Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2013 r., II CZ 92/13

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2013 r., II CZ 92/13

Tekst

1 Sygn. akt II CZ 92/13

POSTANOWIENIE

2 Dnia 19 grudnia 2013 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Jan Górowski (przewodniczący)

5 SSN Anna Kozłowska

6 SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

7 w sprawie z powództwa I. S.

8 przeciwko Gminie G.

9 o zapłatę,

10 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2013 r.,

11 zażalenia strony pozwanej

12 na wyrok Sądu Apelacyjnego

13 z dnia 5 czerwca 2013 r.

14 uchyla zaskarżony wyrok i pozostawia rozstrzygnięcie

15 o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu

16 kończącym postępowanie w sprawie.

17 2

Uzasadnienie

18 Sąd odwoławczy wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r. wydanym na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający powództwo o zwrot nienależnego świadczenia.

19 W zażaleniu strony pozwanej wniesionym na podstawie art. 3941 § 11

20 kpc.

21 żaląca zarzuca Sądowi drugiej instancji naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. przez nieuzasadnione przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy. W ocenie pozwanej Gminy Sąd I instancji rozpoznał istotę sprawy, ponieważ zbadał materialną podstawę powództwa i odniósł się merytorycznie do przedmiotu żądania, a zatem nie wystąpiła - w ocenie żalącej - przesłanka uzasadniająca zastosowanie art. 386 § 4 k.p.c.

22 Strona powodowa w odpowiedzi na zażalenie wniosła o oddalenie zażalenia w całości i o zasądzenie kosztów postępowania, wywodząc, że Sąd I instancji nie skoncentrował się na kluczowej kwestii wyłączenia możliwości żądania zwrotu nienależnego świadczenia (art. 411 k.c.).

23 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

24 Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie dowodzi wystąpienia przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c., a mianowicie nierozpoznania przez Sąd I instancji istoty sprawy. Przeciwnie, Sąd odwoławczy wskazał argumenty dowodzące, że Sąd I instancji rozpoznał istotę sprawy, jednakże ocena prawna Sądu II instancji dowodzi, że nie zaaprobował on rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego uznając je za wadliwe. W ocenie Sądu odwoławczego, negatywna przesłanka sprzeciwiająca się żądaniu zwrotu nienależnego świadczenia nie została spełniona, co rodzi po stronie pozwanego inwestora obowiązek zapłaty, a zatem powództwo oparte na art. 410 § 2 k.c. zasługuje na uwzględnienie co do zasady.

25 Powyższe stanowisko Sądu odwoławczego dowodzi, że Sąd I instancji rozpoznał istotę sprawy, bo o wystąpieniu przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c. nie przesądza okoliczność niezaaprobowania przez Sąd odwoławczy wyniku rozstrzygnięcia, przy jednoznacznym wskazaniu na potrzebę odmiennego 3

26 rozstrzygnięcia w niekwestionowanym i będącym podstawą orzekania ustalonym stanie faktycznym. Innymi słowy, Sąd drugiej instancji uchylił się od wydania orzeczenia reformatoryjnego, które zastąpił orzeczeniem kasatoryjnym w sytuacji braku przesłanki uzasadniającej jego wydanie. Sąd drugiej instancji, będąc sądem merytorycznym, był uprawniony do ustalenia wartości wzbogacenia się strony pozwanej kosztem powódki i z tej przyczyny nie był uprawniony do uchylania zaskarżonego wyroku, ponieważ ustalenie wartości wzbogacenia pozwanej i wydanie wyroku nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

27 W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39816

28 k.p.c. w zw. z art. 3941

29 § 3 k.p.c.