Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2011 r., I CZ 68/11

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2011 r., I CZ 68/11

Tekst

1 Sygn. akt I CZ 68/11

POSTANOWIENIE

2 Dnia 26 października 2011 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie :

4 SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

5 SSN Iwona Koper

6 SSA Marek Machnij (sprawozdawca)

7 w sprawie z powództwa A. S.

8 przeciwko Bankowi Polska Kasa Opieki S.A. Oddział w S.

9 o zapłatę,

10 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

11 w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2011 r.,

12 zażalenia strony pozwanej na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania odwoławczego zawarte w pkt. II wyroku Sądu Okręgowego

13 z dnia 21 grudnia 2010 r.,

14 uchyla zaskarżone postanowienie (punkt II wyroku)

15 i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi

16 rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

17 2

18 Sąd Okręgowy postanowieniem, zawartym w punkcie II wyroku z dnia 21 grudnia 2010 r., odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania odwoławczego, wskazując jako podstawę tego rozstrzygnięcia art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. - dalej jako: „rozporządzenie”).

19 W zażaleniu na to postanowienie pozwany zarzucił naruszenie przepisów art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia przez przyjęcie, że strona przegrywająca nie ponosi wynikających z tych przepisów kosztów postępowania, art. 102 k.p.c. przez niezastosowanie go jako podstawy rozstrzygnięcia o odstąpieniu od obciążania strony kosztami postępowania oraz art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. przez brak wyjaśnienia podstaw postanowienia o kosztach postępowania. Na tych podstawach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

20 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

21 Zażalenie jest zasadne.

22 Sentencja zaskarżonego postanowienia nie znajduje pokrycia w jego motywach przedstawionych przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku, w których, jako podstawę prawną odstąpienia od obciążenia powoda kosztami postępowania, wskazano jedynie regulacje wyrażające ogólną zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania, zgodnie z którą koszty obciążają stronę przegrywającą. Istota tego problemu wiąże się z tym, że powołane przez Sąd drugiej instancji przepisy w żadnym wypadku nie mogły uzasadniać wydania orzeczenia o zaskarżonej treści. W związku z tym można jedynie domyślać się, że temu Sądowi chodziło o inną podstawę prawną tego rozstrzygnięcia, w szczególności wskazany w zażaleniu przepis art. 102 k.p.c.

23 3

24 Powyższe uchybienie nie może zostać naprawione w postępowaniu zażaleniowym, ponieważ wymagałoby w gruncie rzeczy samodzielnego rozważenia przez Sąd Najwyższy przesłanek ewentualnego zastosowania art. 102 k.p.c. w niniejszej sprawie. Takie orzeczenie nie mieści się w granicach postępowania odwoławczego, które ze swej istoty ma na celu kontrolę prawidłowości zaskarżonego orzeczenia wydanego przez sąd niższej instancji, a nie zastąpienie decyzji tego sądu.

25 Prowadzi to do wniosku, że zaskarżone postanowienie nie nadaje się do merytorycznej kontroli odwoławczej ze strony Sądu Najwyższego.

26 Podkreślić wypada, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia o kosztach procesu powinno w niniejszej sprawie zawierać wskazanie przepisu o charakterze szczególnym, wprowadzającego wyjątek od ogólnej zasady, określonej w art. 98 k.p.c., a ponadto Sąd drugiej instancji powinien przede wszystkim wskazać okoliczności faktyczne uzasadniające odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania, mieszczące się w zakresie pojęcia „szczególnie uzasadniony wypadek”, o jakim mowa w art. 102 k.p.c.

27 Z tego względu trafny jest zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c., ponieważ uzasadnienie zaskarżonego postanowienia sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r., I CSK 679/09, niepubl. oraz z dnia 3 marca 2011 r., II PK 208/10, niepubl.). Jednocześnie z uwagi na nieprzedstawienie przez Sąd Okręgowy jakichkolwiek rozważań w zakresie faktycznych i prawnych przesłanek odstąpienia od obciążenia powoda kosztami postępowania, nie jest możliwa ocena pozostałych zarzutów zażalenia, kwestionujących zasadność rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania pod względem merytorycznym.

28 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39815

29 § 1 k.p.c. w zw. z art.

30 3941

31 § 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.