Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2026 r., IV KK 421/26

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2026 r., IV KK 421/26

Sentencja

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

1 Dnia 28 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)

4 SSN Michał Laskowski

5 SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)

6 w sprawie Ł. Z. skazanego z art. 288 § 1 k.k. i in.

7 na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,w dniu 28 października 2026 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt VII Ka 585/25, zmieniającego częściowo wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt II K 1090/24

8 uchyla zaskarżony wyrok w części w jakiej nie rozstrzygnięto o utrzymaniu w mocy zaskarżonego apelacją wyroku i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie w postępowaniu odwoławczym.

Uzasadnienie

9 Wyrokiem z dnia 20 maja 2025 r., w sprawie o sygn. akt II K 1090/24 Sąd Rejonowy w Olsztynie uznał oskarżonego Ł. Z. za winnego czynu z art. 207 § 3 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to na mocy tych przepisów skazał go na karę dwóch lat pozbawienia wolności. W wyroku orzeczono wobec oskarżonego zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 50 metrów przez okres 5 lat oraz zakaz wszelkiego kontaktowania się z pokrzywdzoną przez okres 5 lat (pkt II wyroku), a także nawiązkę na rzecz pokrzywdzonej w kwocie 20.000 zł (pkt III wyroku). Wyrok zawierał także orzeczenia o kosztach procesu (pkt IV-V).

10 Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu obrazę przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.), błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażącą surowość środka kompensacyjnego w postaci nawiązki w wymiarze 20.000 zł. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od przypisanego mu czynu, ewentualnie – z daleko posuniętej ostrożności – zmianę wyroku poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu z art. 207 § 3 k.k. na art. 207 § 1 k.k. i przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. orzeczenie kary ograniczenia wolności oraz zmianę wyroku poprzez zmniejszenie kwoty nawiązki na rzecz pokrzywdzonej.

11 Po rozpoznaniu tej apelacji, Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 października 2025 r., w sprawie sygn. akt VII Ka 585/25, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w ramach rozstrzygnięcia z pkt I sentencji w miejsce kary pozbawienia wolności na podstawie art. 207 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 37b k.k. w zw. z art. 34 § 1a pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego Ł. Z. karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 2 (dwóch) lat ograniczenia wolności połączoną z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym (pkt I wyroku). Ponadto orzekł o kosztach postępowania (pkt II wyroku).

12 Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając powyższy wyrok niekorzyść skazanego w zakresie braku rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy wyroku Sądu I instancji w części, co do której apelacja obrońcy Ł. Z. nie została uwzględniona, zarzucił wyrokowi: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k., polegające na braku zawarcia w wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie w zakresie, w jakim apelacja obrońcy oskarżonego Ł. Z. wniesiona od całości wyroku nie doprowadziła do zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia.”

13 Podnosząc taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie.

14 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

15 Kasacja jest zasadna, choć w jej części wstępnej nie wskazano na kluczowy przepis, który stanowi podstawę jej wniesienia. Bezspornie, w układzie, w którym skarżący wskazuje na brak koniecznego – wynikającego z art. 437 § 1 k.p.k. – rozstrzygnięcia w wyroku sądu odwoławczym, celowe było wskazanie na art. 425 § 2 zd. drugie k.p.k., a zatem na przepis prawa procesowego, który dopuszcza możliwość skarżenia braku określonego rozstrzygnięcia. Po tej uwadze natury formalnoprawnej stwierdzić należy, że ma rację Prokurator Generalny, gdy wskazuje w zarzucie kasacji, iż w układzie, w którym zaskarżono wyrok w całości, a zmiana tego wyroku nastąpiła tylko w części, konieczne było z uwagi na treść art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. odniesienie się sądu odwoławczego do tej części zaskarżonego wyroku, która nie została zmieniona. Jest przy tym jasne, że w takim układzie niepodzielenie zarzutów apelacji winno skutkować utrzymaniem wyroku w pozostałej części. Takie rozstrzygnięcie dowodziłoby rozpoznania apelacji w pełnym zakresie i określałoby w sposób zupełny treść prawomocnego wyroku. Podkreślić trzeba, że sąd odwoławczy orzekł w wyroku o kosztach postępowania odwoławczego, a to oznacza, zgodnie z art. 626 § 1 k.p.k., iż jego orzeczenie kończyło postępowanie karne w sprawie oskarżonego, co z kolei dowodzi, że brak rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy wyroku w pozostałym zakresie jest uchybieniem formalnym odnoszącym się jednak do prawomocnego wyroku. Zgodzić się ponadto trzeba, że brak formalnego rozstrzygnięcia o utrzymaniu zaskarżonego wyroku w pozostałym zakresie ma charakter rażący, albowiem z jednej strony uniemożliwia wykonanie wyroku w całości (sąd pierwszej instancji wstrzymał wykonanie wyroku z tego powodu), a z drugiej strony uniemożliwia formalne zaliczenie skazanemu okresu odbycia środka karnego. Z tego choćby powodu wątpliwe jest określenie kierunku wniesionej kasacji jako kasacji na niekorzyść. Dostrzegając wszystkie konsekwencje braku koniecznego rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy wyroku w pozostałym zakresie, ocenić trzeba kasację jako wniesioną na korzyść skazanego.

16 Z tego powodu należało orzec jak w sentencji wyroku. W toku ponownego postępowania we wskazanym zakresie – jeśli środek karny był wykonywany – należy pamiętać o treści art. 538 § 1 k.p.k.