kontratypu prawa do krytyki ( w którego szerokim spectrum zawiera się również zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa) to kontratyp ten ogranicza się do rozgłaszania prawdziwego zarzutu, stąd jeżeli zarzut był nieprawdziwy to podnoszenie go nie jest realizowaniem prawa do krytyki (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2015 r., III KK 161/15, Lex nr 1814910. Konieczna jest zatem analiza treści zarzutów i okoliczności podnoszonych przez oskarżonego w zawiadomieniu a nie tylko ustalenie, iż oskarżony mógł w świadomości wytworzyć sobie obraz wadliwego działania zarządu Spółdzielni.
311 Wniosek
312 O uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach
313 ☒ zasadny
314 ☐ częściowo zasadny
315 ☐ niezasadny
316 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
317 Wniosek zasadny bowiem konieczne jest ponowienie całości przewodu sądowego i uzupełnienie zgromadzonych dowodów, zaś prawidłowa ocena dowodów z dużą dozą prawdopodobieństwa może wskazywać na winę oskarżonego.
318 1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
319 4.1.
320 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
321 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
322 0.1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
323 5.1.1.
324 Przedmiot utrzymania w mocy
325 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
326 0.1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
327 5.2.1.
328 Przedmiot i zakres zmiany
329 Zwięźle o powodach zmiany
330 0.1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
331 0.0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
332 5.3.1.1.1.
334 Zwięźle o powodach uchylenia
335 5.3.1.2.1.
336 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
338 Zwięźle o powodach uchylenia
339 Konieczne jest ponowienie całości przewodu sądowego i uzupełnienie zgromadzonych dowodów, zaś prawidłowa ocena dowodów z dużą dozą prawdopodobieństwa może wskazywać na winę oskarżonego.
340 5.3.1.3.1.
341 Konieczność umorzenia postępowania
343 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
344 5.3.1.4.1.
346 Zwięźle o powodach uchylenia
347 0.0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
348 Konieczne jest uzupełnienie przewodu sądowego w kierunku wskazanym w punkcie 3.1
349 0.1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
350 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
351 Przytoczyć okoliczności
352 1.Koszty Procesu
353 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
354 Przytoczyć okoliczności
355 1.PODPIS
356 0.1.Granice zaskarżenia
357 Kolejny numer załącznika
358 1
359 Podmiot wnoszący apelację
360 Pełnomocnik oskarżyciela prywatnego
361 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
362 Wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2019 r. w całości.
363 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
364 ☐ na korzyść
365 ☒ na niekorzyść
366 ☒ w całości
367 ☐ w części
368 ☒
369 co do winy
370 ☐
371 co do kary
372 ☐
373 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
374 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty
375 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
376 ☐
377 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
378 ☐
379 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
380 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
381 ☒
382 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
383 ☒
384 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
385 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
386 ☐
387 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
388 ☐
390 ☐
391 brak zarzutów
392 0.1.1.4. Wnioski
393 ☒
394 uchylenie
395 ☐
396 zmiana
Powołane przepisy
- Kodeks karny, art. 212 (§ 1)
- Kodeks karny, art. 213
- Kodeks postępowania karnego, art. 7
- Kodeks postępowania karnego, art. 92
- Kodeks postępowania karnego, art. 410
- Kodeks postępowania karnego, art. 437 (§ 2)
- Kodeks postępowania karnego, art. 438
- Kodeks postępowania karnego, art. 439
- Kodeks postępowania karnego, art. 454 (§ 1)
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 31