Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2013 r., I OSK 1221/12
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2013 r., I OSK 1221/12Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. NSA Jerzy Solarski (spr.) Protokolant asystent sędziego Iwona Rzucidło-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 595/11 w sprawie ze skargi D. K. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 328/09 oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 595/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie /dalej: WSA/, oddalił skargę D. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 328/09.
3 W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną:
4 D. K. jako właścicielka nieruchomości położonej we wsi [...], oznaczonej jako działka nr [...], była stroną postępowania administracyjnego dotyczącego wprowadzenia przez Starostę Kraśnickiego obejmujących ją zmian w ewidencji gruntów i budynków. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 153/06 WSA stwierdził nieważność wydanej w tym przedmiocie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Lublinie /dalej: WINGiK/ z dnia [...] maja 2004 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] /wyrok ten zapadł w wyniku uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 610/05 wcześniejszego wyroku WSA z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 408/04 oddalającego skargę D. K. na w/w decyzję WINGiK/.
5 Na skutek wniosku D. K. z dnia [...] lipca 2006 r., Starosta Kraśnicki decyzją z dnia [...] marca 2009 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie /pierwotnie wydana w tym zakresie odmowna decyzja tego organu z dnia [...] października 2006 r. została uchylona decyzją WINGiK z dnia [...] września 2008 r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji/. Skarga D. K. na decyzję WINGiK z dnia [...] maja 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2009 r. została oddalona wyrokiem WSA z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 328/09. W uzasadnieniu wskazano, że sprawa zmian w ewidencji gruntów i budynków toczy się dwutorowo, gdyż inną decyzją od skierowanej do D. K., a mianowicie z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] adresowaną do R. K., Starosta Kraśnicki wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegające na:
6 1) w części kartograficznej:
7 a/ usunięciu z rysunku mapy drogi oznaczonej numerem [...] na odcinku od punktu granicznego nr [...] przez punkty nr [...],
8 b/ zmianie dotychczasowego nr działki [...] na nr [...],
9 c/ usunięciu z rysunku mapy istniejącego opisu przebiegu granicy i wpisaniu "granica wschodnia strona rowu",
10 2) w rejestrze gruntów, w jednostce rejestrowej [...], w której jako władającego wpisano Urząd Gminy w [...] - na zmianie nr działki [...] na [...] oraz zmianie powierzchni tej działki z 0,43 ha na 0,23 ha (droga),
11 3) dodaniu w pkt III, że granica i powierzchnia działek o numerach [...] położonych we wsi [...] nie ulegają zmianie, a w pkt IV, że granice i powierzchnia działek o numerach [...] położonych we wsi [...] nie ulegają zmianie.
12 /analiza obu decyzji Starosty Kraśnickiego, tj. z dnia [...] marca 2004 r. i z dnia
13 [...] marca 2004 r. prowadzi do wniosku, że ich merytoryczne rozstrzygnięcia są identyczne; niewielkie różnice występują w końcowych i fragmentarycznych częściach ich uzasadnień/.
14 W wyniku odwołania [...], WINGiK decyzją z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2004 r., zaś WSA wyrokiem z dnia 7 października 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 405/04 skargę w/w oddalił; następnie NSA wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2005 r. sygn. akt I OSK 3/05 skargę kasacyjną R. K. oddalił. Kolejno, wskutek wniosku R. K. z dnia [...] listopada 2008 r., WINGiK postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r., po czym decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., przekazaną do wiadomości D. K. wskutek jej wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony, uchylił tę decyzję oraz decyzję własną z dnia [...] maja 2004 r. /wydana w tym przedmiocie wcześniejsza analogiczna decyzja tego organu z dnia [...] maja 2009 r. w wyniku odwołania R. K. została uchylona decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2009 r., z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia/. Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. ponownie uchylił decyzję WINGiK z dnia [...] lutego 2010 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji argumentując, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. bezpodstawnie wznowiono postępowanie, skoro wnioskodawca uchybił miesięcznemu terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Wniesiona przez [...] na decyzję Głównego Geodety Kraju skarga została oddala prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10.
