Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2026 r., III CZ 121/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2026 r., III CZ 121/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 5 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Agnieszka Piotrowska

4 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 5 sierpnia 2026 r. w Warszawie zażalenia Skarbu Państwa-Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 2 marca 2026 r., V Ca 2982/25, w sprawie z powództwa M.B. przeciwko Skarbowi Państwa-Prezesowi Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie-R.M. o zapłatę, odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

5 Po rozpoznaniu apelacji powódki, wniesionej od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Żoliborza w Warszawie z 7 kwietnia 2025 r., oddalającego jej powództwo przeciwko Skarbowi Państwa Prezesowi Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie o zapłatę, Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 2 marca 2026 r. uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością, poczynając od 3 lutego 2023 r. i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

6 W zażaleniu na to orzeczenie, wniesionym na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c., pozwany Skarb Państwa, reprezentowany przez radcę prawną M.D., zarzucił naruszenie art. 379 pkt 2 k.p.c., art. 386 § 2 k.p.c. oraz art. 67 § 2 k.p.c. i domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku

7 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

8 Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1192, dalej: „u.PGRP”) do zadań Prokuratorii Generalnej RP należy wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art.7 i 8 u.PGRP, reprezentacja Skarbu Państwa przed sądami powszechnymi i przed Sądem Najwyższym wykazuje różnice. W przypadku postępowania przed sądem powszechnym obowiązkowe zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną RP ogranicza się do spraw wymienionych w art. 7 ust. 2 u.PGRP, przy czym Prokuratoria Generalna RP może przejąć zastępstwo w każdej sprawie, jeśli uzna, że wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Skarbu Państwa (art. 7 ust. 5 u.PGRP).

9 W postępowaniu przed sądami powszechnymi w tej sprawie, że względu na wartość przedmiotu sporu oraz przedmiot sprawy, nie było obowiązku zastępowania strony pozwanej przez Prokuratorię. Nie dotyczy to jednak postępowania przed Sądem Najwyższym wywołanego wniesieniem zażalenia, albowiem art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 6 u.PGRP nie przewiduje żadnych wyjątków od obowiązkowego zastępstwa Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym przez Prokuratorię Generalną, pozbawiając tym samym pełnomocników procesowych będących adwokatami lub radcami prawnymi zdolności do złożenia środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego i reprezentacji Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2017 r., V CZ 91/16; z 31 sierpnia 2006 r., I CZ 45/06; z 10 listopada 2006 r., III CSK 327/06 oraz z 20 listopada 2009 r., II CSK 353/09). Pojęcie „zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym”, użyte w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.PGRP, ma taki sam zakres, jak określony w art. 87¹ § 3 k.p.c., a więc obejmuje także czynności związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym podejmowane przed sądem niższej instancji. W konsekwencji zarówno skarga kasacyjna, jak i zażalenie (art. 394¹ § 3 k.p.c.), wniesione przez adwokata lub radcę prawnego umocowanego przez Skarb Państwa (organ jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie – art. 67 § 2 k.p.c.), podlegają odrzuceniu a limine jako niedopuszczalne, ze względu na brak zdolności postulacyjnej skarżącego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 30 sierpnia 2006 r., I CSK 192/06; z 31 sierpnia 2006 r., I CZ 47/06, OSNC 2007, nr 5, poz. 75; z 3 grudnia 2010 r., IV CSK 415/10; z 14 stycznia 2014 r., , OSNP 2015, nr 3, poz. 37; z 4 kwietnia 2018 r., V CSK 279/17; z 9 stycznia 2019 r., III CSK 151/18; z 4 października 2019 r., III CZ 33/19; oraz z 23 czerwca 2022 r., III CZ 208/22).

10 W tym stanie sprawy, zażalenie podlegało odrzuceniu (art. 398⁶ § 3 k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c.).