Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2016 r., III AUa 222/15

wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2016 r., III AUa 222/15

Tekst

1 Sygn. akt III AUa 222/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 13 stycznia 2016 r.

3 Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący:

6 SSA Krystian Serzysko

7 Sędziowie:

8 SSA Agata Pyjas-Luty (spr.)

9 SSA Grażyna Wiśniewska

10 Protokolant:

11 sekr.sądowy Anna Baran

12 po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. w Krakowie

13 sprawy z wniosku S. F.

14 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C.

15 o prawo do emerytury z obniżonym wiekiem emerytalnym

16 na skutek apelacji wnioskodawcy S. F.

17 od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VIII Ubezpieczeń Społecznych

18 z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt VIII U 687/14

19 u c h y l a zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie.

20 Sygn. akt III AUa 222/15

Uzasadnienie

21 Wyrokiem z dnia 2 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Krakowie - Sąd Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie S. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 14 kwietnia 2014 r., odmawiającej wnioskodawcy emerytury w wieku obniżonym, albowiem nie posiadał on 25 lat ogólnego stażu pracy. Do udowodnionego stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy organ rentowy odmówił bowiem doliczenia wskazywanego przez niego okresu pracy w gospodarstwie rolnym (...) w B. od 30 czerwca 1970r. do 1 września 1973r.

22 Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca S. F., urodzony dnia (...), nie jest członkiem OFE. Na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca posiadał 24 lata, 5 miesięcy i 18 dni ogólnego stażu pracy, stanowiącego jednocześnie pracę w szczególnych warunkach. W dniu 7 marca 2014 r. S. F. zwrócił się do organu rentowego z wnioskiem o emeryturę w wieku obniżonym. Rodzice wnioskodawcy nie mieli gospodarstwa rolnego. W spornym okresie, tj. w trakcie nauki w szkole średniej od 30 czerwca 1970 r. do 1 września 1973 r. wnioskodawca pomagał w gospodarstwie rolnym teściów swojego brata.

23 W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy przyjął, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze treść art. 184 w zw.

24 z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 748), Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie posiadała możliwość zaliczenia wnioskodawcy w poczet ogólnego stażu ubezpieczeniowego, okresu jego pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, usankcjonowana w ramach art. 10 ust. 1 w/w ustawy. W powyższym kontekście Sąd podkreślił, że do uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym konieczne jest, aby czynności rolnicze były wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie

25 oraz by odbywały się w warunkach określonych w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity: Dz. U.

26 z 2015 r., poz. 704 ze zm.), który precyzuje, iż status „domownika rolnika" przysługuje osobie bliskiej rolnikowi, która: ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

27 Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy stwierdził, że choć to na wnioskodawcy spoczywał ciężar dowodowy, to nie wykazał on twierdzeń i zarzutów wywiedzionych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji organu rentowego, a zebrany

28 w toku sprawy materiał dowodowy wystarczał do rozstrzygnięcia sprawy.

29 W powyższym kontekście Sąd zaakcentował, że zeznania wnioskodawcy nie były wystarczające do uznania, że w spornym okresie od 30 czerwca 1970 r.

30 do 1 września 1973 r. pracował na gospodarstwie rolnym, a przy tym nie przedstawił on na tę okoliczność żadnych dowodów. Dodatkowo Sąd zauważył, że z zeznań wnioskodawcy wynikało, że w spornym okresie pomagał w gospodarstwie rolnym teściów swojego brata, co z kolei prowadziło do wniosku, że w tym czasie nie miał statusu „domownika rolnika” w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wobec powyższego stanu rzeczy Sąd uznał, że wnioskodawca nie spełnił warunków koniecznych do nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym, albowiem nie posiada wymaganego przez przepisy ustawy ogólnego stażu pracy, co uzasadniało oddalenie odwołania na zasadzie art. 477¹⁴ § 1 k.p.c.

31 Apelację od wyroku wywiódł wnioskodawca S. F., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

32 1) naruszenie przepisów postępowania, w tym:

33 a) art. 232 k.p.c. poprzez przyjęcie, że wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku udowodnienia okoliczności pracy na gospodarstwie rolnym, podczas gdy stosowne dowody na tę okoliczności złożył w organie rentowym, a jednocześnie Sąd Okręgowy powinien przeprowadzić z urzędu postępowanie dowodowe i przesłuchać bezpośrednio świadków zgłoszonych przez wnioskodawcę w postępowaniu administracyjnym na okoliczność jego pracy w gospodarstwie rolnym;

