Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2020 r., II AKa 371/19

wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2020 r., II AKa 371/19

Tekst

1 Sygn. akt II AKa 371/19

ORZECZENIE

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 5 lutego 2020 r.

3 Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny

4 w składzie:

5 Przewodniczący: sędzia SA Krzysztof Ciemnoczołowski

6 Sędziowie: SA Dorota Rostankowska (spr.)

7 SA Dorota Wróblewska

8 Protokolant: sekr. sądowy Iwona Sidorko

9 po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2020 r.

10 sprawy

11 A. K. obwinionego z art. 71 pkt. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w zw. z art. 765 § 1 k.p.c. i w zw. z § 14 ust. 2 Kodeksu Etyki Zawodowej Komornika Sądowego

12 na skutek odwołania wniesionego przez pokrzywdzonego M. S.

13 od orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt D 79/18

14 I. utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie,

15 I. obciąża M. S. wydatkami postępowania odwoławczego.

Uzasadnienie

16 Formularz UK 2

17 Sygnatura akt

18 II AKa 371/19

19 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

20 1.

21 1CZĘŚĆ WSTĘPNA

22 0.11.1. Oznaczenie orzeczenia pierwszej instancji

23 Orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Krajowej Radzie Komorniczej w W. z 5.06.2019r. w sprawie D 79/18

24 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

25 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

26 ☐ oskarżyciel posiłkowy

27 ☐ oskarżyciel prywatny

28 ☐ obrońca

29 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

30 ☒ pokrzywdzony

31 0.11.3. Granice zaskarżenia

32 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

33 ☐ na korzyść

34 ☒ na niekorzyść

35 ☐ w całości

36 ☒ w części

37 ☐

38 co do winy

39 ☒

40 co do kary

41 ☐

42 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

43 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

44 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w odwołaniu

45 ☐

46 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

47 ☐

48 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

49 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

50 ☐

51 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

52 ☐

53 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

54 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

55 ☒

56 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary dyscyplinarnej

57 ☐

58 art. 439 k.p.k.

59 ☐

60 brak zarzutów

61 0.11.4. Wnioski

62 ☒

63 uchylenie

64 ☒

65 zmiana

66 1Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

67 0.12.1. Ustalenie faktów

68 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

69 Lp.

70 Obwiniony

71 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

72 Dowód

73 Numer karty

74 A. K.

75 Dopuszczenie się przewinienia dyscyplinarnego z art.71 pkt 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

76 Jak w uzasadnieniu orzeczenia

77 Jak w uzasadnieniu orzeczenia

78 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

79 Lp.

80 Obwiniony

81 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

82 Dowód

83 Numer karty

84 A. K.

85 Istnienie podstaw do wymierzenia innej kary dyscyplinarnej niż orzeczona

86 Jak w uzasadnieniu orzeczenia

87 Jak w uzasadnieniu orzeczenia

88 0.12.2. Ocena dowodów

89 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

90 Lp. faktu z pkt 2.1.1

91 Dowód

92 Zwięźle o powodach uznania dowodu

93 Jak w uzasadnieniu orzeczenia

94 Jak w uzasadnieniu orzeczenia

95 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

96 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

97 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

98 Dowód

99 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

100 Jak w uzasadnieniu orzeczenia

101 Jak w uzasadnieniu orzeczenia

102 1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

103 Lp.

104 Zarzut

105 Naruszenie przepisów art.765 § 1 kpc oraz art.71 pkt 1 i 2 w zw. z art.72 ust.1 pkt 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, poprzez niezasadne wymierzenie nad wyraz łagodnej kary w postaci nagany, w sytuacji gdy obwiniony dopuścił się dwa razy bezzasadnego przymusu bezpośredniego wobec M. S..

106 ☐ zasadny

107 ☐ częściowo zasadny

108 ☒ niezasadny

109 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

110 Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art.223 pkt 2 Ustawy o komornikach (zwanej dalej Ustawą), do postępowania w zakresie w niej nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Zastosowanie zatem mają zarówno zasady oceny dowodów, jak i dyrektywy wymiaru kar określone w Kodeksie postępowania karnego.

