Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2011 r., I OZ 740/11

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2011 r., I OZ 740/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Mazowieckiego na zarządzenie Sędziego Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1648/10 o pozostawieniu bez rozpoznania odpowiedzi na skargę w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej Legionowo na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie

Uzasadnienie

2 Zarządzeniem z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1648/10 Przewodniczący pozostawił bez rozpoznania pismo Wojewody Mazowieckiego, stanowiące odpowiedź na skargę wniesioną przez Gminę Miejską Legionowo na decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

3 W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że pismo, stanowiące odpowiedź na skargę, zostało podpisane przez W. K. – Zastępcę Dyrektora Wydziału Skarbu Państwa i Nieruchomości Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z upoważnienia Wojewody Mazowieckiego.

4 Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2011 r. wezwano Wojewodę Mazowieckiego do uzupełnienia braków formalnych odpowiedzi na skargę poprzez nadesłanie dokumentu określającego umocowanie W. K. do podpisania tego pisma i jego odpisów bądź ich podpisanie przez Wojewodę Mazowieckiego, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

5 Pozostawiając odpowiedź na skargę bez rozpoznania wskazano, że nie spełniała ona wymagań formalnych, gdyż została podpisana przez osobę, która nie była legitymowana do podjęcia czynności procesowej w imieniu Wojewody Mazowieckiego. W szczególności art. 35 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." nie może stanowić podstawy do udzielenia pełnomocnictwa w tej sprawie.

6 Ponadto podkreślono, że działanie z upoważnienia organu jest instytucją właściwą dla postępowania administracyjnego (art. 268a k.p.a.). Wniesienie odpowiedzi na skargę nie jest czynnością administracyjną podejmowaną w ramach postępowania administracyjnego. Czynności w postępowaniu sądowym może podejmować, z uwagi na charakter (cechy) strony, jej przedstawiciel ustawowy, piastun organu upoważnionego do reprezentacji, a w stosunku do każdej strony, jej pełnomocnik. Natomiast osoba, która podpisała odpowiedź na skargę w tej sprawie nie jest przedstawicielem ustawowym lub piastunem organu; nie jest także pracownikiem strony, któremu ponadto udzielono pełnomocnictwa procesowego.

7 Dodatkowo wskazano, że nie jest skuteczne w postępowaniu sądowym ustanowienie pełnomocnika procesowego na podstawie art. 19 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Przepis ten, stanowiący lex specialis do art. 268a k.p.a., stwarza jedynie podstawę prawną do udzielenia przez wojewodę upoważnienia pracownikom urzędu wojewódzkiego, niezatrudnionych w urzędach obsługujących inne organy rządowej administracji zespolonej w województwie, do załatwiania określonych spraw w jego imieniu i na jego odpowiedzialność, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis ten może być wykorzystany jedynie w ramach postępowania administracyjnego.

8 Na powyższe zarządzenie Wojewoda Mazowiecki złożył zażalenie, domagając się jego uchylenia.

9 W uzasadnieniu podkreślono, że z treści art. 19 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie wynika jednoznacznie, iż wojewoda może upoważnić na piśmie pracowników Urzędu Wojewódzkiego, niezatrudnionych w urzędach obsługujących inne organy rządowej administracji zespolonej w województwie do załatwiania określonych spraw w jego imieniu i na jego odpowiedzialność w ustawowym zakresie. Organ wskazał, że takie upoważnienie osoba podpisująca odpowiedź na skargę otrzymała. Ponadto upoważnienie to koresponduje z art. 268a k.p.a.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

11 Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206 ze zm.) wojewoda może upoważnić na piśmie pracowników urzędu wojewódzkiego, niezatrudnionych w urzędach obsługujących inne ograny rządowej administracji zespolonej w województwie, do załatwiania określonych spraw w jego imieniu i na jego odpowiedzialność, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń. Powyższy przepis, stanowiący lex specialis w stosunku do art. 268a k.p.a., jest związany z dekoncentracją zadań, tzw. dekoncentracją wewnętrzną. Oznacza to, że organ może upoważniać pracowników urzędu wojewódzkiego do załatwiania spraw w jego imieniu, a upoważnienie wywiera ten skutek, iż zmienia się osoba wykonująca kompetencję organu w prawnych formach, z tym że upoważniony pracownik nie staje się przez to organem administracyjnym, lecz pełni - w granicach określonych w upoważnieniu - jedynie funkcję tego organu.