34 b) art. 233 k.p.c. poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków

35 z niego niewynikających, a polegających na przyjęciu, że wnioskodawca nie wykazał na drodze postępowania dowodowego pracy na gospodarstwie rolnym, jak również nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność pracy na gospodarstwie rolnym przed dniem 1 stycznia 1983 r., mimo iż wszystkie wymagane dokumenty przedłożył w trakcie postępowania przed organem rentowym, a Sąd uznał zeznania wnioskodawcy za wiarygodne, a ponadto organ rentowy nie zakwestionował jego pracy w gospodarstwie rolnym, a jedynie fakt, że nie był „domownikiem" i z tego powodu odmówił przyznania mu emerytury;

36 c) niewłaściwą i błędną ocenę stanu faktycznego, powodującą nieprzyznanie prawa do emerytury w sytuacji, gdy z przedstawionych okoliczności wynikało, że wnioskodawca udowodnił wymagany ogólny staż pracy;

37 naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

38 a) art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

39 z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 748)

40 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 704 ze zm.) poprzez uznanie,

41 że - aby móc uwzględnić przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy osoby w gospodarstwie rolnym po ukończeniu przez nią 16 roku życia - musi ona spełniać warunki do uznania jej za domownika w myśl art. 6 pkt 2 ustawy

42 o ubezpieczeniu społecznym rolników, podczas gdy art. 10 ust. 1 ustawy

43 o emeryturach i rentach z FUS nie odsyła do definicji domownika w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników;

44 b) art. 10 ust. 1 w/w ustawy o emeryturach i rentach z FUS przez nieuwzględnienie do okresu ubezpieczenia pracy w gospodarstwie rolnym wykonywanej przez wnioskodawcę po ukończeniu 16 roku życia,

45 c) art. 184 w/w ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez jego niezastosowanie, mimo iż wnioskodawca spełnił przesłanki do uzyskania emerytury.

46 W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnioskodawca wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego poprzez uwzględnienie odwołania w całości i przyznanie mu prawa do emerytury w wieku obniżonym. Nadto wnioskodawca wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie przed Sądem drugiej instancji dowodu z zeznań świadków w osobach: M. D.

47 i B. D. na okoliczność jego pracy w gospodarstwie rolnym A.

48 i L. F.oraz wymiaru czasu tej pracy. W uzasadnieniu wywodów apelacji wnioskodawca odwołał się do treści wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2014 r., III UK 180/13, w ramach którego podkreślono, iż niedopuszczalne jest stosowanie wobec osoby, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, kryteriów objęcia ubezpieczeniem domowników rolnika na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a skoro jego praca w gospodarstwie rolnym w okresie 30 czerwca 1970 r. do 1 września 1973 r. była przez niego świadczona ponad 4 godziny dziennie, to powinna zostać uwzględniona w ogólnym stażu pracy. Odnosząc się następnie do zarzutów naruszenia prawa procesowego, wnioskodawca zaakcentował, że w rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego na okoliczność jego pracy w gospodarstwie rolnym małżonków F. i w sposób dowolny ustalił, że nie przedstawił na tę okoliczność jakichkolwiek dowodów. Wnioskodawca wskazał, że choć nie zgłaszał w postępowaniu sądowym dowodów na okoliczność pracy w w/w gospodarstwie rolnym, to jednak stosowne dowody złożył w organie rentowym. Co więcej, w oparciu o te dowody organ rentowy nie kwestionował pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym ani jej wymiaru, lecz jedynie brak po jego stronie statusu „domownika" i tylko z tej przyczyny odmówił mu prawa do emerytury. Jednocześnie wnioskodawca podniósł, iż wnosząc odwołalnie, zakładał, że postępowanie sądowe stanowi kontynuację postępowania dowodowego prowadzonego przed organem rentowym, wobec czego czuł się zwolniony

49 z dalszego dowodzenia swojej pracy w przedmiotowym gospodarstwie. Konkludując wnioskodawca stwierdził, że na okoliczność jego pracy w gospodarstwie rolnym, to Sąd Okręgowy powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe z urzędu

50 i przesłuchać wskazanych przez niego świadków, a nie ograniczać się tylko

51 i wyłącznie do odebrania zeznań od samego wnioskodawcy.

52 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

53 Apelacja zasługuje na uwzględnienie.

54 W rozpatrywanej sprawie w pierwszym względzie należy zauważyć, iż jej rozstrzygnięcie zależało od wyjaśnienia czy wnioskodawca S. F. spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 748). Na mocy

55 art. 184 ust. 1 w/w ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, a zatem na dzień 1 stycznia 1999 r. osiągnęli: okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn (pkt 1) oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, czyli okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn (pkt 2). Nadto, w myśl art. 184 ust. 2 w/w ustawy, przedmiotowa emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach

56 z FUS, wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, a mianowicie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub

