Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2026 r., III CZ 255/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2026 r., III CZ 255/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 31 lipca 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Krzysztof Wesołowski

4 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 31 lipca 2026 r. w Warszawie zażalenia A. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z 7 listopada 2025 r., IV Ca 977/24 (WSC 13/25), w sprawie z wniosku A. W. z udziałem E. W. o zniesienie współwłasności, uchyla zaskarżone postanowienie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

5 M.L.

Uzasadnienie

6 Postanowieniem z 24 lipca 2025 roku Sąd Okręgowy w Zielonej Górze w sprawie z wniosku A. W. przy udziale E. W. o zniesienie współwłasności zmienił zaskarżone w postanowienie w punkcie 2 w ten sposób, że oddalił wniosek o wynagrodzenie za korzystanie z pojazdu, którego dotyczyła współwłasność. Od powyższego rozstrzygnięcia wnioskodawca wywiódł skargę kasacyjną. Wskazał jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 87 912 zł.

7 Postanowieniem z 7 listopada 2025 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną uznając, że dotyczyła sprawy o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych i do której zastosowanie ma art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c.

8 Sąd Najwyższy zważył co następuje.

9 Zażalenie jest zasadne.

10 Skarga kasacyjna nie dotyczyła bowiem elementu orzeczenia odnoszącego się do samego zniesienia współwłasności, lecz wyłącznie do tej części rozstrzygnięcia, w której Sąd Okręgowy oddalił roszczenie skarżącego o wynagrodzenie za wyłączne korzystanie przez uczestniczkę z pojazdu stanowiącego współwłasność stron. Żądanie to ma zaś charakter samodzielnego roszczenia majątkowego współwłaściciela, wynikającego z art. 206 w zw. z art. 224 § 2 k.c. lub art. 225 k.c. i nie jest nierozerwalnie związane z istotą postępowania o zniesienie współwłasności.

11 Zgodnie z art. 618 § 1 k.p.c. w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga m.in. także o wzajemnych roszczeniach współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. W świetle art. 13 § 1 zd. 1 k.p.c., z którego wynika, że sąd rozpoznaje sprawy w procesie, chyba że ustawa stanowi inaczej, powyższy przepis może zostać uznany za szczególną podstawę do odstąpienia od rozpoznania powyższych roszczeń w trybie procesowym. Pomijając wyjątkowy tryb orzekania o nich w ramach postępowania nieprocesowego, te roszczenia zachowały charakter żądań, które - gdyby nie było przepisów art. 618 § 1 - 3 k.p.c. - podlegałyby rozpoznaniu w trybie procesowym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 października 2011 r., III CSK 288/10).

12 Roszczenie o wynagrodzenie za nieuprawnione korzystanie z rzeczy wspólnej przez innego współwłaściciela ma zatem charakter samodzielny (zob. uchwała SN z 26 maja 2006 r., III CZP 19/06, OSNC 2006, Nr 12, poz. 195; wyroki SN z: 9 czerwca 2000 r., IV CKN 1159/00; 31 marca 2004 r., II CK 102/03; 15 kwietnia 2004 r., IV CK 273/03; 9 marca 2007 r., II CSK 457/06; 3 lutego 2010 r., II CSK 444/09; 23 czerwca 2010 r., II CSK 32/10; uchwała SN z 19 marca 2013 r., III CZP 88/12, OSNC 2013, Nr 9, poz. 103).

13 W niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na kwotę 87 912 zł, gdyż w ocenie skarżącego, odpowiada ona wysokości wynagrodzenia dochodzonego przez niego z tytułu korzystania przez uczestniczkę z przedmiotowego pojazdu przez wskazany przez niego okres, wbrew jego woli i przy jednoczesnym uniemożliwianiu korzystania z rzeczy.

14 Wobec tego przy badaniu dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, należało brać pod uwagę art. 398 ² § 1 k.p.c. W związku z tym, że wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie nie była niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, to trzeba przyjąć, że nie mogła być ona odrzucona ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia.

15 Z tych względów na podstawie art. 394¹ § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 398¹⁵ § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 108 § 2 w zw. z art. 398²¹ w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c.). M.L.