Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2026 r., I KS 20/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2026 r., I KS 20/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 2 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)

4 SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

5 SSN Eugeniusz Wildowicz

6 w sprawie M.I., oskarżonego z art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 2 września 2026 r., skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt IV Ka 163/26, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. akt II K 955/23, i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k., postanowił:

1. oddalić skargę;

2. kosztami sądowymi postępowania skargowego obciążyć oskarżonego.

Uzasadnienie

9 M.I. został oskarżony o to, że w nieustalonym dniu kwietnia 2018 roku w K., woj. […] sporządził projekt budowlany i wykonawczy pt. „Remont muru oporowego stawu zdrojowego w K.”, wykonując samodzielną funkcję techniczną w budownictwie – projektanta nie posiadając do tego odpowiednich uprawnień budowlanych w specjalności hydrotechnicznej, tj. o przestępstwo z art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane.

10 Sąd Rejonowy w Kłodzku wyrokiem z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. akt II K 955/23, na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., umorzył postępowanie karne wobec M.I..

11 Od tego wyroku apelację wniósł prokurator, który – podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść – wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Kłodzku.

12 Sąd Okręgowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 14 listopada 2025 r., sygn. akt VI Ka 166/25, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

13 Wyrok Sądu odwoławczego został zaskarżony skargą przez obrońcę oskarżonego. Podniesiono w niej zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie doszło do przedawnienia karalności, podczas gdy karalność zarzucanego oskarżonemu czynu uległa przedawnieniu z końcem kwietnia 2023 r.

14 Autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

15 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

16 Skarga nie jest zasadna, albowiem Sąd II instancji trafnie ustalił, że nie doszło do upływu terminu przedawnienia.

17 W sprawie nie budzi wątpliwości to, że w dniu 22 maja 2019 r. wszczęto śledztwo w sprawie, której jednym z aspektów było „wykonanie samodzielnie w 2016 r. funkcji technicznych w postaci sporządzenia projektu budowlanego i wykonawczego realizacji inwestycji «Remont muru oporowego stawu zdrojowego w K. » bez posiadanych do tego uprawnień tj. o czyn z art. 91 ust. 1 pkt 2 prawa budowanego”. W świetle takiego zakreślenia ram postępowania przygotowawczego Sąd odwoławczy miał podstawy, by przyjąć, że jego zakresem objęto także wykonany później projekt dotyczący ww. inwestycji. Trafnie powołał się przy tym na tezę z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2023 r., (sygn. akt II KK 260/23), zgodnie z którą: „postanowienie o wszczęciu śledztwa jest swoistym aktem programującym to postępowanie, ale w żaden sposób nie przesądza ostatecznie o jego przedmiocie. Wskazany w postanowieniu o wszczęciu śledztwa zakres przedmiotowy postępowania przygotowawczego nie wiąże organów postępowania przygotowawczego”. Podzielić należy również wyrażony w tym orzeczeniu pogląd, zgodnie z którym „artykuł 303 k.p.k., ani inne przepisy k.p.k., nie przewidują wydawania decyzji procesowych, które polegałyby na «dodatkowym» wszczynaniu odrębnych postępowań przygotowawczych, rozszerzaniu pierwotnie wydanej decyzji o wszczęciu czy «uzupełnianiu postanowienia o wszczęciu śledztwa», w sytuacji, gdy w toku prowadzonego już postępowania doszło do ujawnienia kolejnych czynów, bądź też ujawnienia sprawstwa innych osób”. Wskazywanie w uzasadnieniu skargi na inne rozważania Sądu Najwyższego z powołanego wyroku, nie podważają trafności powołanych tez, a jedynie odnoszą się do szczególnych realiów procesowych tamtej sprawy, gdzie data wydania postanowienia o wszczęciu postępowania przygotowawczego limitowała jego zakres temporalny w ten sposób, że nie mogło ono obejmować czynów popełnionych później. W realiach procesowych niniejszej sprawy problem ten nie występuje, skoro śledztwo zostało wszczęte w 2019 r., a występek zarzucany M.I. miał został popełniony w roku 2018. Warto także zauważyć, że w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 5 listopada 2020 r. (uchylonym następnie postanowieniem Sądu Okręgowego w Świdnicy z 22.03.2021 r., III Kp 665/20) wskazano wprost na osobę M.I. jako autora projektu (k. 383-384), co tylko potwierdza szerszy zakres postępowania w fazie ad rem niż tylko okres obejmujący 2016 r.

18 W świetle powyższego Sąd odwoławczy trafnie stwierdził, że postępowanie toczyło się w sprawie czynu zarzucanemu M.I. od 22 maja 2019 r., a skoro tak, to w sprawie nastąpiło przedłużenie terminu przedawnienia karalności o 10 lat na podstawie art.102 k.k. Podniesiony w skardze zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. jest więc niezasadny i nie ma potrzeby (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k.) rozważania znaczenia przepisów „covidowych” o przedawnieniu, ani doniosłości prawnej momentu wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, który zresztą również mógłby aktualizować skutek, o którym mowa w art. 102 k.k., niezależnie od tego, kiedy to postanowienie ogłoszono by podejrzanemu.

19 Z tych względów, nie stwierdzając okoliczności, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, obciążając oskarżonego kosztami postępowania skargowego.