Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2026 r., II AKa 22/26

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2026 r., II AKa 22/26

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 22/26

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt III K 221/25

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 oskarżyciel posiłkowy

12 oskarżyciel prywatny

13 x obrońca

14 oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 X w całości

19 x na korzyść

20 co do winy

21 na niekorzyść

22 w części

23 co do kary

24 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia

25 albo ustalenia

26 1.3.2. Podniesione zarzuty

27 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

28 x

29 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej

30 czynu przypisanego oskarżonemu

31 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

32 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada

33 prawu

34 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść

35 orzeczenia

36 x

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

38 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

39 x

40 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

41 art. 439 k.p.k.

42 brak zarzutów

43 1.4. Wnioski

44 uchylenie

45 x zmiana

46 2. USTALENIE FAKTÓW W ZWIĄZKU Z DOWODAMI

PRZEPROWADZONYMI PRZEZ SĄD ODWOŁAWCZY

47 2.1. Ustalenie faktów

48 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

49 Lp.

50 Oskarżony

51 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

52 Dowód

53 Numer karty

54 xxx

55 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

56 Lp.

57 Oskarżony

58 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

59 Dowód

60 Numer karty

61 xxx

62 2.2. Ocena dowodów

63 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

64 Lp. faktu

65 z pkt 2.1.1

66 Dowód

67 Zwięźle o powodach uznania dowodu

68 xxx

69 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

70 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające

71 znaczenia dla ustalenia faktów)

72 Lp. faktu

73 z pkt 2.1.

74 albo 2.1.2

75 Dowód

76 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

77 xxx

78 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH

ZARZUTÓW I WNIOSKÓW

79 Lp.

80 Zarzut

81 1. Obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu P. H., tj.:

82 i. art. 280 § 2 k.k. poprzez błędne zastosowanie przepisu i uznanie, że działanie oskarżonego wypełniało znamiona typu kwalifikowanego rozboju, podczas gdy działanie oskarżonego nie było ukierunkowane na osiągnięcie korzyści majątkowej i oskarżony korzyści tej nie osiągnął, a także oskarżony nie posługiwał się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem lub środkiem obezwładniającym, przy czym zabór mienia R. V. (1) oraz użycie niebezpiecznego przedmiotu przez C. F. miały miejsce po oddaleniu się oskarżonego od miejsca zdarzenia i odbyło się bez jego woli i wiedzy, a więc oskarżony nie wypełnił znamion czynu zabronionego stypizowanego w art. 280 § 2 k.k.;

83 2. dokonania błędnych ustaleń faktycznych, które miały wpływ na treść wydanego orzeczenia:

84 i. poprzez błędne uznanie, że oskarżony oddalił się z miejsca zdarzenia dopiero na widok zbliżających się pracowników ochrony, a więc po użyciu rozbitej butelki przez C. F. oraz po dokonaniu przez nią zaboru rzeczy R. V. (1), podczas gdy ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że oskarżony dobrowolnie oddalił się z miejsca zdarzenia po przybyciu E. M., a więc przed użyciem niebezpiecznego narzędzia oraz dokonaniem zaboru mienia R. V. (1), co miało wpływ na kwalifikację prawną czynu;

85 3. rażącej niewspółmierności kary orzeczonej poprzez:

86 i. orzeczenie kary roku pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, podczas gdy okoliczności sprawy przemawiały za wymierzeniem kary łagodniejszej;

87 ii. orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz R. V. (1) solidarnie z C. F. i E. M. kwoty 9.000 zł, podczas gdy zachowanie oskarżonego nie doprowadziło do powstania szkody u R. V. (1).

88 zasadny

89 częściowo zasadny

90 x niezasadny

91 zasadny

92 częściowo zasadny

93 x niezasadny

94 zasadny

95 częściowo zasadny

96 x niezasadny

97 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

98 Apelacja wywiedziona przez obrońcę oskarżonego P. H. okazała się niezasadna w zakresie postawionych w niej zarzutów i wniosków, była ona jednak celowa, ponieważ doprowadziła do korekty zaskarżonego orzeczenia, w tym również w stosunku do współoskarżonych na postawie art. 435 k.p.k.

