Wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 9 kwietnia 2015 r., VIII Ka 147/15

wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 9 kwietnia 2015 r., VIII Ka 147/15

Tekst

1 Sygn. akt VIII Ka 147 / 15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 9 kwietnia 2015 roku

3 Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

4 Przewodniczący SSO Wiesław Oksiuta

5 Protokolant Aneta Chardziejko

6 bez udziału oskarżyciela publicznego

7 po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 roku

8 sprawy B. S.

9 obwinionej o czyn z art. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10. 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

10 na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionej

11 od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku

12 z dnia 13 listopada 2014 roku sygn. akt XIII W 2239/13

13 I. Zaskarżony wyrok uchyla i na mocy art. 5 § 1 pkt 4 kpw w zw. z art. 45 § 1 kw postępowanie umarza.

14 II. Kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie

15 B. S.została obwiniona o to, że będąc prezesem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) sp. z o.o. nie dopełniła ustawowego obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia na koncie NIP (...), w tym na:

16 -Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres: 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,

17 -Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres: 10.2012 r., 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,

18 - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: 10.2012 r., 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,

19 tj. o wykroczenia z art. 98 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 32 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

20 Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. w sprawie o sygn. akt XIII W 2239/13 obwinioną B. S.uznał za winną tego, że będąc prezesem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) sp. z o.o. nie dopełniła ustawowego obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia na koncie NIP (...), w tym na:

21 -Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres: 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,

22 -Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres: 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,

23 - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r.,

24 tj. o wykroczenia z art. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i za to na mocy art. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 39§1 k.w. odstąpił od wymierzenia kary oraz zwolnił obwinioną od ponoszenia kosztów postępowania w tym zakresie, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.

25 Jednocześnie, na mocy art. 5§1 pkt 4 k.p.w. umorzył postępowanie w zakresie niedopełnienia przez obwinioną ustawowego obowiązku opłacenia składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za miesiąc 10.2012 r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiąc 10.2012 r., koszty postępowania w tym zakresie przejmując na rachunek Skarbu Państwa.

26 Powyższy wyrok, na podstawie art. 103§2 k.p.w. zaskarżyła w całości obrońca obwinionej, na podstawie art. 438 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 109 k.p.w. zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, iż B. S.będąc prezesem zarządu (...)spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za nie opłacenie składek na ubezpieczenia na koncie NIP (...), podczas gdy B. S., jako członek zarządu (...) spółki z o.o. nie odpowiada za zobowiązania spółki, albowiem egzekucja przeciwko spółce nie okazała się w całości, ani w części bezskuteczna.

27 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 427§1 k.p.k. w zw. z art. 109 k.p.w. oraz art. 437§1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 109 k.p.w. wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie obwinionej od zarzuconego jej czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Białymstoku.

28 Na rozprawie apelacyjnej w dniu 09 kwietnia 2015 r. obrońca obwinionej poparł apelację i wniósł o jej uwzględnienie. Wniósł o uniewinnienie obwinionej od zarzuconego jej czynu, a w sytuacji gdyby Sąd nie podzielił tego wniosku wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie czynu (k. 141).

29 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

30 Apelacja obrońcy obwinionej jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie o tyle, że jej złożenie spowodowało zaistnienie po dacie wyrokowania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ujemnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia orzekania, co zobligowało Sąd Okręgowy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia postępowania (art. 5§1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45§1 k.w.). Na powyższe zwrócił uwagę także obrońca obwinionej modyfikując wniosek apelacyjny na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r.

31 Zgodnie z dyspozycją art. 45§1 k.w. karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął jeden rok, a jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, z upływem 2 lat od popełnienia czynu. Przy czym, jeżeli w dacie orzekania w pierwszej instancji przedawnienie jeszcze nie nastąpiło, a obwiniony wystąpi z apelacją (nie dojdzie do uprawomocnienia się rozstrzygnięcia sądu I instancji) i w międzyczasie upłynie termin przedawnienia, to musi dojść w sądzie odwoławczym do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania, nawet gdyby skarżący cofnął środek odwoławczy (vide Grzegorczyk Tomasz komentarz do art. 45 kodeksu wykroczeń, LEX 2010).

