Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2013 r., II Ca 332/13

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2013 r., II Ca 332/13

Tekst

1 Sygn. akt II Ca 332/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia

3 11 grudnia 2013r.

4 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy

5 w składzie:

6 Przewodniczący

7 SSO Ireneusz Płowaś (spr.)

8 Sędziowie

9 SO Wojciech Borodziuk

10 SO Janusz Kasnowski

11 Protokolant

12 sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz

13 po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013r. w Bydgoszczy

14 na rozprawie

15 sprawy z powództwa L. P.

16 przeciwko S. P. i J. P.

17 o zapłatę

18 na skutek apelacji pozwanych

19 od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy

20 z dnia 16 sierpnia 2012r. sygn. akt. I C 1937/12

21 I oddala apelację,

22 II zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 1200 zł (jeden tysiąc

23 dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

24 Na oryginale właściwe podpisy.

25 Sygn. akt II Ca 332/13

Uzasadnienie

26 Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 16.08.2012 roku utrzymał w mocy nakaz zapłaty z dnia 19.12.2011 roku w zakresie żądania zapłaty kwoty 10.662,23 zł i uchylił go w zakresie kosztów procesu oraz zasądził z tytułu kosztów procesu od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 1487,70 zł.

27 W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy wskazał, iż powód L. P. domagał się zasądzenia od pozwanych J. P. i S. P. kwoty 13.647,84 zł na podstawie weksla stanowiącego zabezpieczenie czynszu i opłat eksploatacyjnych za lokal użytkowy wynajmowany pozwanej. W dniu 19.12.2011 roku Sąd Rejonowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym zasądzając dochodzoną pozwem kwotę wraz z kosztami postępowania. Od tego nakazu zapłaty zarzuty wnieśli pozwani, domagając się jego uchylenia i oddalenia powództwa w całości. W uzasadnieniu zarzutów podnieśli, że weksel został wypełniony niezgodnie z deklaracją wekslową, bowiem zaległości w czynszu i opłatach eksploatacyjnych nie są szkodą wynikłą wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy najmu. Ponadto zarzucono, iż powód nie wykonał obligatoryjnych czynności związanych z oprotestowaniem weksla – art. 85 prawa wekslowego. Nadto stwierdzono, że wysokość roszczenia powoda została wadliwie określona, bowiem w dniu 25.02.2011 roku wpłacono kwotę 2.985,61 zł, co nie zostało wzięte pod uwagę przez powoda. Po wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty powód cofnął pozew, co do kwoty 2985,61 zł, w tym zakresie Sąd Rejonowy uchylił nakaz zapłaty postanowieniem i w tej części umorzył postępowanie.

28 Sąd Rejonowy ustalił, że powód zawarł z pozwaną umowę najmu lokalu użytkowego przy ul. (...) w B.. Na mocy tej umowy pozwana winna była uiszczać czynsz i opłaty eksploatacyjne. Na zabezpieczenie roszczeń mogących powstać z tytułu umowy najmu pozwana przekazała powodowi weksel niezupełny z uprawnieniem do jego uzupełnienia zgodnie ze sporządzoną deklaracją wekslową. Weksel został poręczony przez pozwanego S. P.. W treści deklaracji wekslowej w § wskazano, iż wystawca składa do dyspozycji remitenta weksel własny in blanco bez podania kwoty wekslowej i daty płatności na wypadek powstania szkód mogących wyniknąć z tytułu wykonania lub nienależytego wykonania umowy najmu lokalu użytkowego. W związku z powstaniem zaległości w zapłacie czynszu i opłat eksploatacyjnych powód wypełnił weksel i zawiadomił o tym pozwanych. Łącznie zaległości w płatnościach na dzień wystawienia weksla wyniosły 10.662,23 zł.

