Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2015 r., I OZ 1415/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2015 r., I OZ 1415/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 950/14 o umorzeniu postępowania w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o oddaleniu wniosku o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku Z.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżący w niniejszej sprawie korzystał z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w myśl art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", dlatego też postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy należało umorzyć w tym zakresie, jako bezprzedmiotowe. Ponadto Sąd podkreślił, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż ani on, ani żaden z członków jego rodziny nie osiąga jakiegokolwiek dochodu. W związku z tym wezwano go do nadesłania dokumentów wskazujących na wysokość ponoszonych wydatków oraz potwierdzających brak dochodów, a także do wyjaśnienia, czemu nie wskazał żony, jako osoby prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący w odpowiedzi oświadczył jedynie, że nie posiada żadnych rachunków za media, ani kopii decyzji MOPS, a jego żona nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego, bowiem leczy się psychiatrycznie. Wobec powyższego Sąd uznał, iż Z.S. nie wykonał wezwania, a tym samym nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść kosztów postępowania, co stanowiło podstawę odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

3 Zażalenie na to postanowienie wniósł Z.S.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw.

5 W przedmiotowej sprawie skarżący istotnie korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wynikającego z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy P.p.s.a. Przedmiotem skargi Z.S. było bowiem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, wydane w toku postępowania w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, a więc z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w zakresie żądania strony zwolnienia jej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

6 Jednocześnie podkreślić trzeba, że sam fakt, iż wobec strony ma zastosowanie ustawowe zwolnienie do kosztów sądowych nie oznacza, że zwolnienie to obejmuje także ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Wynagrodzenie pełnomocnika nie jest bowiem kosztem sądowym, którymi są – zgodnie z art. 211 P.p.s.a. – opłaty sądowe oraz wydatki w rodzaju wynagrodzenia tłumaczy lub kuratorów ustanowionych w sprawie (co wynika z art. 213 P.p.s.a.). Ustanowienie dla strony pełnomocnika, także w sprawach, w których zastosowanie znajduje art. 239 P.p.s.a., następuje na zasadach ogólnych dotyczących przyznania prawa pomocy.

7 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w częściowym przyznane może być osobie fizycznej, jeśli osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania niezbędnego dla niej i jej rodziny. Wykazanie takie winno nastąpić w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże w sytuacji, gdy okoliczności powołane przez stronę we wniosku nie pozwalają na pełną ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości finansowych, Sąd może wezwać stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów w tym przedmiocie, co wynika z art. 255 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją.

8 Z.S., z uwagi na wskazanie we wniosku, iż żaden z członków jego rodziny nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu, wezwany został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które miały wyjaśnić w sposób dostateczny kwestię jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, co pozwoliłoby na wyjaśnienie sposobu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Pomimo skutecznego wezwania strona nie przedłożyła żądanych dokumentów, oświadczając jedynie, że nie dysponuje jakimikolwiek rachunkami za media, a jego żona już z nim nie zamieszkuje z uwagi na poddanie jej leczeniu psychiatrycznemu. Sąd I instancji uznał więc, iż tym samym skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić.

9 Z uwagi na podniesione powyżej okoliczności oraz brak wykazania przez skarżącego zaistnienia przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.