Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2026 r., I ZO 109/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2026 r., I ZO 109/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 24 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Barbara Skoczkowska

4 po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2026 r.

5 w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w sprawie X. Y. - prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] w związku wnioskiem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla […] z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. […], o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej prokuratora R.S. (sygn. I ZSK 6/24)

6 wniosku X. Y. o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZSK 6/24

7 postanowił:

8 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2026 r. prawo o prokuraturze oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marię Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZSK 6/24;

Uzasadnienie

9 Pismem z dnia 2 lipca 2026 r. X. Y. - prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wniósł o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od rozpoznania sprawy o sygn. I ZSK 6/24, której przedmiotem jest wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla […] z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. […], o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej prokuratora. We wniosku obwiniony prokurator wskazał na występowanie okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN Marii Szczepaniec w postaci powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co z kolei prowadzi nie tylko do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 EKPC w postaci prawa strony postępowania do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą, ale także do uznania, że sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

10 Jednocześnie X. Y., w razie nieuwzględnienia wniosku o wyłączenie, wniósł o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marii Szczepaniec przy uwzględnieniu okoliczności towarzyszących jej powołaniu i jej postępowania po powołaniu, a także z uwzględnieniem okoliczności dotyczących osoby obwinionego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

11 Wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.

12 Za uwzględnieniem wniosku przemawia okoliczność, do której odwołano się we wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec, dotycząca sposobu powołania tej sędzi Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Należy mieć na uwadze, że brak uwzględnienia tego wniosku, a w konsekwencji orzekanie przez Sąd Najwyższy z udziałem SSN Marii Szczepaniec, prowadziłoby do zaistnienia uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na nienależytą obsadę sądu, który nie stanowiłby sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zob. w tym przedmiocie przede wszystkim: uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22; wyrok ETPCz z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz p. Polsce, skarga 43447/19; wyrok ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek p. Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19, wyrok ETPCz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa p. Polsce, skarga nr 50849/21).

13 Z uwagi na wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. I ZSK 6/24, wniosek ewentualny X. Y. stał się całkowicie bezprzedmiotowy.

14 Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.