99 Na wstępie należy podkreślić, iż sąd odwoławczy w pełni podzielił ustalenia dokonane przez sąd pierwszej instancji. Przy czym musiały one być poddane nieco innej ocenie przez pryzmat przepisu art. 280§2 k.p.k. Te trafne ustalenia znalazły oparcie w nagraniu z monitoringu, na którym utrwalono przebieg zdarzenia. Można wręcz stwierdzić, iż oskarżony P. H. oddalił się z miejsca zdarzenia dopiero po pojawieniu się tam pracowników ochrony, wcześniej cały czas był obecny i widoczny z kadrze kamery utrwalającej miejscem, gdzie doszło do popełnienia zbrodni. Ponadto analiza wskazanych wyżej zapisów pozwala na bezsprzeczne stwierdzenie, że P. H. był obecny od początku podczas przedmiotowego zajścia, przy tym był on bardzo brutalny – bił pokrzywdzonego pięściami po twarzy, jednocześnie współoskarżeni również z dużą siłą kopali i bili R. V. (2) i w tym czasie też C. F. dokonała zaboru plecaka znajdującego się pod ławką i stanowiącego własność pokrzywdzonego, plecak ten odrzuciła na odległość kilku metrów – w okolice końca chodnika przy ulicy (...). Oskarżony P. H. nie protestował ani przeciwko brutalnej agresji, a wręcz był równie agresywny jak współpracy, ani przeciwko zaborowi ww. mienia. Dalej co istotne wszyscy troje oskarżeni., w tym P. H., uniemożliwili pokrzywdzonemu zabranie plecaka ((...): nagranie monitoringu i str. 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Następnie P. H. wyjątkowo brutalnie bił R. V. (3), a gdy ten ostatni przewrócił się, dalej bił bity i kopany przez wskazanego oskarżonego oraz przez C. F., dopiero w dalszej części zajścia oskarżona ta zbiła butelkę i wykonała zamach tym przedmiotem w kierunku pokrzywdzonego.

100 Podsumowują ww. ustalenia należy po pierwsze stwierdzić, iż niezasadny był zarzut pierwszy apelacji, w którym stwierdzono, że zachowanie oskarżonego P. H. nie było ukierunkowane na osiągnięcie korzyści majątkowej. W normach prawnych zawarty w przepisach art. 278 k.k. i art. 280 k.k., nie ma mowy o korzyści majątkowej. O działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej mówi art. 286§1 k.k. Kradzież polega natomiast na zaborze w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej i nie może przecież budzić wątpliwości, że do takiego zaboru – plecaka z zawartością – doszło, a wskazany oskarżony nie tylko brał udział w zaborze, stosując przemoc w sposób bezpośrednio zagrażający życiu pokrzywdzonego, ale też następnie uniemożliwił odzyskanie mienia przez pokrzywdzonego co wskazuje na znamiona strony podmiotowej – działanie w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej i nie ma przy tym znaczenia, iż bezpośrednio zaboru dokonał współsprawca, z którym oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu.

101 Odnośnie posługiwania się podobnie niebezpiecznym przedmiotem do broni palnej i noża: analizując treść ustaleń i wywodów sądu meriti stwierdzić należało, iż oskarżona C. F. zbiła butelkę i wykonała nią gest w kierunku pokrzywdzonego już po wyżej opisanym zaborze plecaka. Tym samym nie można uznać, aby posłużyła się tę butelką w celu dokonania zaboru tego mienia. Czynność wykonawcza przestępstwa określonego w art. 280 § 2 stanowi złożone działanie, polegające z jednej strony na zaborze w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej, z drugiej zaś – na stosowaniu wyliczonych w tym przepisie sposobów oddziaływania na pokrzywdzonego lub inną osobę. Do zaistnienia kwalifikowanej postaci rozboju wystarczy, aby sprawca dokonał zaboru rzeczy, przy jednoczesnym, a więc poprzedzającym zabór lub następującym z nim w tym samym momencie, zastosowaniu jednego z opisanych w art. 280 § 2 sposobów działania (por. wyrok SN z 10.03.1983 r., I KR 36/83, LEX nr 21973; Kodeks karny, komentarz, pod red. Włodzimierza Wróbla, teza 127 do art. 280).

102 Z powodu opisanego posłużenia się zbitą butelką niemożliwe było więc przyjęcie kwalifikacji z §2 art. 280 k.k. – nastąpiło to bowiem już po zaborze rzeczy, a nie jednocześnie lub przed tym zaborem. Jednocześnie jednak kwalifikowana forma rozboju polega też na działaniu w inny sposób bezpośrednio zagrażającym życiu. I w taki też sposób działali sprawcy w niniejszej sprawie, co znalazło potwierdzanie w opinii lekarza medycyny sądowej F. S. (k. 49-50) – ciosy zadawane z dużą siła pięściami w okolicę twarzy i głowy mogły doprowadzić do zgonu, podobnie jak kopanie w klatkę piersiową. Tym samym nie może budzić wątpliwości, iż działanie oskarżonych, w tym P. H. wyczerpało znamiona przestępstwa z art. 280§2 k.k., choć nie z powodu posługiwania się rozbitą butelką. Z tego powodu sąd odwoławczy dokonał zmiany opisu przypisanego oskarżonym czynu. Przy czym opis zawarty w zaskarżonym wyroku zawierał już wskazanie bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia, sąd odwoławczy nie dokonał więc ustaleń na niekorzyść oskarżonych.

