Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 16 listopada 2023 r., III Ca 223/21

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 16 listopada 2023 r., III Ca 223/21

Tekst

1 Sygn. akt III Ca 223/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 16 listopada 2023 r.

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek

5 po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym

6 sprawy z powództwa B. P.

7 przeciwko B. B.

8 o zapłatę

9 na skutek apelacji pozwanej

10 od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 września 2020 r.,

11 sygn. akt I C 1550/17

12 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu

13 w Gliwicach do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnemu oraz znosi postępowanie w części dotyczącej czynności podjętych na rozprawie przeprowadzonej w dniu 24 września 2020r. z wyłączeniem czynności związanych z wysłuchaniem biegłego sądowego V. B..

14 SSO Leszek Dąbek

15 Sygn. akt III Ca 223/21

Uzasadnienie

16 Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 24 09 2020r. zasądził

17 od pozwanej B. B. na rzecz powoda B. P. kwotę

18 60.000 zł ze wskazanymi w sentencji ustawowymi odsetkami za opóźnienie

19 oraz orzekł o kosztach procesu.

20 W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację

21 art. 720 § 1 k.c. Wskazał że pozwana w sprzeciwie od wydanego nakazu zapłaty podnosiła jedynie, że zaprzecza, aby była zobowiązana względem powoda do zapłaty jakiejkolwiek kwoty i nie przedłożyła żadnych dokumentów, a jedynie wnosiła o dopuszczenie dowodu z jej przesłuchania. Następnie przytoczył regulacje art. 6 k.c., art. 3 k.p.c. „rozwiniętej między innymi w art. 232 zd. 1 k.p.c.” oraz pogląd prawny wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 04 1975r. wydanym w sprawie o sygn.. akt III CRN 26/75, LEX nr 7692),

22 po czym w konkluzji doszedł „do przekonania, że B. P. w pełni wykazał podstawę dochodzonego roszczenia, zaś pozwana B. B. ni sprostała ciężarowi dowodu i nie udowodniła, że roszczenie względem powoda zostało spełnione”. i z tej przyczyny uznał powództwo za uzasadnione.

23 O należnych powodowi od pozwanej odsetkach za opóźnienie w spełnieniu świadczenia orzekał stosując regulację prawna art. 481 k.c., a o kosztach procesu na mocy o regulacje art. 98 § 1 i 3 k.p.c.

24 Orzeczenie zaskarżyła pozwana B. B., która wnosiła

25 o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu, bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

26 Zarzuciła, że przy ferowaniu wyroku popełniono błąd polegający na przyjęciu,

27 że „ roszczenie powoda jest zasadne w całości”, podczas gdy:

28 - jej zobowiązanie względem powoda wygasło,

29 - gdyby do dnia 23 kwietnia 2015r. nie spłaciła zadłużenia wynikającego z umowy pożyczki z dnia 24 października 2014r., to powód nie udzieliłby jej w dniu 23 października 2015r. kolejnej pożyczki za pośrednictwem A. J. na przewłaszczenie nieruchomości, a także nie udzieliłby pożyczki jej partnerowi Ł. Z.,

30 - powód oszukał ją i odmawiając jej wystawiania z „powodów podatkowych i lichwiarskiego oprocentowania” pokwitowań za wpłacone należności.

31 Ponadto zarzucała, że naruszono wskazane w apelacji regulacje prawa procesowego i materialnego, w sposób podany w apelacji.

32 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

33 Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował dochodzone roszczenia,

34 lecz wadliwie rozpoznał sprawę.

35 Na posiedzeniu rozprawy w dniu 24 09 2020.r., które bezpośrednio poprzedzało wydanie zaskarżonego wyroku oddalił bowiem wniosek pozwanej

36 o odroczenie rozprawy, a następnie oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie

37 dla niej pełnomocnika z urzędu i pominął dowód z przesłuchania stron „jako nieprzydatny dla rozstrzygnięcia”.

38 Oddalając wniosek pozwanej o odroczenie rozprawy oparł się na:

39 opinii biegłego sądowego V. B. z dnia 27 01 2020r. oraz opinii uzupełniającej tego biegłego z dnia 10 08 2020r., która w istocie - zgodnie ze zobowiązaniem Sądu - stanowiła pisemne wyjaśnienie do pierwotnej opinii odnośnie podniesionych przez pozwaną zarzutów do tej opinii.