12 Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, zarządzeniem Nr 480 z dnia 26 listopada 2010r. w sprawie nadania statutu Mazowieckiemu Urzędowi Wojewódzkiemu w Warszawie (Dz. Urz. Woj. Mazow. Nr 209, poz. 6628) nadał temu Urzędowi statut. Z przepisu § 7 ust. 1 pkt 7 statutu wynika, że Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości wchodzi w skład Urzędu. W § 4 ust. 1 pkt 7 Regulaminu Organizacyjnego Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie - stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr 1 Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 stycznia 2011 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Organizacyjnego Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie, wskazano, że w skład Urzędu wchodzi Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości. Do zakresu działania tego Wydziału należy między innymi rozpatrywanie odwołań od decyzji wydawanych przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, dotyczące gospodarki nieruchomościami. Należy również zwrócić uwagę, że w § 14 pkt 19 w/w regulaminu zapisano, że do wspólnych zadań wydziałów w zakresie realizacji zadań należy zastępstwo procesowe przed sądami administracyjnymi.

13 Na gruncie przedmiotowej sprawy Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie powołanego regulaminu, upoważnieniem z dnia 22 września 2009 r. upoważnił W. K. do prowadzenia w imieniu organu spraw powierzonych Wydziałowi Skarbu Państwa i Nieruchomości w jego wewnętrznym regulaminie organizacyjnym.

14 Mając zatem na względzie, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznaje zdolność prawną organowi, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 32 P.p.s.a.) oraz fakt, iż wykonywanie administracji publicznej przypisane jest organom w ujęciu organizacyjno-przedmiotowym, należy stwierdzić, że organ, którego dotyczy skarga, może działać osobiście (tzn. przez osobę będącą piastunem organu) albo przez osoby uprawnione do działania w jego imieniu (art. 28 § 1 P.p.s.a.). Może też ustanowić pełnomocnika (art. 34 i 35 § 2 P.p.s.a.). Należy zauważyć, że ustawodawca w art. 35 § 2 P.p.s.a. wskazał krąg jednostek organizacyjnych, które mogą być reprezentowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez swoich pracowników. Jednocześnie zdanie drugie przepisu art. 35 § 2 P.p.s.a. należy interpretować w ten sposób, iż zawarta jest w nim norma prawna, że pełnomocnikiem państwowej i samorządowej jednostki organizacyjnej (którą w tym wypadku jest organ administracji państwowej rządowej – Wojewoda Mazowiecki) może być również pracownik tej jednostki. Stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że pracownik urzędu obsługującego organ nie jest pracownikiem organu, pozbawione jest podstaw prawnych, albowiem z powołanych wyżej przepisów ustrojowo – organizacyjnych wynika, że pracownik zatrudniony w urzędzie obsługującym organ jest jednocześnie pracownikiem tego organu w rozumieniu zarówno przepisów art. 268a i art. 24 k.p.a. (pracownik kierowanej przez ten organ jednostki organizacyjnej, którą jest właśnie urząd obsługujący ten organ), jak i art. 35 § 2 zdanie ostatnie P.p.s.a.

15 W konkluzji przyjąć zatem należy, że w przepisie art. 35 § 2 zdanie ostatnie P.p.s.a. zawarta jest norma prawna, że pełnomocnikiem organu administracji publicznej jako państwowej i samorządowej jednostki organizacyjnej, może być pracownik tego organu zatrudniony w urzędzie kierowanym przez ten organ, z zastrzeżeniem art. 175 i art. 194 § 4 P.p.s.a.

16 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i 198 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.