Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2015 r., I OSK 1269/15

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2015 r., I OSK 1269/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant: asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 302/14 w sprawie ze skargi K. H. na niewykonanie przez Prezesa Sądu [...] w W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 193/13 oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 302/14 oddalił skargę K. H. na niewykonanie przez Prezesa Sądu [...] w W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 193/13.

3 W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:

4 K. H. w dniu 26 września 2013 r. złożyła do Prezesa Sądu [...] w W. wniosek o udzielenie pisemnej informacji, czy Prezes tego Sądu wydał zarządzenie upoważniające Przewodniczącego [...] Wydziału Karnego Odwoławczego do rozpoznania sprawy w składzie jednego sędziego w 2004 r. lub we wcześniejszej dacie na podstawie art. 476 § 1 k.p.k. i art. 93 § 2 k.p.k. oraz o przesłanie zarządzenia Prezesa Sądu upoważniającego Przewodniczącego [...] Wydziału do wyznaczania jednoosobowych składów sędziowskich do rozpoznawania apelacji, w sytuacji gdy zarządzenie to zostało wydane.

5 Na skutek złożonej przez K. H. skargi na bezczynność Prezesa Sądu [...] w W. na nierozpoznanie powyższego wniosku o udzielenie informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 193/13, w pkt. I zobowiązał Prezesa Sądu [...] w W. do rozpoznania wniosku skarżącej K. H. z dnia 26 września 2013 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt. II stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt. III odstąpił od wymierzenia grzywny zobowiązanemu organowi; w pkt. IV zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

6 W dniu 28 kwietnia 2014 r. K. H. wniosła skargę na niewykonanie przez Prezesa Sądu [...] w W. opisanego wyżej prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r.

7 W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu [...] w W. wniósł o umorzenie postępowania ewentualnie o oddalenie skargi. Zarzucił, że wykonał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 193/13, gdyż pismem z dnia 31 marca 2014 r., nr [...], doręczonym skarżącej w dniu 17 kwietnia 2014 r., przesłano jej obie żądane informacje. Zostały jej również wypłacone zasądzone koszty postępowania sądowoadministracyjnego w kwocie 357 złotych.

8 Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę na niewykonanie wyroku za niezasadną i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") ją oddalił.

9 Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 193/13 wraz z aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezesowi Sądu [...] w W. w dniu 26 marca 2014 r. Pismem z dnia 31 marca 2014 r., nr [...], doręczonym skarżącej w dniu 17 kwietnia 2014 r. Prezes tego Sądu przesłał żądane informacje zgodnie z jej wnioskiem z dnia 26 września 2013 r., tj. informację dotyczącą wydania lub niewydania zarządzenia, jak i podstaw prawnych do wyznaczania składu jednoosobowego. Również przesłał kserokopię zarządzenia z dnia 27 lutego 2004 r., sygn. akt [...]. Ponadto wypłacił skarżącej zasądzone koszty postępowania sądowoadministracyjnego w kwocie 357 zł.

10 W ocenie Sądu pierwszej instancji, w dniu wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie, tj. 28 kwietnia 2014 r., Prezes Sądu [...] w W. nie był w bezczynności, bowiem udzielił skarżącej w wyznaczonym przez Sąd terminie wnioskowanej informacji. Brak było zatem podstaw do ukarania go grzywną na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a.

11 Od powyższego wyroku z dnia 28 stycznia 2015 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła K. H.

12 Zaskarżając wyrok w całości, jako podstawę kasacyjną wskazała na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

13 1) art. 154 § 1 P.p.s.a. przez pominięcie badania przesłanki "bezczynności organu" w odniesieniu do żądania informacyjnego skarżącej "czy Prezes Sądu [...] wydał zarządzenie i że na mocy art. 93 § 2 i art. 476 § 1 kpk Przewodniczący [...] Wydziału mógł wyznaczyć rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego w roku 2004 lub wcześniej" (str. 2/3 uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 193/13), a także "o przesłanie odpisu zarządzenia Prezesa upoważniającego Przewodniczącego [...] Wydziału Karnego Odwoławczego do wyznaczania jednoosobowych składów sędziowskich do rozpoznawania apelacji" (str. 3/4);

14 2) art. 154 § 3 P.p.s.a. wyrażające się w przyjęciu takiego stanowiska, że "gdy wyrok został wykonany, sąd zobligowany jest do oddalenia skargi".