57 w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

58 Na gruncie niniejszej sprawy, wobec ukończenia przez wnioskodawcę 60 roku życia oraz posiadania ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, kwestię sporną - wobec braku wymaganego 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego (brakujący okres to 6 miesięcy i 12 dni) – stanowiło uwzględnienie mu do tegoż stażu, okresu jego pracy w gospodarstwie rolnym teściów brata, tj. A. i L. F. od dnia 30 czerwca 1970 r. do 1 września 1973 r. Możliwość uwzględnienia przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych okresów pracy w gospodarstwie rolnym została usankcjonowana przez ustawodawcę w ramach art. 10 ustawy

59 o emeryturach i rentach z FUS. W szczególności w myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również jako okresy składkowe przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, podzielającego w tym zakresie stanowisko Sądu Najwyższego, przyjęte w ramach wyroku z dnia 19 grudnia 2000 r. (II UKN 155/00, OSNP 2002/16/394), na gruncie wykładni art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zasadnicze znaczenie należy przypisać odrębności systemów ubezpieczenia społecznego na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U.

60 z 2015 r., poz. 121 ze zm.) i ubezpieczenia społecznego rolników (ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników; tekst jednolity: Dz. U.

61 z 2015 r., poz. 704 ze zm.), opartych na odmiennych zasadach podlegania ubezpieczeniu, finansowania i udzielania świadczeń. W związku z tym przepisy zawarte w tych ustawach, normujące możliwość wzajemnego uwzględniania okresów ubezpieczenia, należy uznać za przepisy szczególne (co ujawnia się w art. 20 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w art. 10 ust. 3 oraz

62 art. 56 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), które wymagają ścisłego interpretowania i ostrożnego stosowania. Prostą wobec tego konsekwencją jest przyjęcie, że okres pracy w gospodarstwie rolnym według ustawy o emeryturach

63 i rentach z FUS, mimo że nie jest okresem pracy sensu stricto, a przez podkreślenie, że chodzi o pracę po 16 roku życia, nawiązuje do okresu pracy w gospodarstwie rolnym wykonywanej przez domowników rolnika, czyli osoby mu bliskie, nie może być uważany za przewidziany w art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników okres ubezpieczenia społecznego domownika, zwłaszcza że sporne okresy pracy w gospodarstwie rolnym przed dniem 1 stycznia 1983 r. nie były okresami podlegania ubezpieczeniu społecznemu i nie była za nie opłacana składka na ubezpieczenie. Przeciwko takiemu pojmowaniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym przemawia także to, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach

64 i rentach nie jest wyraźnie adresowany do osób objętych ubezpieczeniem społecznym z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym (domowników) ani do osób zatrudnionych w gospodarstwie rolnym na podstawie umowy o pracę (pracowników); reguluje kwestie stażu emerytalnego wymaganego od innych ubezpieczonych niż rolnicy, w którym okres pracy w gospodarstwie rolnym jest okresem zaliczanym wprost, niezależnie od uregulowań z ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników,

65 i traktowanym jak okres składkowy (por. art. 10 ust. 1 w/w ustawy). Implikuje

66 to stwierdzenie niedopuszczalności stosowania (przez analogię) wobec osoby,

67 o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, kryteriów objęcia ubezpieczeniem domowników rolnika na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy

68 o ubezpieczeniu społecznym rolników. W szczególności chodzi o warunek pozostawania we wspólnocie gospodarczej z rolnikiem i stałości wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Tym samym żadnego znaczenia dla uwzględnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym w oparciu o art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach

69 i rentach z FUS nie ma: status osoby bliskiej rolnikowi, zamieszkiwanie

70 w gospodarstwie rolnym, jak i to czy praca była wykonywana stałe czy tylko sezonowo (np. w czasie wakacji), podobnie jak i to, czy praca w gospodarstwie stanowiła dla danej osoby główne źródło utrzymania, bądź to czy rolnik, u którego ta osoba pracowała opłacał składkę na ubezpieczenie społeczne rolników (tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 czerwca 2014 r., III UK 180/13 oraz w wyroku

71 z dnia 6 stycznia 2010 r., I UK 246/09). Jednocześnie mając na względzie dyspozycję art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, należy podzielić ugruntowany na tym tle pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym do uwzględnienia okresów pracy przed dniem 15 listopada 1991 r. wymaga się, aby praca wykonywana była w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy, a zatem co najmniej 4 godziny dziennie (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 lutego 1997 r., II UKN 96/96 OSNAPiUS 1997 nr 23, poz. 473; z dnia 7 listopada 1997 r., II UKN 318/97, OSNAPiUS 1998 nr 16, poz. 491; z dnia 13 listopada 1998 r., II UKN 299/98, OSNAPiUS 1999 nr 24, poz. 799; z dnia 9 listopada 1999 r., II UKN 190/99, OSNAPiUS 2001 nr 4, poz. 122 oraz z dnia 10 maja 2000 r., II UKN 535/99).

