Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2023 r., V KZ 23/23

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2023 r., V KZ 23/23

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 24 lipca 2023 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Andrzej Tomczyk

4 w sprawie D. O. skazanego z art. 299 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 lipca 2023 r. na posiedzeniu wniosku sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego o wyłączenie od udziału w sprawie D. O. (V KZ 23/23), na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.

5 postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie D. O. (V KZ 23/23).

Uzasadnienie

6 D. O. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt V KO 38/23, odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

7 W aktach sprawy znajduje się zarządzenie z dnia 7 czerwca 2023 r.

8 o wyznaczeniu trzyosobowego składu orzekającego do rozpoznania tego zażalenia, obejmującego m.in. sędziego SN Pawła Kołodziejskiego i terminu posiedzenia (sygn. akt V KZ 23/23). Zarządzenie to nie zostało podpisane przez Przewodniczącego Wydziału (z upoważnienia Prezesa SN) w części dotyczącej wyznaczenia składu orzekającego, a tylko przez sędziego sprawozdawcę w pozostałych częściach, w tym części nakazującej zawiadomienie stron o składzie wraz z pouczeniem o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, co zostało wykonane. W dniu 4 lipca 2023 r. sędzia Sądu Najwyższego Paweł Kołodziejski złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że pełnił funkcję Naczelnika Wydziału […] do Spraw Przestępczości Finansowo-Skarbowej Prokuratury Regionalnej w […] w okresie, w którym ta jednostka prokuratury prowadziła postępowanie przygotowawcze w sprawie skazanego. Podniósł, iż nie tylko był zwierzchnikiem służbowym prokuratora referenta, ale i wielokrotnie omawiał z nim przedmiotową sprawę, co zostało udokumentowane wpisami w karcie nadzoru wewnętrznego, znajdującej się w aktach podręcznych prokuratora. Ponadto konsultował z prokuratorem referentem kluczowe kwestie, tj. stosowanie środków zapobiegawczych, jak również konstrukcję zarzutów prania pieniędzy. W ocenie wnioskującego przedstawione okoliczności mogłyby wywołać w odbiorze zewnętrznym wątpliwości co do jego bezstronności w postępowaniu zażaleniowym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

9 Mimo braku formalnego zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego, wobec treści uzasadnienia wniosku sędziego SN Pawła Kołodziejskiego o wyłączenie go od udziału w sprawie, należało go rozpoznać, choćby w celu przeciwdziałania próbie ponownego wyznaczenia do składu orzekającego w tej sprawie. Okoliczności bowiem podniesione przez tego sędziego przekonują, że przedstawione w nim obawy mają charakter realny. Niewątpliwie fakt kierowania przez Pawła Kołodziejskiego jednostką prokuratury prowadzącej postępowanie przygotowawcze w sprawie oraz sprawowanie funkcji przełożonego wobec prokuratora prowadzącego to postępowanie - biorąc pod uwagę charakter stanowiska oraz jego specyfikę - mogłyby wywoływać w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności sędziego przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy.

10 Mając zaś na uwadze, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi kluczową gwarancję zasady prawa do rzetelnego procesu sądowego, znajdującą umocowanie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że bezstronność sędziego, w znaczeniu nadanym powyższym unormowaniem, oznacza jego obiektywną bezstronność, a więc zarówno subiektywne poczucie co do własnej bezstronności, jak i odbiór zewnętrzny, oparty na zobiektywizowanych przesłankach, wyrażany przez odwołanie się do oceny przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu [zob. D. Świecki (red.), uwagi do art. 41 k.p.k. (w:) Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022; wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia: 27 stycznia 1999 r., K 1/98, OTK-A 1999, z. 1, poz. 3; 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A 2004, z. 7, poz. 67].

11 W tej sytuacji wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznawaniu niniejszej sprawy jest zabiegiem koniecznym dla usunięcia wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1