Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2017 r., I OW 130/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2017 r., I OW 130/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. S. i S.S. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta M. a Starostą W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. S. i S. S. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę postanawia: wskazać Starostę W. jako organ właściwy w sprawie

Uzasadnienie

2 I OW 130/17

UZASADNIENIE

3 E. i S. małżonkowie S. wnieśli o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta M. a Starostą W., poprzez wskazanie organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy o odszkodowanie za przejętą działkę o nr ewid. [...], o pow. 45 m.kw., położoną w M., w obrębie [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Burmistrz Miasta M. przekazał Staroście W. złożony przez wnioskodawców wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę nr ewid. [...] z obrębu [...] położoną w M., która na mocy decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] listopada 2013 r. została odebrana i przeznaczona pod drogę gminną. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Starosta W. przekazał sprawę z powrotem do rozpoznania Burmistrzowi Miasta M.. Następnie Burmistrz Miasta M. pismem z dnia [...] lutego 2016 r. poinformował wnioskodawców, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Starosta W..

4 W odpowiedzi Burmistrz Miasta M. pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. poinformował, że istnieje spór pomiędzy Burmistrzem (jako poprzednim zarządcą drogi pod powstanie której wydzielony został grunt), a Zarządem Powiatu (jako obecnym zarządcą drogi). W świetle powyższego spór istnieje pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego, zatem właściwy do rozstrzygnięcia sporu na podstawie art. 22 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") jest wspólny dla jednostek samorządu organ wyższego stopnia, tj. samorządowe kolegium odwoławcze. Sprawy dotyczące dróg gminnych lub powiatowych są zadaniami własnymi odpowiednio gminy lub powiatu.

5 Odnosząc się do kwestii merytorycznych organ wskazał, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Zarząd Powiatu W., który w chwili obecnej jest właścicielem i zarządcą drogi powiatowej - ul. [...], położonej na terenie miasta M.. Organ poinformował również, że na wniosek Państwa E. i S. małż. S. w trybie art. 93 ust.1 i 2, art. 96 ust.1 i 4, art. 97 ust. 1 i 2 oraz art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U z 2016r., poz. 2147 z późn. zm., zwanej dale "ustawą" albo "u.g.n.") decyzją Burmistrza Miasta M. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. zatwierdzono podział nieruchomości opisanej w kw [...], stanowiącej działkę nr ewid. [...] o powierzchni 3123 m2 z obrębu [...]. W wyniku powyższego podziału wydzielono między innymi działkę nr ewid. [...] o powierzchni 45 m2, która jako działka wydzielona pod gminną drogę publiczną ul. [...] zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy, z mocy samego prawa przeszła na własność Gminy Miasto M. z dniem, w którym powyższa decyzja stała się ostateczna.

6 Następnie Rada Miasta M. na posiedzeniu w dniu [...] września 2014 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie pozbawienia kategorii dróg gminnych w związku z zaliczeniem do kategorii dróg powiatowych ulic na terenie miasta M.. Przedmiotową uchwałą pozbawiono kategorii drogi gminnej między innymi ul. [...] na odcinku od skrzyżowania z ulicą [...] do granic z m. st. W.. Rada Powiatu W. na posiedzeniu w dniu [...] września 2014 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zaliczenia do kategorii drogi powiatowej dróg ul. [...] i ul. [..], położonych na terenie Powiatu W..

7 W dniu [...] listopada 2015 r. Państwo E. i S. małż. S. wystąpili do Burmistrza M. z wnioskiem o wypłacenie odszkodowania za działkę nr ewid. [...] z obrębu [...], który na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazano zgodnie z właściwością Zarządowi Powiatu W.. Następnie w dniu [...] lutego 2016r. Państwo S. ponownie wystąpili do ww. Urzędu z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę nr ewid. [...]. W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia [...] lutego 2016r. poinformowano Wnioskodawców, że wobec zmiany kategorii ulicy [...] z gminnej drogi publicznej na drogę powiatową, realizacja wszelkich roszczeń związanych z wypłatą odszkodowań za grunty przejęte pod tę ulicę obciąża Zarząd Powiatu W..

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na mocy art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

10 Odnosząc się do argumentu, że organem właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest samorządowe kolegium odwoławcze a nie Naczelny Sąd Administracyjny, zauważyć należy, że zarówno Starosta W., jak i Burmistrz Miasta M. są organami jednostek samorządu terytorialnego (por. art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a.). Gmina M. znajduje się w powiecie wołomińskim (por. załącznik do obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw, M. P. Nr 48, poz. 654). Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (z wyjątkiem spraw opisanych w pkt 2-4, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie) rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a., organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołany art. 9a u.g.n. stanowi lex specialis w stosunku do art. 17 pkt 1 k.p.a. Zatem, skoro w zakresie gospodarki nieruchomościami oba wskazane wyżej organy, to znaczy starosta i burmistrz nie posiadają wspólnego organu wyższego stopnia, to w oparciu o treść art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. właściwym do rozpoznania sporu o właściwość jest sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I OW 128/12)

11 Niniejsze postępowanie dotyczy wniosku E. i S. małżonków S. o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w M. przy ulicy [...], nr ewid. [...], o powierzchni 45 m². Zgodnie z art. 98 ust. 3 u.g.n. za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że wysokość, forma i termin wypłaty tego odszkodowania w pierwszej kolejności powinny być przedmiotem rokowań prowadzonych między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem (K. Marciniuk (w:) P. Czechowski red., Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, lex, teza 8 komentarza do art. 98). Podzielając zaprezentowany wyżej pogląd, że etapem poprzedzającym postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia odszkodowania jest próba uzgodnienia wysokości odszkodowania, uznać należało, że etap uzgodnienia wysokości odszkodowania w rozpoznawanej sprawie zakończył się fiaskiem, bowiem zarówno gmina M. jak i powiat W. odmówili wypłaty odszkodowania. Zatem wobec nieuzgodnienia wysokości odszkodowania, w rozumieniu powołanego przepisu, należało przyjąć, że wniosek o wypłatę odszkodowania spowodował wszczęcie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w przedmiocie wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w M. przy ulicy [...], nr ewid. [...], o powierzchni 45 m², a organem właściwym w sprawie, zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n., jest Starosta W.

12 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.