111 Wprawdzie odwołujący nie wskazał zakresu zaskarżenia a w petitum apelacji podniósł jedynie zarzut dotyczący orzeczonej wobec obwinionego kary dyscyplinarnej, to w uzasadnieniu wywiedzionego środka odwoławczego odniósł się również do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Z uwagi na fakt, że środek odwoławczy traktowany jest przez Sąd apelacyjny jako całość (zarówno petitum jak i uzasadnienie), nadto biorąc pod uwagę treść art.427 § 2 kpk a contrario, Sąd II instancji odniesie się również do tej części apelacji, w której skarżący wskazuje na poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia faktyczne.

112 Na wstępie podkreślenia wymaga, że przedmiotem niniejszego postępowania dyscyplinarnego nie była zasadność przeprowadzenia eksmisji, w toku której doszło do zdarzeń objętym postępowaniem dyscyplinarnym. Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może zatem przynieść odwoływanie się do jego praw do nieruchomości objętej eksmisją oraz do toku postępowania w sprawie 3 Ds. 165/2017 Prokuratury Rejonowej(...) w G.. Prawdą jest, że Komisja Dyscyplinarna ustaliła (str. 3 uzasadnienia orzeczenia) dwukrotne bezzasadne zastosowanie przymusu bezpośredniego przez obwinionego wobec skarżącego M. S. poprzez chwycenie za rękę i:

113 1. usiłowanie wyprowadzenia go z pomieszczenia,

114 2. usiłowanie rozluźnienia jego chwytu na klamce.

115 Nie jest jednak tak jak twierdzi skarżący, że ustalono jakoby obwiniony wykręcał pokrzywdzonemu ręce i wyrzucił go z egzekwowanej nieruchomości. Z nieruchomości tej bowiem, przy użyciu siły fizycznej wyprowadzili go asystujący eksmisji funkcjonariusze Policji.

116 Nie budzi wątpliwości, że opisane wyżej zachowanie obwinionego nie było uprawnione, co skutkowało wydaniem orzeczenia uznającego jego winę i wymierzającego karę dyscyplinarną. Podnoszenie zatem w odwołaniu, że obwiniony tłumaczył się emocjami oraz wskazywanie na możliwości skorzystania w takiej sytuacji z asysty Policji nie może przynieść rezultatu oczekiwanego przez skarżącego. Podobnie jak wskazywanie na inne środki, jakie zgodnie z prawem, obwiniony mógł wówczas zastosować wobec pokrzywdzonego. Są to bowiem okoliczności bezsporne, co wynika z treści uzasadnienia orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej. Całokształt zgromadzonego i ocenionego w sposób swobodny, zgodny z treścią art.7 kpk, pozwala na uznanie za trafne stanowiska Komisji Dyscyplinarnej co do zachowania pokrzywdzonego w czasie przedmiotowej eksmisji i nie pozawala na uznanie, jak chce tego skarżący, że było to spowodowane strachem i obawą o zniszczenie mienia. Odwołujący, poza gołosłownym twierdzeniem, nie przedstawił żadnej rzeczowej argumentacji w tym zakresie, co również nie pozwala Sądowi apelacyjnemu szerzej odnieść się do tego twierdzenia skarżącego. Z uwagi na fakt, że obwiniony korzystał z asysty Policji, która ostatecznie podjęła czynności, niezasadnym jest zarzut obrazy art.765 § 1 kpc. Natomiast wobec uznania obwinionego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art.71 pkt 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, nie może zostać uznany za zasadny podniesiony przez pokrzywdzonego zarzut naruszenia tego przepisu.

117 Odnosząc się natomiast do zarzutu apelacji związanego z orzeczoną karą dyscyplinarną, podkreślenia na wstępie wymaga, że organ pierwszej instancji ma ustawowo zagwarantowaną swobodę w ferowaniu wyroku, w tym kształtowaniu wymiaru kary. Rolą zaś Sądu odwoławczego w tym zakresie jest kontrola, czy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego zasadę sądowego wymiaru kary nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się zaakceptować. Ustawa traktuje jako podstawę odwoławczą tylko taką bowiem niewspółmierność kary, która ma charakter rażący (art.438 pkt.4 kpk), a która zachodzić może tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można byłoby przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez organ pierwszej instancji, a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary. Przepis art.53 kk określa cztery ogólne dyrektywy wymiaru kary: dyrektywa winy (dolegliwość kary nie może przekroczyć stopnia winy), dyrektywa stopnia społecznej szkodliwości czynu obejmuje okoliczności związane z czynem: przedmiotowe (rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar grożącej lub wyrządzonej szkody, sposób i okoliczności działania, waga naruszonych obowiązków oraz podmiotowe (postać zamiaru, motywacja), dyrektywa prewencji indywidualnej (zapobieżenie popełnieniu w przyszłości przestępstwa przez sprawcę) oraz dyrektywa prewencji ogólnej (kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżący nie przedstawił argumentów, które uzasadniałyby zmianę orzeczonej wobec obwinionego kary, w szczególności orzeczenia kary najsurowszej, tj. wydalenia ze służby komorniczej. Tymczasem Komisja Dyscyplinarna niezwykle wnikliwie odniosła się również do powodów jakimi kierowała się wymierzając karę w niniejszym postępowaniu (str.9 uzasadnienia orzeczenia), mając na względzie zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące. Skarżący nie wykazał aby jakakolwiek z okoliczności obciążających mogących mieć wpływ na wymiar kary nie została dostrzeżona przez organ pierwszej instancji lub okolicznościom tym nie przypisano należytego znaczenia.