29 Sąd Rejonowy na podstawie w/o stanu faktycznego uznał, iż powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 10 Prawa Wekslowego, jeżeli weksel, niezupełny w chwili wystawienia, uzupełniony został niezgodnie z zawartym porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba, że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa. Zgodnie z tym przepisem dłużnik wekslowy może powoływać się na to, że weksel został wypełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem. Jednak zdaniem Sądu Rejonowego określenie szkody – w tym zawarte w deklaracji wekslowej, na która powołują się strony odnosi się do wszelkich uszczerbków w dobrach lub interesach prawnie chronionych, których poszkodowany doznał wbrew własnej woli. Szkodą, w ocenie Sądu Rejonowego, jest, więc różnica między dwoma stanami majątkowymi: tym po wyrządzeniu szkody i tym, który by istniał, gdyby szkody nie wyrządzono. Szkoda majątkowa obejmuje efektywny uszczerbek pomniejszający majątek poszkodowanego. W niniejszej sprawie uszczerbek w majątku powoda polegał na tym, iż w jego majątku nie pojawiły się aktywa w postaci czynszu najmu, a pojawiły się pasywa w postaci opłat eksploatacyjnych dotyczących zajmowanego przez pozwaną lokalu, które poniósł powód, a nie pokryła ich pozwana.

30 Sąd Rejonowy wskazał, że z deklaracji wekslowej wynikało, iż remitent mógł wypełnić weksel do wysokości 4 krotnej stawki czynszu najmu brutto powiększonej o opłaty eksploatacyjne. Powyższe wskazuje, iż weksel został wystawiony również jako zabezpieczenie zaległych opłat czynszowych i eksploatacyjnych. Wysokość zaległości z tego tytułu w zakresie kwoty 10.662,23 zł nie była przez pozwanych kwestionowana, a nadto wynika z przedłożonych przez powoda faktur. Zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z deklaracją Sąd Rejonowy uznał za niezasadny.

31 Sąd I instancji stwierdził także, że powód nie był zobowiązany do oprotestowania weksla, ponieważ weksel wystawiony przez pozwaną jest wekslem własnym, co wynika z jej przyrzeczenia zapłaty wekslu a poza tym pozwana jest dłużnikiem głównym powoda zaś pozwany poręczycielem na wekslu.

32 Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 469 kpc Sąd Rejonowy wydał wyrok, w którym nakaz zapłaty wydany w sprawie utrzymał w mocy w zakresie w jakim nie został on uchylony wcześniejszym postanowieniem i uchylił go w zakresie kosztów procesu. O kosztach procesu Sąd orzekł w myśl art. 100 kpc stosunkowo je rozdzielając.

33 Apelację od powyższego wyroku w części dotyczącej punktu 1 i 3 wnieśli pozwani domagając się jego zmiany poprzez uchylenie nakazu zapłaty w całości i oddalenia powództwa oraz przyznanie pozwanym od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. Jako wniosek ewentualny apelacji pozwani zażądali uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

34 Pozwani zarzucili naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 65 kc poprzez jego błędną wykładnię a w rezultacie błędną wykładnię oświadczenia woli złożonego przez pozwanych w deklaracji wekslowej, a także naruszenie art. 10 ustawy z dnia 28.04.1936 roku Prawo wekslowe poprzez jego błędną wykładnię.

35 Powód w odpowiedzi na apelację pozwanych wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na swoją rzecz od pozwanych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Zdaniem powoda zarzuty podniesione w apelacji nie są zasadne.

36 W kolejnym piśmie procesowym pozwani wnieśli o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci opinii biegłego sądowego z dnia 14.05.2013 roku sporządzonej w sprawie I C 3871/12.

37 Na rozprawie apelacyjnej strony podtrzymały swoje w/o stanowiska a nadto pełnomocnik powoda wniósł o pominięcie zgłoszonego przez pozwanych wniosku dowodowego.

38 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

39 Apelację pozwanych należało uznać za bezzasadną. Sąd Okręgowy podziela jako prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy i czyni je podstawą własnych rozważań.

