Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., I OW 115/09

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., I OW 115/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Mazowieckiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Mazowieckim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Ostrołęce w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w Wyszkowie, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,7942 ha. postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce jako organ właściwy w sprawie.

Uzasadnienie

2 Wojewoda Mazowiecki wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Mazowieckim, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w O. przez wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. jako organu właściwego do rozpatrzenia odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W. od decyzji Starosty Powiatu Wyszkowskiego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...]w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,7942 ha.

3 W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. przekazało odwołanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" Wojewodzie Mazowieckiemu według właściwości powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt I SA/WA 1778/07 (Lex nr 469392) potwierdzający właściwość Wojewody w tych sprawach.

4 Zdaniem wnioskującego Wojewody Mazowieckiego, stanowisko to jest nietrafne. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) organem właściwym do wydania decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa jest starosta. Z kolei z art. 17 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 k.p.a. wynika, że organami wyższego stopnia wobec jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Żaden przepis ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie stanowi inaczej, co oznacza brak podstaw do odstąpienia od tej zasady. Dodatkowo zasadę z art. 17 pkt 1 k.p.a. potwierdzają przepisy art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o wojewodzie i o administracji rządowej w województwie oraz art. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, z których wynika, że wojewoda jest organem wyższego stopnia tylko wówczas, gdy istnieje ku temu wyraźna podstawa ustawowa, a której w niniejszej sprawie brak. Wnioskujący organ powołał się przy tym na liczne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w analogicznych sprawach wskazał samorządowe kolegium odwoławcze jako organ właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej przez starostę w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

5 W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o uznanie, że organem właściwym do rozpatrzenia odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" jest Wojewoda Mazowiecki. Kolegium prezentuje pogląd, że zadania nałożone na starostę w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie są zadaniami własnymi starosty jako organu jednostki samorządu terytorialnego lecz zadaniami z zakresu administracji rządowej. Zatem wykładnia systemowa przepisów prawa prowadzi do tezy, że to wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym w stosunku do decyzji, jakie podejmuje starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Wobec tego organem odwoławczym od decyzji wydanej przez starostę w takiej sprawie jest wojewoda.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 W rozpatrywanej sprawie zaistniał spór kompetencyjny ze względu na rozbieżne interpretacje przez Wojewodę Mazowieckiego i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. przepisów określających właściwość organu odwoławczego wobec decyzji Starosty Powiatu Wyszkowskiego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Oba pozostające w sporze organy uważają się za niewłaściwe do załatwienia sprawy (negatywny spór kompetencyjny). Zachodzą zatem przesłanki określone w art. 22 § 2 k.p.a.

8 Za trafne w tym sporze uznać należy stanowisko Wojewody Mazowieckiego. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) w art. 3 ust. 1 pkt 1 stwierdza, że organem właściwym do wydania decyzji w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa jest starosta, a zgodnie z art. 17 pkt 1 i art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze. Wobec tego to ten organ uznać należy za właściwy do rozpoznania przedmiotowego odwołania od decyzji starosty.

9 Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące na właściwość samorządowego kolegium odwoławczego w takich sprawach wydaje się być ugruntowane (zob. postanowienia: z dnia 9 maja 2007 r., sygn. I OW 9/07, z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. I OW 26/07, z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. I OW 112/07, z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. II OW 9/07, z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. I OW 158/08, z dnia 10 marca 2009 r., sygn. I OW 161/08 - wszystkie niepublikowane). Pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt I SA/WA 1778/07 (Lex nr 469392), na który wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., jest raczej odosobniony.

10 Nietrafne jest powołanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami . Zgodnie z tym przepisem wojewoda jest organem wyższego stopnia w stosunku do decyzji wydanych przez starostę, ale tylko w sprawach wynikających z tej ustawy. Nie ma natomiast przepisu, który przenosiłby tę zasadę na sprawy wynikające z ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Pozbawiony racji jest pogląd Kolegium, że decyzje w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności są decyzjami z zakresu gospodarowania nieruchomościami. Użytkowanie wieczyste jest wprawdzie w dużej części regulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz ustawa ta określając formy gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego (ich związków) nie wymienia przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności jako jedną z tych form. Stąd też ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. w sposób odrębny i autonomiczny określa zasady oraz tryb takich przekształceń.

11 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.