Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2009 r., I OSK 67/09

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2009 r., I OSK 67/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Olesno od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Op 245/08 o odrzuceniu skargi i oddaleniu wniosku o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie ze skargi Gminy Olesno na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 3.11.2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odrzucił skargę Gminy Olesno na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, którym uchylono postanowienie Burmistrza Olesna z dnia [...].05.2008 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności do czasu zakończenia postępowania o rozwiązanie użytkowania wieczystego tych nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż Burmistrz Miasta i Gminy Olesno, będący organem wykonawczym Gminy, działał w sprawie jako organ administracji prowadzący postępowanie administracyjne, natomiast z art. 28 i 29 kpa wynika, iż stroną nie może być organ, który w sprawie został powołany do wydania decyzji administracyjnej. Ponadto Sąd podkreślił, iż - uwzględniając przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 199 ze zm.) - nie do przyjęcia jest stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy. Zdaniem Sądu uznać należało, iż gmina nie posiada legitymacji do zaskarżenia postanowienia organu odwoławczego, a w konsekwencji skarga złożona w tym przedmiocie podlega odrzuceniu.

3 Skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 3.11.2008 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina Olesno, reprezentowana przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 § 1, art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." W uzasadnieniu Gmina podniosła, iż wbrew twierdzeniom Sądu Burmistrz, wnosząc skargę, nie działał jako organ gminy, gdyż skarga taka złożona została w istocie przez samą Gminę, a Burmistrz działał jedynie w jej imieniu. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zaskarżone postanowienie SKO wkracza w sferę interesu prawnego Gminy, bowiem odmowa zawieszenia postępowania w przedmiocie zmiany prawa użytkowania wieczystego w prawo własności spowoduje obligatoryjne przekształcenie tego prawa jeszcze przed rozpoznaniem pozwu o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, a tym samym uszczupli się gminny zasób nieruchomości. Zdaniem Gminy pojęcie interesu prawnego o jakim mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., jest szersze niż pojęcie takiego interesu wynikające z art. 28 kpa, a legitymacja do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego może przysługiwać nie tylko stronie postępowania administracyjnego.

4 Ponadto skarżąca Gmina podkreśliła, iż nawet jeśli ustalenie co do braku legitymacji skarżącego jest rezultatem badania jego interesu prawnego, sąd administracyjny winien wydać wyrok oddalający skargę, a nie postanowienie o jej odrzuceniu.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty nie są trafne.

6 Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie podziela w całej rozciągłości wyrażony w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 19.05.2003 r., sygn. akt OPS 1/03, pogląd, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kpa przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Wtedy będzie on niejako bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego.

7 Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Jak zauważył to Sąd I instancji Nie do przyjęcia jest stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję - raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania - w zależności od etapu załatwiania sprawy Należy zatem podzielić pogląd, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu jej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., o czym słusznie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.

8 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.