103 Z opisanych wyżej powodów niezasadne były zarzuty pierwszy i drugi zawarte w apelacji obrońcy oskarżonego P. H.. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż brał on czynny udział w zaborze mienia pokrzywdzonego, a przy tym działał w sposób wyjątkowo brutalny, bezwzględny i agresywny, zagrażający bezpośrednio życiu R. V. (1).

104 Sąd odwoławczy nie uwzględnił również zarzutu rażącej surowości orzeczonej wobec ww. oskarżonego kary. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, gdy kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy - innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (wyrok SN z dnia 11 kwietnia 1985 roku, V KRN 178/85). Trzeba również pamiętać, że zgodnie z art. 438 pkt 4 k.p.k. ta niewspółmierność kary musi być „rażąca”, bowiem w ramach tej przyczyny odwoławczej chodzi o różnice ocen o charakterze zasadniczym. Chodzi tu więc przy wykazaniu tego zarzutu nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, ale o „różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby – również w potocznym znaczeniu tego słowa – rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować” (wyrok SN z dnia 2 lutego 1995 roku, II KRN 198/94). Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w W. w wyroku z dnia (...), zgodnie z którym „rażąca niewspółmierność kary, o której mowa w przepisie art. 438 pkt 4 k.p.k. zachodzić może tylko wtedy, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej, w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary, przewidzianych w art. 53 k.k. oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego”.

105 Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do konstatacji, że wymierzone oskarżonemu przez Sąd Okręgowy kara 1 roku pozbawienia wolności z pewnością nie była rażąco surowa. Po pierwsze bowiem zastałą ona orzeczona przy zastosowaniu instytucji nadzwyczajnego złagodzenia, w więc poniżej dolnego ustawowego zagrożenia, po drugie uwzględniając opisane zachowanie oskarżonego – brutalne i agresywne, tak złagodzona kara może wręcz być oceniana jako nadzwyczaj łagodna, po trzecie oskarżony był karany po popełnieniu zarzucanego w niniejszej sprawie czynu (k. 662).

106 Tym bardziej niezasadny był zarzut dotyczący orzeczonego obowiązku naprawienia szkody. W ocenie sądu odwoławczego nie ulega wątpliwości, iż sprawcy działalni wspólnie i w porozumieniu, a tym samym obowiązek ten musiał być orzeczony wobec nich solidarnie.

107 Wniosek

108 O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zakwalifikowanie czynu popełnionego przez oskarżonego P. H. z innego przepisu, orzeczenie kary łagodniejszej (tj. łagodniejszego rodzaju lub w krótszym wymiarze) oraz nieorzekanie obowiązku naprawienia szkody na rzecz R. V. (1).

109 zasadny

110 częściowo zasadny

111 x niezasadny

112 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

113 W obliczu argumentacji przedstawionej powyżej, Sąd odwoławczy uznał za całkowicie niezasadne wnioski zawarte w apelacji obrońcy.

114 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

115 xxx

116 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

117 xxx

118 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

119 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

120 Przedmiot utrzymania w mocy

121 Sprawstwo, wina i kara i środek kompensacyjny orzeczone wobec oskarżonego.

122 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

123 Trafność ustaleń sądu I instancji i bezzasadność zarzutów apelacyjnych w ww. zakresie z powodów wyżej opisanych.

124 5.2. Zmiana wyroku są du pierwszej instancji

125 Przedmiot i zakres zmiany

126 Opis przypisanego oskarżonym czynu.

127 Zwięźle o powodach zmiany

128 Powody te zostały wskazane wyżej.

129 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

130 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

131 1.1.

132 xxx

133 art. 439 k.p.k.

134 Zwięź le o powodach uchylenia

135 xxx

136 2.1.

137 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

138 art. 437 § 2 k.p.k.

139 Zwięźle o powodach uchylenia

140 xxx

141 3.1.

142 Konieczność umorzenia postępowania

143 art. 437 § 2 k.p.k.

144 Zwięź le o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

145 xxx

146 4.1.

147 xxx

148 art. 454 § 1 k.p.k.

149 Zwięźle o powodach uchylenia

150 xxx

151 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

152 xxx

153 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

154 Punkt

155 rozstrzygnięcia

156 z wyroku

157 Przytoczyć okoliczności

158 xxx

159 xxx

160 6. KOSZTY PROCESU

161 Punkt

162 rozstrzygnięcia

163 z wyroku

164 Przytoczyć okoliczności

165 5 i 6

166 Sąd odwoławczy na zasadzie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, uznawszy, że ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt uciążliwe.

167 O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r., poz. 1564 ze zm.) w zw. z § 17 ust. 2 pkt 5 i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. t.j. z 2026 r., poz. 87).

168 7. PODPIS

169 R. K. P. M. I. P.