Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 marca 2021 r., II AKa 281/20

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 marca 2021 r., II AKa 281/20

Tekst

1 Sygn. akt II AKa 281/20

2 1.

3 2.WYROK

4 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

5 Dnia 11 marca 2021 r.

6 4.Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie:

7 5. Przewodniczący: SSA Stanisław Kucharczyk (spr.)

8 6. Sędziowie: SA Andrzej Wiśniewski

9 7. SO del. do SA Maciej Strączyński

10 8. Protokolant: st. sekr. sądowy Karolina Pajewska

11 9.przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wielkopolskim Renaty Trzosek

12 10.po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2021 r. sprawy

13 11.R. K.

14 12.na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego

15 13.od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Szczecinie

16 14.z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt III K 165/20

17 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

18 II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. H. L. kwotę 147,60 (stu czterdziestu siedmiu 60/100) złotych z VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

19 III. zwalnia skazanego od ponoszenia wydatków za postępowanie odwoławcze.

20 SSO( del.) Maciej Strączyński SSA Stanisław Kucharczyk SSA Andrzej Wiśniewski

Uzasadnienie

21 Formularz UK 2

22 Sygnatura akt

23 II AKa 281/20

24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

25 1

26 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

27 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

28 Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Szczecinie w sprawie sygn. akt III K 165/20

29 1.2. Podmiot wnoszący apelację

30 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

31 ☐ oskarżyciel posiłkowy

32 ☐ oskarżyciel prywatny

33 ☒ obrońca

34 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

35 ☐ inny

36 1.3. Granice zaskarżenia

37 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

38 ☐ na korzyść

39 ☐ na niekorzyść

40 ☐ w całości

41 ☒ w części

42 ☐

43 co do winy

44 ☒

45 co do kary

46 ☐

47 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

48 1.1.2. Podniesione zarzuty

49 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

50 ☐

51 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

52 ☐

53 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

54 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

55 ☒

56 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

57 ☐

58 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

59 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

60 ☒

61 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

62 ☐

63 art. 439 k.p.k.

64 ☐

65 brak zarzutów

66 1.4. Wnioski

67 ☐

68 uchylenie

69 ☒

70 zmiana

71 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

72 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

73 1.5. Ustalenie faktów

74 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

75 Lp.

76 Oskarżony

77 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

78 Dowód

79 Numer karty

80 2.1.1.1.

81 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

82 Lp.

83 Oskarżony

84 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

85 Dowód

86 Numer karty

87 2.1.2.1.

88 1.6. Ocena dowodów

89 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

90 Lp. faktu z pkt 2.1.1

91 Dowód

92 Zwięźle o powodach uznania dowodu

93 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

94 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

95 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

96 Dowód

97 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

98 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

99 Lp.

100 Zarzut

101 3.1.

102 1. obraza art. 85a kk w związku z art. 53 kk, tj. nieuwzględnienie, iż Sąd przy orzekaniu kary łącznej bierze pod uwagę przede wszystkim cele wychowawcze, które wymierzona kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego,

103 2. obraza art. 410 kpk poprzez nierozważenie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, a w szczególności, iż skazany ma dobrą opinię, jest osobą spokojną, wypełniającą wszystkie wymogi regulaminu więziennego, a ponadto ma krytyczny stosunek do popełnionych czynów oraz pominięcie, iż na skazanym ciąży obowiązek alimentowania dzieci, w związku z czym powinien podjąć pracę, której zakład karny nie jest w stanie zapewnić, co wiadome jest z doświadczenia życiowego.