32 Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należało, że wniosek o ukaranie obwinionej za niedopełnienie ustawowego obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia na koncie NIP (...) za okres: 11.2012 r., 12.2012 r., 01.2013 r. wpłynął do Sądu Rejonowego w Białymstoku w dniu 25 kwietnia 2013 roku. Biorąc pod uwagę daty czynu (jak słusznie wskazał Sąd I instancji o charakterze nietrwałym) oraz fakt, że postępowanie zostało wszczęte przed upływem roku od jego popełnienia (w dniu 26 kwietnia 2013 roku k. 7) – w świetle dyspozycji art. 45§1 k.w. – nastąpiło przedłużenie przedawnienia karalności do 2 lat, nadal jednak liczonych od dat popełnienia czynu.

33 To zaś oznacza, że o ile podczas wyrokowania przez Sąd I instancji (w dniu 13 listopada 2014 roku) przedawnienie jeszcze nie nastąpiło, to na obecnym etapie postępowania odwoławczego, toczącego się na skutek zaskarżenia w/w wyroku przez obrońcę obwinionej karalność wykroczenia ustała (Sąd Odwoławczy orzekał w dniu 9 kwietnia 2015 roku). To zaś zdeterminowało rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonego wyroku i umorzeniu postępowania na mocy art. 5§1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45§1 k.w.

34 Jakkolwiek jednak przepis art. 45§1 k.w. przewiduje ustalenie karalności wykroczenia po upływie określonego terminu (jednego roku lub dwóch lat od popełnienia czynu), nie uniemożliwia wydania orzeczenia uniewinniającego (vide Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 lipca 1995 roku w sprawie o sygn. akt II KRN 85/95, LEX nr 24637, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 lipca 2002 roku w sprawie o sygn. akt IV KKN 264/99, LEX nr 54407. Stąd należało odnieść się do ustaleń Sądu Rejonowego w zakresie popełnienia przez obwinioną zarzuconych jej zachowań, zwłaszcza mając na uwadze zarzut apelacyjny.

35 I tak stwierdzić należy, że w ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy orzekający w niniejszej sprawie, na podstawie prawidłowo ocenionego materiału dowodowego, w tym dokumentacji ZUS O/B., kopii uchwały wspólników oraz informacji o wpisie do KRS przyjął trafne ustalenia w przedmiocie winy i prawno – karnej oceny zachowań obwinionej B. S..

36 W szczególności nie ma racji apelująca zarzucając Sądowi Rejonowemu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu sprawstwa obwinionej B. S.za czyn z art. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w sytuacji braku spełnienia przesłanek skutkujących jej odpowiedzialnością, jako członka zarządu (...) spółki z o.o., za zobowiązania spółki (nie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce).

37 Jednoznacznie stwierdzić należy, że cały wywód, na którym obrońca oparła wniesioną apelację i postulat uniewinnienia obwinionej dotyczy osobistej cywilnoprawnej odpowiedzialności majątkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki, których ta nie uregulowała (art. 299§1 k.s.h.), a więc także za zaległości (dług) z tytułu nieopłaconych składek na FUS, FUZ oraz FP i FGŚP (art. 116 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

38 Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest odpowiedzialność za wykroczenie stypizowane w art. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, polegające na niedopełnieniu obowiązku terminowego opłacania składek.

39 Zgodnie z w/w przepisem karze podlega ten kto jako płatnik składek albo osoba obowiązana do działania w imieniu płatnika nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym przepisami terminie. Odpowiedzialność za w/w wykroczenie opiera się zatem wyłącznie na fakcie przekroczenia przez osobę obowiązaną terminu wyznaczonego do uiszczenia obowiązkowej składki.

40 Niewątpliwym jest, że to zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi sprawy tej spółki, a skoro pracami zarządu kieruje prezes, to on jest tą osobą, która jest również obowiązana do działania w imieniu płatnika, w rozumieniu w/w przepisu.

41 Reasumując, w pełni należy podzielić stanowisko Sądu Rejonowego, iż obwiniona B. S.będąc prezesem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) sp. z o.o. nie dopełniła ustawowego obowiązku opłacania składek za wymienione w zarzucie okresy, a więc popełniła wykroczenie z art. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

42 Wskazując na powyższe stwierdzić należy, że wyrok Sądu Rejonowego podlegał wzruszeniu jedynie z racji zaistnienia na etapie postępowania odwoławczego negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia orzekania, co zdeterminowało konieczność uchylenia wyroku i umorzenia postępowania (art. 5§1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45§1 k.w.)..

43 O kosztach procesu za obie instancje orzeczono, na podstawie art. 118§2 k.p.w. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. art. 119 k.p.w.