72 W świetle powyższego oczywistym było, że stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym uwzględnienie przypadających przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresów pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu przez niego 16 roku życia, uzależniał on od równoczesnego spełnienia przez S. F. warunków do uznania go za domownika w myśl art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników okazało się całkowicie błędne. Innymi słowy, zupełnie nieuprawnione było przyjęte przez Sąd Okręgowy założenie, oparte na łączeniu wymogów koniecznych do uznania za okres składkowy okresu pracy

73 w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia - w rozumieniu w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - z pracą wykonywaną na warunkach, które dawały podstawę do objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników jako domownika. Jak bowiem wynika z przedstawionych poglądów Sądu Najwyższego, na gruncie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wystarczającym warunkiem do uznania spornego okresu pracy wnioskodawcy

74 w gospodarstwie rolnym teściów jego brata - A. i L. F. było tylko i wyłącznie wykazanie, że praca w tym gospodarstwie była przez niego świadczona co najmniej w połowie pełnego wymiaru czasu pracy, określonego w art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a w/w ustawy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2009 r., III AUa 5187/08). Na w/w okoliczność – już w ramach wniosku

75 o emeryturę – poza własnym szczegółowym oświadczeniem (k. 5, k. 7 i k. 10 a.r.), wnioskodawca przedstawił pisemne zeznania dwóch świadków: M. D. oraz B. D. (k. 5 i k. 8-9 a.r.), z których wynikało, iż w spornym okresie wykonywał on wszystkie prace rolne oraz obrządkowe w gospodarstwie rolnym małżonków F.. Dodatkowo do przedmiotowego wniosku o świadczenie emerytalne wnioskodawca przedłożył zaświadczenie wystawione przez Starostwo Powiatowe w W. z dnia 24 lutego 2014 r. o posiadaniu przez L. F. gospodarstwa rolnego o powierzchni 5.6638 ha, położonego na ternie wsi B. nr 122 (k. 12 a.s.), zaświadczenie z dnia 21 lutego 2014 r., potwierdzające uczęszczanie wnioskodawcy do I Liceum Ogólnokształcącego w W.

76 (k. 11 a.r.) oraz zaświadczenie wystawione przez Urząd Miejski w W.

77 z dnia 26 lutego 2014 r., potwierdzające zameldowanie na pobyt stały w latach

78 1970-1973 w miejscowości B. nr 138 (k. 13 a.r.). Przedłożone w ramach postępowania przed organem rentowym dokumenty oraz wnioski dowodowe, potwierdzające w ocenie S. F. okoliczność wykonywania przez niego

79 w spornym okresie pracy w gospodarstwie rolnym (...), nie zostały przez Sąd Okręgowy w żaden sposób zweryfikowane. W szczególności Sąd ten nie przesłuchał świadków wskazanych przez S. F. w ramach wniosku o emeryturę, choć w aktach rentowych zalegały ich pisemne zeznania, wskazujące na wykonywanie przez wnioskodawcę wszystkich prac rolnych oraz obrządkowych w gospodarstwie rolnym małżonków F.. Co więcej, odbierając zeznania od samego wnioskodawcy, Sąd Okręgowy przesłuchał go na inne okoliczności, a nie na kluczową w niniejszej sprawie kwestię wykonywania przez niego pracy w gospodarstwie rolnym teściów jego brata.

80 W tym stanie rzeczy bezspornym było zatem, że zaskarżony wyrok został wydany bez wyjaśnienia w sposób należyty okoliczności faktycznych sprawy, albowiem postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd pierwszej instancji nie wykazało czy w spornym okresie od 30 czerwca 1970 r. do 1 września 1973 r. wnioskodawca w istocie wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym (...) w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, co umożliwiałoby mu uwzględnienie tego okresu przy ustalaniu prawa do emerytury na podstawie art. 184 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

81 W konkluzji dokonanych wywodów podkreślić zatem należy, że skoro rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadzało się do oceny czy wnioskodawca spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym, w tym czy posiada wymagany 25-letni ogólny staż ubezpieczeniowy, to tym samym koniecznym było poczynienie ustaleń co do możliwości uwzględnienia mu do tegoż stażu okresu wykonywania przez niego pracy w gospodarstwie rolnym teściów jego brata, pociągające za sobą wymóg przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego w całości i ponownej oceny realizacji przez wnioskodawcę warunków unormowanych w art. 184 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dopiero bowiem przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości

82 w w/w zakresie pozwoli dokonać prawidłowych rozważań prawnych, weryfikujących zaskarżoną decyzję organu rentowego.

83 Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na zasadzie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie, albowiem wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.