104 ☐ zasadny

105 ☐ częściowo zasadny

106 ☒ niezasadny

107 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

108 Oba zarzuty należało uznać za bezzasadne. Nie jest tak, iż Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił celów wychowawczych kary, bo o tym napisał wprost w punkcie 4 uzasadnienia. I te cele są przecież celami wiodącymi przy kształtowaniu wysokości kary łącznej, na co wskazuje treść art. 85a kk.. Te cele, przy dotychczasowej wielokrotnej karalności za różnorakie przestępstwa, przy nieskuteczności orzekanych kar nieizolacyjnych (zob. wyroki z punktów 1 i 2 części wstępnej) wskazują na potrzebę zastosowania zasady asperacji. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, iż instytucja wyroku łącznego na umożliwić skazanemu wcześniejsze wyjście na wolność. Ja podkreśla się to w literaturze i orzecznictwie instytucja kary łącznej nie jest i nie może być formą łagodzenia represji karnej w przypadku realnego zbiegu przestępstw. Czy bowiem racjonalne oraz odpowiadające choćby tylko intuicyjnemu poczuciu sprawiedliwości jest przyznawanie sprawcy szczególnego rodzaju ulgi za to, że popełnił więcej niż jedno przestępstwo? Przekonywająco kwestię tę ujmuje L. Tyszkiewicz, zwracając uwagę, że przy wymiarze kary łącznej nie może być tak jak w przypadku handlu – czasem klient kupujący dwie sztuki towaru dostaje upust. Instytucja kary łącznej służy co prawda miarkowaniu represji karnej, aby nie dopuścić do nieracjonalnej i niecelowej jej eskalacji, do której mogłoby dojść w drodze mechanicznego sumowania kar za czasem liczne popełnione przestępstwa. Jednak w procedurze stosowania kary łącznej, a więc również w przypadku wydawania wyroku łącznego, interes sprawcy przestępstwa, jeśli w ogóle stanowi jakieś kryterium, nie jest z pewnością kryterium samoistnym i priorytetowym (zob. L. Tyszkiewicz, Glosa do postanowienia SN z dnia 4 listopada 2003 r., V KK 233/03, Prok. i Pr. 2005/7–8, s. 191 i wyrok SA w Szczecinie z 2018.11.22 II AKa 201/2018 LEX nr 2668162).

109 Nie sposób zgodzić się też ze skarżącą, iż Sąd pierwszej instancji naruszył treść art. 410 kpk nie uwzględniwszy wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o karze łącznej. Sąd uwzględnił przecież zachowanie skazanego w zakładzie karnym, którego nie można ocenić inaczej jak tylko przeciętnego, bo przecież tak też został oceniony przez administrację jednostki penitencjarnej. Nie był nagradzany, ani karany, doprowadzony do odbycia kary przez policję, odbywa karę w systemie zwykłym. Podnoszony przez skarżącą krytyczny stosunek do popełnionych czynów ma jedynie charakter werbalny, gdyż R. K. nie podejmuje żadnych działań mających na celu realizację obowiązków alimentacyjnych, nie przejawia zainteresowania podjęciem pracy czy nauki, nie bierze udziału w programach resocjalizacyjnych. Inicjatywa dyrektora zakładu karnego dotycząca wydania wyroku łącznego nie może być uznana za okoliczność łagodzącą przy kształtowaniu kary łącznej.

110 Nie sposób zgodzić się też ze skarżącą, że obciążenie alimentacyjne i konieczność jego spłaty powinny istotnie wpływać na wysokość kary, bowiem skazany w zakładzie karnym, a i na wolności nie podejmuje i nie czynił starań o stałą pracę i uzyskiwanie regularnych dochodów w celu systematycznej realizacji tego obowiązku i spłaty zaległości. Nie jest tak, iż skazany nie jest w stanie podjąć pracy w zakładzie karnym. Skazany nie pracuje tam, bo nie wykazuje zainteresowania pracą. Stąd i jego krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw zwłaszcza niealimentacji, to deklaracje bez pokrycia. Skoro skazany wcześniej, będąc na wolności, a mając przecież możliwości zatrudnienia i realizacji obowiązku alimentacyjnego tego nie robił przez wiele lat, to i dlatego nie sposób tych pozostałych podniesionych okoliczności uznać jako przemawiających za obniżeniem kary, a te ustalone przez Sąd Okręgowy przemawiają przecież za orzeczeniem takiej kary, jaką wymierzył Sąd pierwszej instancji.