40 Oba podniesione w apelacji zarzuty uznać należało za bezzasadne.

41 W pierwszej kolejności wyjaśnić jednak należy, dlaczego Sąd II instancji oddalił wniosek dowodowy zawarty w piśmie pozwanych z dnia 09.12.2013 roku. Należy zwrócić uwagę na treść art. 381 kpc zgodnie, z którym nowe fakty i dowody mogą być przedmiotem postępowania dowodowego w postępowaniu apelacyjnym jedynie wówczas gdy potrzeba ich powołania wynikła po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji. W niniejszej sprawie taka sytuacja z całą pewnością nie zachodzi albowiem kwestia wielkości wynajętego pozwanej lokalu użytkowego mogła być podnoszona w toku postępowania przed Sądem Rejonowym a nową okolicznością nie jest opinia biegłego sądowego sporządzona na potrzeby innej sprawy sądowej. Pozwana dysponowała przedmiotowym lokalem przez długi czas i nigdy nie kwestionowała określonej w umowie najmu jego powierzchni. Pozwana mogła sama dokonać pomiarów lokalu, czego jednak nie uczyniła i nie przedstawiła takiego zarzutu w postępowaniu przed Sądem Rejonowym. Nadto wniosek dowodowy zgłoszony przez pozwanych w postępowaniu apelacyjnym nie mógłby zostać uwzględniony nawet gdyby nie był sprekludowany w oparciu o art. 381 kpc. Opinia biegłego nie może być zastępowana dowodem z dokumentu. Opinia sporządzona na potrzeby innego postępowania sądowego nie może zostać dopuszczona jako dowód na okoliczności wynikające z wniosków w niej zawartych chyba, że obie strony faktom tym nie zaprzeczają. W niniejszej sprawie pozwany kwestionuje wnioski w/o opinii a oceny tej opinii nie dokonał jeszcze Sąd zlecający jej sporządzenie. W tej sytuacji prawidłowo sformułowany wniosek dowodowy winien dotyczyć dopuszczenia dowodu z opinii biegłego a nie przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci opinii sporządzonej w innym postępowaniu. Jak jednak w/w również taki wniosek musiałby na mocy art. 381 kpc zostać pominięty jako spóźniony. Już tylko na marginesie tej kwestii wskazać należy, że różnica pomiędzy powierzchnią lokalu wskazaną w umowie a ustaloną przez biegłego wynosi jedynie 2,87% a obliczenia biegłego są tak szczegółowe, że przy normalnym użytkowaniu wynajętego lokalu różnica ta może zostać uznana za nieistotną.

42 Odnosząc się do pierwszego zarzutu podniesionego w apelacji stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy w jakimkolwiek zakresie nie naruszył przepisu art. 65 kc interpretując zapisy deklaracji wekslowej. Sformułowanie użyte w § 1 tej deklaracji są jasne i nie wymagają żadnej interpretacji poza językową. Pojęcie „niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań wynikających z umowy najmu” jest zarówno dla Sądu jak i dla każdej osoby zajmującej się prowadzeniem jakiejkolwiek działalności gospodarczej oczywiste. Pozwana jako najemca lokalu użytkowego przyjęła na siebie zobowiązanie określone w § 2 umowy najmu – karta 8 akt – polegające m.in. na zapłacie czynszu w umówionej wysokości i czasie oraz pokrywaniu kosztów eksploatacji określonych w § 5 umowy najmu. Brak uiszczania czynszu i opłat eksploatacyjnych jest nienależytym wykonaniem zobowiązań przez pozwaną. Jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne, co do takiego rozumienia w/o sformułowania zawartego w deklaracji wekslowej o ile mogłyby się one pojawić rozwiewa treść punktu 2 § 1 deklaracji wekslowej. Strony w tym punkcie doprecyzowały wysokość kwoty wekslowej tj. sposobu jej obliczenia, wskazując, iż nie może ona przekraczać czterokrotności czynszu najmu brutto powiększonej o koszty eksploatacji za cztery miesiące. Nie ma, zatem żadnych wątpliwości, iż weksel miał zabezpieczać również szkodę wynikłą z braku opłat ze strony pozwanej. Weksel jak słusznie uznał Sąd Rejonowy został wobec tego wypełniony zgodnie z deklaracją wekslową. Pozwani w toku postępowania przed Sądem Rejonowym nie kwestionowali wysokości należności z w/o tytułu w zakresie, w którym nakaz zapłaty został utrzymany w mocy.

43 Również drugi podniesiony w apelacji zarzut jest bezzasadny. Skoro weksel własny został wypełniony zgodnie z deklaracją wekslową nie mogło dojść przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy przez Sąd I instancji do naruszenia art. 10 ustawy Prawo wekslowe. Na marginesie wskazać należy, że rację ma powód wskazując w odpowiedzi na apelację, iż orzeczenia Sądu Najwyższego podane w stronie 4 uzasadnienia apelacji nie odnoszą się w żadnej mierze do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy.

44 Dlatego też na mocy art. 385 kpc apelację pozwanych jako bezzasadną należało oddalić.

45 Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zawarte w punkcie II wyroku z dnia 11.12.2013 roku oparto na art. 108 kpc zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika w najniższej stawce przy wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia.