Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2026 r., V KB 1/24

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2026 r., V KB 1/24

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 19 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Michał Laskowski

4 w sprawie wywołanej wnioskiem sędziego SN

5 o wyłączenie go od udziału w sprawie o wyłączenie sędziego SN od rozpoznawania sprawy oznaczonej sygn. akt V KB 1/24

6 postanowił:

7 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.

8 wyłączyć sędziego SN Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie.

Uzasadnienie

9 Sędzia SN Paweł Kołodziejski złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w orzekaniu co do wyłączenia innego sędziego SN od rozpoznawania sprawy V KB 1/24.

10 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

11 Wniosek okazał się zasadny.

12 Jest bezsporne, że pan Paweł Kołodziejski został powołany na stanowisko sędziego Izby Karnej Sądu Najwyższego na podstawie postanowienia Prezydenta RP z 7 marca 2022 r. w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w dniu 25 czerwca 2021 r. w składzie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r.

13 Wadliwość tej procedury omówiona została w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, wynika też z normatywnej treści art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych. Rolą powołanych przepisów jest zagwarantowanie stronie prawa do bezstronnego, niezależnego i niezawisłego sądu, a takim może być wyłącznie sąd ustanowiony ustawą. Pozostawienie przedmiotowej sprawy w referacie sędziego Pawła Kołodziejskiego będzie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC. Badanie zasadności wniosku należało poprzedzić dywagacją, że każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC (zob. post. SN: z 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z 22 marca 2022 r., I KZP 13/21; z 15 września 2022 r., I KO 75/21), a to skutkuje przyjęciem, że rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, ale także standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Takie stanowisko miało miejsce w wyrokach EKPC przeciwko Polsce: z 22 lipca 2021 r., nr 43447/19 w sprawie Reczkowicz, z 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i nr 57511/19 w sprawie Dolińskiej-Ficek oraz Ozimka oraz z 3 lutego 2022 r., nr 1469/20 w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. a punkt widzenia Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 16 września 2022 r., III KK 339/22 głoszący, że wejście w życie przepisów art. 29 § 4 – 25 ustawy o Sądzie Najwyższym nie może prowadzić do obniżenia standardu dopuszczalności badania bezstronności (…) sędziowskiej oraz określenia skutków ich braku, wypracowanego w orzecznictwie TSUE i ETPCz” – ostatecznie dopełniło zasadności twierdzenia, że realizacja standardów wynikających z przepisów art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych wymagało wyłączenia od rozpoznania sprawy V KB 1/24 pana Pawła Kołodziejskiego.

14 Z tych powodów, kierując się zagwarantowaniem stronie prawa do bezstronnego i niezależnego sądu zapewnionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC), a także biorąc pod uwagę konieczność wyeliminowania niepożądanych skutków prawnych w postaci żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 3 k.p.k. oraz w celu ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.