111 Zauważyć z urzędu należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brakuje odniesienia, stosownie do treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 11.06.2019 r., P 20/17 (Dz.U. poz. 1135) o niekonstytucyjności art. 87 kk, do możliwości odstąpienia od połączenia kary ograniczenia wolności orzeczonej w sprawie II K 587/18 z pozostałymi karami pozbawienia wolności. Jednakże analizując przyczyny, które sprawiły, iż skazany obowiązku nieodpłatnej pracy nie realizował i z powodu których Sąd Rejonowy zarządził wykonanie kary zastępczej, należało dojść do wniosku, iż niepołączenie i pozostawienie do odrębnego odbycia kary ograniczenia wolności wymierzonej w sprawie II K 587/18 jest niecelowe. Skazany nie przystąpił nawet do nakazanej pracy społecznej, w zakładzie karnym, chociaż na wysokie obciążenie alimentacyjne, też takiego zainteresowania pracą odpłatną, jak i nieodpłatną nie wykazuje, zatem nie ma podstaw do postawienia wniosku, iż tę karę ograniczenia wolności będzie sumiennie wykonywał po odbyciu kary łącznej pozbawienia wolności. Stąd też tego uchybienia Sądu Okręgowego nie sposób uznać, jako mającego wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

112 Wniosek

113 1. o zmianę wyroku poprzez zastosowanie absorpcji przy orzekaniu w wyroku łącznym o wysokości kary łącząc poszczególne kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności wymierzone w punktach 1-4 wyroku, zamiast w karę 2 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności – do wysokości najwyższej z kar za poszczególne przestępstwa, tj. kary w wysokości roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności;

114 2. o zasądzenie od Skarbu Państwa wynagrodzenia z tytułu obrony udzielonej skazanemu w postępowaniu odwoławczym.

115 ☐ zasadny

116 ☐ częściowo zasadny

117 ☒ niezasadny

118 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

119 Wniosek o złagodzenie kary łącznej pozbawienia wolności nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem obrońca nie przedstawiła przekonujących argumentów za tym przemawiających, a i takowych Sąd odwoławczy nie znalazł z urzędu.

120 Zasadny był natomiast wniosek o zasądzenie wynagrodzenia za obronę skazanego z urzędu w postępowaniu odwoławczym, za co Sąd Apelacyjny przyznał kwotę 146,70 zł na podstawie § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2019.18 j.t.).

121 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

122 4.1.

123 nie stwierdzono

124 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

125 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

126 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

127 5.1.1.

128 Przedmiot utrzymania w mocy

129 Zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczące wymiaru.

130 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

131 Wyrok słuszny. Kara ukształtowana prawidłowo z uwzględnieniem wszystkich dyrektyw i okoliczności mających wpływ na jej wymiar.

132 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

133 5.2.1.

134 Przedmiot i zakres zmiany

135 Zwięźle o powodach zmiany

136 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

137 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

138 5.3.1.1.1.

139 ☐ art. 439 k.p.k.

140 Zwięźle o powodach uchylenia

141 5.3.1.2.1.

142 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

143 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

144 Zwięźle o powodach uchylenia

145 5.3.1.3.1.

146 Konieczność umorzenia postępowania

147 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

148 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

149 5.3.1.4.1.

150 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

151 Zwięźle o powodach uchylenia

152 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

153 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

154 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

155 Przytoczyć okoliczności

156 pkt II, III

157 Prawidłowe orzeczenia dotyczące odrębnego wykonania wyroków w pozostałym zakresie i o zaliczeniu na poczet kary łącznej dnia zatrzymania.

158 Rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami przywołanymi za ich podstawę i stosowne do okoliczności sprawy.

159 6. Koszty Procesu

160 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

161 Przytoczyć okoliczności

III

162 Skazany obciążony alimentami, bez majątku i dochodów, dlatego na podstawie art. 624§1 kpk należało zwolnić go od wydatków za postępowanie odwoławcze.

163 7. PODPIS

164 SO (del.) Maciej Strączyński SSA Stanisław Kucharczyk SSA Andrzej Wiśniewski

165 1.11. Granice zaskarżenia

166 Kolejny numer załącznika

167 1

168 Podmiot wnoszący apelację

169 obrońca

170 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

171 Wymiar kary łącznej

172 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

173 ☐ na korzyść

174 ☐ na niekorzyść

175 ☐ w całości

176 ☒ w części

177 ☐

178 co do winy

179 ☒

180 co do kary

181 ☐

182 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

183 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

184 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

185 ☐

186 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

187 ☐

188 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

189 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

190 ☒

191 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

192 ☐

193 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

194 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

195 ☒

196 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

197 ☐

198 art. 439 k.p.k.

199 ☐

200 brak zarzutów

201 0.1.1.4. Wnioski

202 ☐

203 uchylenie

204 ☒

205 zmiana