Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 22 maja 2024 r., III Ca 792/23

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 22 maja 2024 r., III Ca 792/23

Tekst

1 Sygn. akt III Ca 792/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 22 maja 2024 r.

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek

5 po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym

6 sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w W.

7 przeciwko J. S.

8 o zapłatę

9 na skutek apelacji powódki

10 od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 12 lipca 2023 r.,

11 sygn. akt II C 645/22 upr

12 1. oddala apelację;

13 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1.200 zł (tysiąc dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia po upływie tygodnia od dnia doręczenia odpisu wyroku powódce do dnia zapłaty.

14 SSO Leszek Dąbek

15 Sygn. akt III Ca 792/23

Uzasadnienie

16 Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 12 07 2023r. umorzył postępowanie „w zakresie żądania zapłaty kwoty 500 zł, oddalił powództwo (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko J. S. o zapłatę i orzekł o kosztach procesu.

17 W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia jako źródło dochodzonych roszczeń wskazał regulację art. 720 § 1 k.c. Stwierdził, że „w okolicznościach niniejszej sprawy dla oceny dopuszczalności obciążenia pozwanego przez pożyczkodawcę kwotą wynagrodzenia prowizyjnego za udzielenie pożyczki w wysokości 6.372 zł, opłatą przygotowawczą w kwocie 528oraz wynagrodzenia z tytułu przyznania pożyczkobiorcy dodatkowego produktu w postaci tzw. (...) w kwocie 1.100 zł istotnego znaczenia nabiera przepis art. 358¹ § 1 k.c.”. Wskazał, że pozwany zawierając umowę „działał jako konsument, a strony nie uzgadniały poszczególnych postanowień umowy, lecz skorzystały ze wzorca jakim posługiwał się pożyczkodawca”. Dokonał wykładni przywołanych regulacji prawnych, po czym w konkluzji wskazał, że „wynagrodzenie prowizji ma służyć sfinansowaniu kosztów rozciągniętych w czasie, a więc związanych

18 z wykonaniem umowy pożyczki przez czas na który umowa ta został zawarta

19 tj. 36 miesięcy” Między innymi nie podzielił stanowiska strony powodowej

20 „aby wynagrodzenie prowizyjne służyło obciążaniu pozwanej wszelkimi opłatami związanymi z prowadzoną przez stronę powodową działalnością jak ryzyko prowadzonej działalności gospodarczej oraz koszty marketingowe”. Podkreślił,

21 że „w umowie nie wskazano, co składa się na koszt prowizji, ani nawet w pismach strony powodowej okoliczności tej wprost nie wskazano” zaś „prowizja wynosi niemal 81% kwoty udzielonej pozwanemu pożyczki”. Odnosząc się do żądania zasądzenia kwoty równoważnej usłudze w postaci pakietu (...), między innymi wskazał,

22 że w istocie sprowadzała się ona do „jednorazowego - w całym okresie kredytowania –skorzystania z bezpłatnego odroczenia maksymalnie dwóch kolejnych terminów płatności rat albo bezpłatnego obniżenia rat (co istotne, odroczone raty lub część obniżonych rat i tak musiałaby zostać spłacone przez pozwanego w dodatkowym okresie kredytowania) oraz na przyśpieszeniu wypłaty pożyczki z 14 do 10 dni roboczych, jak również na uruchomieniu pakietu powiadomień SMS”. Następnie

23 przy uwzględnieniu pozostałej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacji uznał, że postanowienia umowy dotyczące tych zagadnień „nie wiążą pozwanego i „ nie był on zobowiązany do zapłaty opłaty przygotowawczej w kwocie 528 zł, opłaty prowizyjnej w kwocie 6.372 zł oraz wynagrodzenia za (...)

24 w kwocie 1.100 zł”. Uwzględniając to, wyliczy, że w dniu wypowiedzenia umowy pozwany nie posiadał zadłużenia w spłacie rat pożyczki, lecz nadpłatę, przez co strona powodowa nie miała podstaw do wypowiedzenia umowy i było ono nieskuteczne,

25 a wypełnienie przez powódkę weksla nieprawidłowe i w tej części uznał powództwo

26 za nieuzasadnione.

27 O kosztach procesu orzekał stosując regulacji art. 98 k.p.c.

28 Orzeczenie zaskarżyła powódka (...) Spółka Akcyjna

29 w W. w części oddalającej powództwo i orzekającej o kosztach procesu ,

30 która wniosła o jego zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa „dodatkowo co do kwoty 11.645,52 zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie

31 od dnia 22.04.2022r. do dnia zapłaty” oraz zasądzeni na jej rzecz od pozwanego zwrotu kosztów za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji

32 do ponownego rozpoznania

33 Zarzuciła, że przy ferowaniu wyroku naruszono wskazane w apelacji przepisy prawa procesowego i prawa materialnego w sposób w niej podany.

34 Pozwany J. S. wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie na jego rzecz od powódki zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wywodził, że zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe a apelacja nieuzasadniona.

35 Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w Gliwicach w zarządzeniu z dnia 11 03 2024r. zarządził rozpoznać sprawę w postępowaniu procesowym uproszczonym.