118 Reasumując zatem wskazać należy, że nie razi łagodnością orzeczona kara dyscyplinarna, co czyni chybionym zarzut obrazy art.72 ust.1 pkt 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji a wywiedzione odwołanie za bezzasadne.

119 Wnioski

120 2. o zmianę lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

121 3. o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania odwoławczego.

122 ☐ zasadny

123 ☐ częściowo zasadny

124 ☒ niezasadny

125 ☐ zasadny

126 ☐ częściowo zasadny

127 ☒ niezasadny

128 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

129 1. Z uwagi na niezasadne zarzuty apelacyjne brak było podstaw do zmiany orzeczenia w kierunku oczekiwanym przez skarżącego.

130 Brak było również podstaw do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto wniosek ten nie został w żaden sposób umotywowany. Podkreślenia tymczasem wymaga, że zgodnie z aktualnym oraz mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie brzmieniem przepisu art.437 § 2 kpk, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art.439 § 1 kk (skarżący nie podniósł takiego zarzutu a sąd odwoławczy nie stwierdza zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej) i art.454 kk (nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie) lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości (skarżący nie wskazał okoliczności świadczących o takiej potrzebie a sąd odwoławczy nie stwierdza ich zaistnienia).

131 2. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż zgodnie z treścią art.636 § 1 kpk, które poprzez art.223 pkt 2 Ustawy ma odpowiednie zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi ten, kto wniósł środek odwoławczy.

132 1OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

133 1.

134 Nie dotyczy

135 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

136 Nie dotyczy

137 1ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

138 0.15.1. Utrzymanie w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji

139 0.11.

140 Przedmiot utrzymania w mocy

141 Orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy Krajowej Radzie Komorniczej w W. z 5.06.2019r. w sprawie D 79/18

142 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

143 Uznanie zarzutów odwoławczych za bezzasadne z jednoczesnym brakiem zaistnienia okoliczności, które Sąd odwoławczy obowiązany jest uwzględnić z urzędu.

144 0.15.2. Zmiana orzeczenia organu pierwszej instancji

145 0.0.11.

146 Przedmiot i zakres zmiany

147 0.0.1Nie dotyczy

148 Zwięźle o powodach zmiany

149 Nie dotyczy

150 0.15.3. Uchylenie orzeczenia organu pierwszej instancji

151 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

152 1.1.

153 Nie dotyczy

154 ☐ art. 439 k.p.k.

155 Zwięźle o powodach uchylenia

156 Nie dotyczy

157 2.1.

158 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

159 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

160 Zwięźle o powodach uchylenia

161 Nie dotyczy

162 3.1.

163 Konieczność umorzenia postępowania

164 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

165 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

166 Nie dotyczy

167 4.1.

168 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

169 Zwięźle o powodach uchylenia

170 Nie dotyczy

171 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

172 Nie dotyczy

173 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

174 Punkt rozstrzygnięcia z orzeczenia

175 Przytoczyć okoliczności

176 Nie dotyczy

177 Nie dotyczy

178 1Koszty Procesu

179 Punkt rozstrzygnięcia z orzeczenia

180 Przytoczyć okoliczności

181 II.

182 O wydatkach postępowania odwoławczego orzeczono w oparciu o przepis art.626 § 1 kpk, art.634 kpk, art.636 § 1 kpk w zw. z art.223 pkt 2 ustawy o komornikach sądowych obciążono nimi odwołującego się. W ocenie Sądu apelacyjnego brak jest bowiem podstaw do zwolnienia go od obowiązku ich ponoszenia.

183 1PODPISY