40 Pierwotna opinia została sporządzona po przeprowadzeniu w dniu 9 01 2020r. badań pozwanej, a w jej konkluzji biegła uznała, że „Prezentowane przez opiniowaną zaburzenia nie powodują znacznego ograniczenia jej sprawności fizycznej, mentalnej i intelektualnej” i jej stan zdrowia pozwala na udział na rozprawie przed Sądem, przeprowadzenie czynności z jej udziałem i nie ma potrzeby przeprowadzenia tych czynności w jej miejscu zamieszkania” (k. 297-301 akt)

41 Opinie te zostały następnie podtrzymane przez biegłego na posiedzeniu rozprawy poprzedzającym wydanie zaskarżonego wyroku.

42 Jednakże pozwana nie stawiła się na posiedzeniu rozprawy poprzedzającym wydanie zaskarżonego wyroku legitymując się – przewidzianym w art. 214 § 1 k.p.c. - zaświadczeniem sporządzonym przez lekarza sądowego R. H. w dniu 21 09 2020r. tj. parę dni przed rozprawą (w dniu 24 09 2020r.)

43 Z jego treści jednoznacznie wynika, że pozwana nie może stawić się

44 na rozprawie w dniu 24 09 2020r. i co należy podkreślić w przeciwieństwie

45 do opinii biegłej V. B. zostało ono sporządzone po badaniu pozwanej przeprowadzonym przez R. H. parę dni przed rozprawą.

46 Tego rodzaju zaświadczenia wiążą sądy, a „Nieobecność strony na rozprawie z powodu choroby potwierdzonej właściwym zaświadczeniem lekarskim i uniemożliwiającej stawienie się w sądzie pociąga za sobą konieczność odroczenia rozprawy, zwłaszcza jeżeli strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a rozprawa, w której nie może wziąć udziału, jest jedyną rozprawą w sprawie albo bezpośrednio poprzedzającą wydanie wyroku. Wydanie w takiej sytuacji orzeczenia powoduje nieważność postępowania na skutek pozbawienia strony możności obrony jej praw” (wyrok SN z 15.03.2012 r.,

47 I CSK 321/11, LEX nr 1168533).

48 Jakkolwiek jest przyjęte, że prawidłowość tego rodzaju zaświadczeń może być weryfikowana przez sądy, to niewątpliwie w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy przed podjęciem decyzji o zasadności wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy był zobligowany to do poznania motywów, którymi kierował się lekarz sądowy R. H. sporządzając zaświadczenie, a następnie w celu wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności w ocenach biegłych dotyczących stanu zdrowia pozwanej i możliwości jej udziału w rozprawie przeprowadzenia ich konfrontacji.

49 Tego zaś nie uczyniono, przez co oddalenie przez Sąd Rejonowy wniosku pozwanej o odroczenie rozprawy było przedwczesne i co za tym idzie wadliwe.

50 Niezależnie od samej wadliwości tego orzeczenia, pozwana nie stawiając się na rozprawę działała z uzasadnionym przeświadczeniem, że dysponując zaświadczeniem lekarza sądowego je niestawiennictwo na rozprawie zostanie usprawiedliwione i nie dojdzie na niej do wydania orzeczenia kończącego sprawę, bez przeprowadzenia zaoferowanego przez nią Sądowi dowodu z jej przesłuchania, a także bez umożliwienia jej procesowego zweryfikowania prawidłowości orzeczenia dotyczącego jej wniosku o ustanowieni dla niej z urzędu fachowego pełnomocnika, a w przypadku jego prawomocnego oddalenia umożliwienia jej rozważenia celowości ustanowienia pełnomocnika z wyboru.

51 W połączeniu z powyższym doprowadziło to w konsekwencji do powstania sytuacji, w której pozwana została faktycznie pozbawiona możności obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.

52 Z tej przyczyny w sprawie zachodzi nieważność postępowania,

53 którą z mocy regulacji art. 378 § 1 k.p.c. Sąd odwoławczy bierze pod uwagę

54 z urzędu, a to z mocy regulacji art. 386 § k.p.c. obligowało Sąd odwoławczy

55 do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, niezależnie od zasadności zarzutów zawartych w apelacji (ich ocena jest bezprzedmiotowa).

56 Reasumując z podanych względów orzeczono jak w sentencji przy zastosowaniu regulacji w art. 386 § 2 k.p.c.

57 Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględnia zawartą powyżej ocenę prawną i wyznaczy posiedzenie niejawne, na którym wysłucha lekarza sądowego R. H..

58 W przypadku wystąpienia w jego wyjaśnieniach rozbieżności w ocenie stanu zdrowia pozwanej z oceną biegłej V. B., przeprowadzi ich konfrontację.

59 Przed wydaniem orzeczenia ponownie formalnie rozpozna zgłoszone

60 przez strony wnioski dowodowe, w tym także wnioski zgłoszone w apelacji,

61 a dopuszczone dowody przeprowadzi.

62 SSO Leszek Dąbek