36 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

37 Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenie powódki przyjmując, że ma ono źródło zawartej przez strony umowy pożyczki i skonstruował prawidłową podstawę faktyczną orzeczenia.

38 Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną wyroku mają podstawę w informacjach zawartych we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wiarygodnych źródłach dowodowych, których ocena jakkolwiek lakoniczna mieści się

39 w granicach swobodnej oceny dowodów.

40 W istocie nie zostały one zakwestionowane w apelacji, gdyż w ramach podniesionego w niej zarzutu jej zarzutu naruszenia prawa procesowego, skarżąca w istocie kwestionuje dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę prawą ustalonego stanu faktycznego (prawną kwalifikację sposobu uzgodnienia przez strony postanowień dotyczących obowiązku uiszczenia przez pozwanego prowizji oraz dodatkowej usługi (...)) .

41 Dlatego zarzut ten tylko werbalnie odnosi się do podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku i jako takie nie ma wpływu na powyższą ocenę.

42 Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji (art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c.).

43 Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego w jej zasadniczej części jest również prawidłowa i we wskazanym poniżej zakresie Sąd odwoławczy ją podziela (art. 387 § 2 ¹pkt 2 k.p.c.).

44 W niniejszej sprawie zasadniczy spór pomiędzy stronami dotyczył w istocie abuzywność postanowień zawartej przez strony umowy dotyczących kosztów prowizji

45 i dodatkowej usługi (...).

46 Mogły one zostać skutecznie zakwestionowane przez pozwanego jako postanowienia: nieważne (ary. 58 k.c.), abuzywne (art. 385¹k.c.), których dochodzenie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego albo sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (art. 5 k.c.), czy też kiedy wraz z innymi składnikami przekraczają one całkowity koszt kredytu (art. 36 ust. 3 i art. 6 ustawy z dnia 12 05 2011r. o kredycie konsumenckim; tekst jednolity Dz.U. 2019r., poz. 1083).

47 Prowizja ma w istocie ma zrekompensować pożyczkodawcy poniesione przez niego koszty zawarcia umowy oraz koszty „obsługi” umowy w czasie jej trwania.

48 Dlatego co do zasady dotyczące je postanowienia nie mogą zostać uznane

49 w całości za nieważne, czy też bezskuteczne, a co najwyżej za nieważne albo bezskuteczne w części (oczywistym jest, że tego rodzaju koszty zostały poniesione powódkę tyle tylko, że ich zakres budzi wątpliwości, co wymaga ich zweryfikowania).

50 Ich zakwestionowanie przez pozwanego (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) zgodnie z regulacją art. 6 k.c. zrodziło po stronie powódki obowiązek wykazania ich ekonomicznej zasadności (wykazania jakie czynności były przez nią podejmowanie, ich konieczności i co najmniej ich orientacyjnych kosztów).

51 Powódka z tego obowiązku się nie wywiązała, przez co - jak ostatecznie

52 w sposób prawidłowy przyjął Sąd Rejonowy – w tej części powództwo było nieuzasadnione.

53 Natomiast sporne postanowienia umowy dotyczące dodatkowej usługi w postaci (...) ” były zawarte we wzorcu umowy, stąd też – wbrew zarzutowi apelacji -Sąd Rejonowy słusznie ocenił, że nie zostały one indywidualnie uzgodnione przez strony.

54 Z podanych przez niego względów naruszają one „ dobre obyczaje” w rozumieniu art. 385¹§ 1 k.c., przez co z mocy zawartej w nim regulacji są one bezskuteczne

55 i nie wiążą stron.

56 W połączeniu z powyższym powoduje to, że zgodnie z prawidłowymi wyliczeniami Sądu pierwszej instancji - pozwany jest jedynie zobowiązany do zwrócenia powódce: kapitału pożyczki wraz odsetkami umownymi

57 oraz opłaty przygotowawczej i nie pozostawał on w opóźnieniu w płatności.

58 Dlatego w materiale sprawy - wypowiedzenie mu przez powódkę umowy było bezskuteczne, wobec czego łącząca strony umowa pożyczki nie została skutecznie wypowiedziana i tym samym przedłożony przez nią weksel nie został wypełniony zgodnie z jego deklaracją.

59 Z tych względów w ocenianej części powództwo jest nieuzasadnione, co ostatecznie pomimo częściowo odmiennego uzasadnienia, znalazło prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku.

60 Z tej przyczyny apelacja jest bezzasadna w rozumieniu art. 385 k.p.c., co obligowało Sąd odwoławczy do jej oddalenia, przy zastosowaniu zawartej w tym przepisie regulacji prawnej.

61 Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację jako bezzasadną oddalono na mocy regulacji art. 385 k.p.c.

62 O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulacje

63 art. 98 § 1 i 3 k.p.c., biorąc pod uwagę, że powódka w całości uległa w tym postępowaniu i powinna zwróci pozwanemu poniesione przez niego w tym postepowaniu koszty zastępstwa procesowego.

64 SSO Leszek Dąbek