15 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji nieprawidłowe rozumienie pojęcia "wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy", bowiem częściowe wykonanie wyroku lub częściowe załatwienie sprawy nie odpowiada temu pojęciu, a taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

16 W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

17 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko o wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 193/13 w przedmiocie rozpoznania wniosku K. H. o udzielenie informacji publicznej.

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Przede wszystkim należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, ogólnie określonymi w art. 174 P.p.s.a. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

20 Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

21 Podstawa kasacyjna w postaci naruszenia art. 154 § 1 P.p.s.a. przez pominięcie badania przesłanki "bezczynności organu" w wykonaniu prawomocnego wyroku w odniesieniu do wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej nie ma usprawiedliwionych podstaw.

22 Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 154 P.p.s.a. mamy do czynienia, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku uwzględniającego na podstawie art. 149 P.p.s.a. skargę na bezczynność, w zobowiązującym go do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, nie wywiązał się z tego obowiązku. W wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd, który liczy się od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku wraz z aktami administracyjnymi (zob. art. 286 § 2 P.p.s.a.).

23 Zatem w postępowaniu wszczętym w wyniku wniesienia skargi na niewykonanie wyroku, o jakiej mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a, kontroli podlega jedynie okoliczność, czy wydane, prawem przewidziane rozstrzygnięcie, zapadło na skutek prowadzenia postępowania z wniosku, który był przedmiotem skargi do sądu na bezczynność organu administracyjnego w jego załatwieniu, jak również termin jego załatwienia.

24 W przedmiotowej sprawie prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 193/13 wraz z aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezesowi Sądu [...] w W. w dniu 26 marca 2014 r. Pismem z dnia 31 marca 2014 r., nr [...], doręczonym skarżącej w dniu 17 kwietnia 2014 r. Prezes tego Sądu, już w pierwszym akapicie pisma, poinformowała skarżącą, że "nie wydała zarządzenia lub upoważnienia do jego wydania w sprawie [...] z dnia 25 lutego 2004 r.". Jednocześnie wskazała, że "czynność Przewodniczącego [...] Wydziału Karnego Odwoławczego o zarządzeniu rozpoznania wyżej wymienionej sprawy jednoosobowo, została wykonana na podstawie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 93 § 2 k.p.k., który stanowi, że we wszystkich przypadkach, gdy nie zachodzą podstawy do wydania postanowienia, czynności (zarządzenia) zamiast prezesa sądu, wydać może przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego lub upoważniony sędzia". Ponadto w piśmie tym wskazała, że "wydanie ww. zarządzenia o rozpoznaniu sprawy w składzie jednoosobowym nastąpiło na podstawie art. 476 k.p.k., ponieważ w pierwszej instancji sprawa była rozpoznawana jednoosobowo".

25 Należy podkreślić, że powyższe działanie Prezesa Sądu [...] w W., jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, stanowi w pełni realizację żądania skarżącej zawartego we wniosku z dnia 26 września 2013 r. Organ ten udzielił skarżącej wnioskowanej informacji publicznej, bowiem poinformował ją, że nie zostało wydane przez Prezesa tego Sądu zarządzenie, którego się domagała, upoważniające Przewodniczącego [...] Wydziału Karnego Odwoławczego do rozpoznania sprawy w składzie jednego sędziego w sprawie [...], gdyż upoważnienie to wynika wprost z ustawy - Kodeks postępowania karnego. Informacja ta wyjaśnia skarżącej, że nie było konieczności ani zasadności wydawania przez Prezesa Sądu [...] w W. zarządzenia upoważniającego Przewodniczącego [...] Wydziału Karnego Odwoławczego do dokonania powołanej wyżej czynności, gdyż na podstawie art. 93 § 2 k.p.k. mógł to uczynić zamiast prezesa sądu przewodniczący wydziału. Natomiast samo wydanie zarządzenia o rozpoznaniu sprawy w składzie jednoosobowym zostało wydane przez Przewodniczącego Wydziału w oparciu o art. 476 k.p.k.

26 Również kolejna podstawa kasacyjna w postaci naruszenia art. 154 § 3 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie zostały spełnione przesłanki przewidziane do jego zastosowania. Sąd administracyjny, oceniając zasadność skargi na "niewykonanie" wyroku tego sądu, bierze pod uwagę przede wszystkim stan postępowania w sprawie administracyjnej istniejący w dniu wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 28 kwietnia 2014 r., a wyrok został wykonany w dniu 17 kwietnia 2014 r. Tym samym brak było podstawy do uwzględnienia skargi na "niewykonanie’ wyroku, gdyż Prezes Sądu [...] w W. nie pozostawał w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2014 r.

27 Wychodząc z powyższych założeń, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.