Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., III CZ 178/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., III CZ 178/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 21 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 Prezes SN Joanna Misztal-Konecka

4 na posiedzeniu niejawnym 21 października 2026 r. w Warszawie na skutek zażalenia J.W. na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z 25 maja 2026 r., WSC 3/25, w sprawie ze skargi J.W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia z 27 stycznia 2025 r., VII Cz 114/24 (VII Co 554/16), wydanego w sprawie z wniosku wierzyciela M.G. z udziałem dłużnika J.W. o egzekucję świadczenia pieniężnego, odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

1. Postanowieniem z 27 stycznia 2025 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi- Południe w Warszawie oddalił zażalenie J.W. na postanowienie tego Sądu z 22 kwietnia 2024 r. w przedmiocie udzielenia przybicia bliżej określonego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przysługującego J.W. na rzecz nabywcy M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. [VII Cz 114/24 (VII Co 554/16)].

2. Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego postanowienia wniósł J.W.

3. Postanowieniem z 25 maja 2026 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi- Południe w Warszawie odrzucił skargę J.W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi- Południe w Warszawie z 27 stycznia 2025 r., wydanego w sprawie VII Cz 114/24 (VII Co 554/16), jako niedopuszczalną w postępowaniu egzekucyjnym (WSC 3/25).

4. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł (osobiście) J.W., wywodząc, że Sąd Rejonowy błędnie przyjął, iż skarga została złożona w postępowaniu egzekucyjnym. Podkreślił, że sprawa ta jest związana z przejściem prawa własności nieruchomości na inną osobę, a zatem ma charakter sprawy cywilnej.

9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5. Zażalenie podlega odrzuceniu z uwagi na niedochowanie wymogów przymusu adwokacko-radcowskiego.

11 Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 394¹ § 1 k.p.c.). Zgodnie zaś z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, z wyjątkami przewidzianymi w art. 87¹ § 2 k.p.c. – zastępstwo takie nie jest konieczne w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. Ustanowiony w tym przepisie przymus adwokacko-radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia (postanowienia SN: z 12 marca 2009 r., V CZ 8/09, OSNC- ZD 2010, nr 2, poz. 39; z 8 maja 2013 r., I CZ 19/13; z 25 lipca 2013 r., II CZ 46/13, i z 7 maja 2014 r., II CZ 19/14), a jego celem jest zapewnienie, aby środki zaskarżenia kierowane do Sądu Najwyższego odpowiadały ustawowym wymaganiom i prezentowały poziom merytoryczny, jakiego można oczekiwać od osoby uprawnionej do świadczenia profesjonalnej pomocy prawnej.

12 J.W. samodzielnie sporządził zażalenie na postanowienie z 25 maja 2026 r., przy czym z okoliczności sprawy nie wynika, aby skarżący należał do kręgu osób zwolnionych z obowiązku reprezentacji przez adwokatów lub radców prawnych, stosownie do art. 87¹ § 2 k.p.c.

13 Środki zaskarżenia sporządzone z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c., w tym skarga kasacyjna, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i zażalenie, podlegają odrzuceniu – bez wdrażania procedury naprawczej – jako niedopuszczalne, na podstawie art. 398⁶ § 2 i 3 lub – w wypadku zażaleń – w związku także z art. 394¹ § 3 k.p.c. (postanowienia SN: z 28 marca 2018 r., V CZ 16/18; z 30 czerwca 2020 r., III CZ 1/20; z 26 stycznia 2022 r., III CZ 40/22; z 28 stycznia 2022 r., III CZ 44/22; z 25 lutego 2022 r., III CZ 46/22, i z 24 marca 2022 r., III CZ 120/22).

14 Jedynie marginalnie należy zauważyć, że Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi- Południe w Warszawie prawidłowo odrzucił skargę J.W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia z 27 stycznia 2025 r. jako niedopuszczalną w postępowaniu egzekucyjnym (art. 767⁴ § 3 k.p.c.). Wbrew wywodom skarżącego udzielenie przybicia nie jest odrębną sprawą cywilną z zakresu prawa rzeczowego, lecz stanowi jeden z etapów egzekucji z nieruchomości, dla którego przewidziano regulację wprost wykluczającą dopuszczalność skargi niezgodnościowej.

6. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398⁶ § 3 w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c., odrzucił zażalenie.