Wyrok z dnia 11 października 2000 r., SA/Rz 206/99

wyrok z dnia 11 października 2000 r., SA/Rz 206/99

Tekst

TEZY

1 Właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, iż załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej, z wszystkimi tego konsekwencjami, w tym zwłaszcza, że jest stroną postępowania.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Ewy R. na decyzję Wojewody K. z dnia 23 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy wydania odpisu decyzji - stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia 3 listopada 1998 r. (...); (...).

Uzasadnienie

3 Postanowieniem z dnia 23 grudnia 1998 r. (...), wydanym z upoważnienia Wojewody K. przez Dyrektora Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu zażalenia Ewy R. na postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia 3 listopada 1998 r. o odmowie wydania odpisu decyzji z dnia 24 września 1998 r. udzielającej Wacławowi i Robertowi N. pozwolenia na użytkowanie kawiarni z kręgielnią - orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Rozstrzygnięcie uzasadniono następująco: postanowienie z dnia 3 listopada 1998 r. wydane zostało zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego i dlatego nie może być uchylone, względnie zmienione. Organ I instancji trafnie ocenił, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, która wynika z obowiązków nałożonych na inwestorów decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, co wynika z kolei ze zgromadzonego materiału dowodowego i w którym to postępowaniu Ewa R. brała czynny udział, jest stosownie do treści art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ wymogiem formalnym. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do uznania za stronę Ewę R. w postępowaniu o wydanie decyzji na użytkowanie pomieszczeń kawiarni z kręgielnią dla Wacława i Roberta N. w świetle art. 28 Kpa, a tym samym do wydania jej odpisu tej decyzji. Zawarte w zażaleniu argumenty dotyczące zakłócenia spokoju po godz. 22.00 w związku z użytkowaniem kawiarni i kręgielni oraz naruszenia art. 144 Kc przez Wacława i Roberta N. nie mogą być rozpatrywane przez organy nadzoru budowlanego, które w tych kwestiach nie posiadają kompetencji.

4 Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Ewę R. Skarżąca podała, że do jej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 1379, przy ul. B. 5 w J. przylega budynek, w którym znajduje się kawiarnia wraz z kręgielnią. Korzystanie z kręgielni oddziałowuje bezpośrednio na jej budynek - przemieszcza się hałas, co nie jest obojętne po godz. 22. Pismem z dnia 3 lipca 1995 r. (...) została poinformowana, iż zostanie jej zapewniony udział na każdym etapie postępowania i przysługiwać będzie prawo wniesienia odwołania, bądź zażalenia, a zatem obecnie zajęte stanowisko przez organy obu instancji pozostaje w sprzeczności z powyższym zapewnieniem. Skarżąca, powołując się na art. 144 Kc, wskazała, że korzystanie z kręgielni w godzinach ciszy nocnej uniemożliwia jej i rodzinie prawidłowe korzystanie z budynku mieszkalnego ponad przeciętną miarę. W związku z powyższym ma interes prawny w zaznajomieniu się z decyzją określającą zakres korzystania z nieruchomości sąsiedniej, aby mogła bronić swoich praw. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

5 W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, wyjaśniając, że wszelkie kwestie dotyczące prawnych interesów skarżącej zostały rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu. O prawidłowości wykonanych robót świadczy zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy, zatem na etapie pozwolenia na użytkowanie żądania skarżącej nie znajdują uzasadnienia, w świetle przepisów Kpa i Prawa budowlanego.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Po myśli art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten kontroluje legalność zaskarżonych do niego aktów, oceniając prawidłowość zastosowania prawa oraz jego wykładni przez organy administracji publicznej. W tym świetle skarga Ewy R. okazała się uzasadniona, bowiem postępowanie sądowe dostarczyło podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 22 ust. 3 powyższej ustawy.

8 Skarżąca Ewa R. kwestionuje, wyrażoną w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 74 par. 2 Kpa, odmowę doręczenia jej odpisu decyzji z dnia 24 września 1998 r. (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w J. Mocą tej decyzji udzielone zostało Wacławowi i Robertowi N. pozwolenie na użytkowanie kawiarni z kręgielnią znajdujących się w przyziemiu budynku na działce nr 1378/4, położonej w J., przylegającym do budynku na działce nr 1379, stanowiącej własność skarżącej.

9 U podstaw natomiast odmownego stanowiska organów obu instancji legło stwierdzenie, iż wszelkie kwestie dotyczące prawnych interesów skarżącej zostały rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu, w którym brała ona czynny udział, zaś decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymogiem formalnym wynikającym z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i brak jest podstaw prawnych do uznania skarżącej za stronę w tym postępowaniu, w rozumieniu art. 28 Kpa, a tym samym uznania jej uprawnienia do uzyskania odpisu tej decyzji. W ocenie Sądu, ów pogląd organów nie zasługuje na akceptację. Nadto zauważyć należy brak konsekwencji organu I instancji, skoro w piśmie z dnia 3 lipca 1995 r. /załączonym do skargi/ poinformował skarżącą, iż w sprawie budowy realizowanej na działce nr 1378/4 wydane zostało postanowienie w myśl art. 50 ust. 1, a następnie wydana zostanie decyzja w myśl art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, w której na inwestorów nałożony zostanie obowiązek wykonania określonych czynności, w wyznaczonym terminie, jak również o tym, że zostanie jej "zapewniony udział na każdym etapie postępowania", a od wydanych decyzji przysługiwać jej będzie prawo wniesienia "odwołania bądź zażalenia".

10 Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego może nałożyć na inwestora właściwy organ nadzoru budowlanego, bądź też obowiązek ten może wynikać wprost z przepisów Prawa budowlanego /art. 55 ust. 2/. Wydanie bądź odmowa wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy i dlatego następuje w formie decyzji /art. 104 par. 1 Kpa/.

11 W postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie takich decyzji, należących bez wątpienia do kategorii decyzji, jakie mogą być wydawane w procesie budowlanym, przymiot strony - oprócz inwestora - przysługuje osobom, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 Prawa budowlanego; są to więc przede wszystkim właściciele nieruchomości sąsiednich z działką, na której ma być wzniesiony obiekt budowlany.

12 Stosownie do art. 28 Kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Interes prawny w rozumieniu zaś tego przepisu oznacza w istocie rzeczy występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której ma nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków /związek ten musi być bezpośredni/. Należy zatem przyjąć, że właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, iż załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej, z wszystkimi tego konsekwencjami, w tym zwłaszcza, że jest stroną postępowania.

13 Z tej więc racji, że nieruchomość sąsiednia z działką inwestora /zobowiązanego do uzyskania pozwolenia na użytkowanie/ stanowi własność skarżącej - a budynek inwestora przylega do budynku skarżącej - przysługiwał jej w przedmiotowym postępowaniu przymiot strony. Stąd też odmowę wydania jej odpisu decyzji, jaka w tym postępowaniu zapadła należało ocenić, jako taką, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa w znaczeniu, jakie z kolei przydaje mu wykładnia gramatyczna tego pojęcia.

14 W związku z powyższym na zasadzie art. 22 ust. 3 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa orzeczono jak w sentencji wyroku, a w zakresie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej ustawy o NSA.