15 W skardze z dnia [...] października 2011 r. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 328/09, D. K. wnosząc o jego uchylenie podniosła, że :
16 - Sąd ten nie dostrzega, że ten sam organ administracji publicznej, tj. WINGiK, którego decyzję skarżyła, nie traktuje jej jako strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., negatywnie załatwiając wniosek z dnia [...] grudnia 2009 r. (tym samym wyklucza jej udział w innym postępowaniu administracyjnym związanym z jej sprawą, a mianowicie w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia przez Starostę Kraśnickiego zmian w ewidencji gruntów i budynków);
17 - zachowanie organu pozbawia ją wiedzy na temat dalszej procedury i zakończenia sprawy;
18 - wniesienie zażalenia na niezałatwienie przez organ wniosku z dnia [...] grudnia 2009 r. nie stawia jej w korzystniejszej sytuacji wobec postanowienia Głównego Geodety Kraju z dnia [...] kwietnia 2010 r. uznającego zażalenie za nieuzasadnione;
19 - w tych warunkach nie mogła przedstawić Sądowi okoliczności faktycznych wyłaniających się na tle postępowania wznowieniowego, w tym zagadnienia, że [...] z przekroczeniem miesięcznego terminu wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją WINGiK z dnia [...] maja 2004 r.;
20 - mamy do czynienia z jedną prawomocną decyzją w sprawie tożsamej ze sprawą, którą regulowała obecnie nieistniejąca już decyzja;
21 - wobec tego arbitralnie i bezprawnie ograniczono "zakres wniosku skarżącej".
22 W odpowiedzi na skargę WINGiK wskazał między innymi, że postępowanie w sprawie, w której D. K. była stroną jest definitywnie zakończone, czego potwierdzeniem jest wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 153/06 stwierdzający nieważność decyzji Starosty Kraśnickiego oraz organu odwoławczego.
23 W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2012 r. D. K. podtrzymała stanowisko o faktycznej tożsamości dwóch decyzji o identycznej treści podjętych w jednej i tej samej sprawie stwierdzając, że organ I instancji powinien wznowić postępowanie i wydać jedną decyzję w sprawie aktualizacji operatu geodezyjnego.
24 Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę D. K. W uzasadnieniu wskazano, że uprawdopodobniając zachowanie trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a/, D. K. powołała się na przekazaną jej w dniu [...] lipca 2011 r. przez R. K. informację, że postępowanie toczące się z jego udziałem zostało umorzone, a Starosta Kraśnicki potwierdził fakt pozostawania w obrocie prawnym decyzji wydanej w 2004 r. Wobec wniesienia skargi w dniu [...] października 2011 r., termin ten w odniesieniu do wskazanej przez skarżącą podstawy wznowienia (art. 273 § 2 p.p.s.a.) został zachowany. Postępowanie, o którym skarżąca mówi w skardze, że "zostało umorzone" nawiązuje bezpośrednio do postępowania zakończonego decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r. i tak należy odczytywać jej treść w powiązaniu z oświadczeniem [...] o "ostatecznym odrzuceniu jego wniosku o wznowienie postępowania". W sprawie sygn. akt III SA/Lu 328/09 WSA wyrokował dużo wcześniej (19 listopada 2009 r.), w związku z czym D. K. powołuje się na okoliczność dotyczącą umorzenia postępowania prowadzonego przez WINGiK w sytuacji, kiedy okoliczność ta nie istnieje w dacie orzekania przez ten Sąd (w obrocie prawnym nie istnieje decyzja Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r., jak i decyzja WINGiK z dnia [...] maja 2004 r.). Wobec tego prawidłowa była argumentacja Sądu, że organ słusznie odmówił wznowienia postępowania na wniosek D. K. z dnia [...] lipca 2006 r., ponieważ nie można wznowić postępowania administracyjnego w odniesieniu do nieistniejącej decyzji. Zatem D. K. niezasadnie powołała się więc na podstawę wznowienia określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a. WSA nawiązał także do art. 273 § 3 p.p.s.a przewidującego możliwość żądania wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., w świetle wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10 oddalającego skargę na tę decyzję, jest rozstrzygnięciem prawomocnym. Nie jest jednak orzeczeniem dotyczącym tej samej sprawy w sytuacji, kiedy w dwóch odrębnych i niezależnych od siebie postępowaniach (chociaż pozostających w tematycznym związku z wprowadzeniem przez Starostę Kraśnickiego zmian w ewidencji gruntów i budynków), zarówno D. K., jak i R. K. dochodzą samodzielnie swoich praw przed organami administracyjnymi oraz sądem administracyjnym. W tej sytuacji decyzja Głównego Geodety Kraju nie ma wpływu na wynik sprawy sądowoadministracyjnej sygn. akt III SA/Lu 328/09. Obecna sprawa dotyczy skargi o wznowienie tego właśnie postępowania, w którym Sąd za prawidłową uznał odmowę wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek D. K. w "sprawie R. K.", bo w tej ostatniej - jak to wynika z treści uzasadnienia prawomocnego wyroku Sądu – postępowanie jest już wznowione. W sprawie ze skargi o wznowienie postępowania mogą być powoływane tylko te okoliczności, które stanowią ustawową podstawę wznowienia. Zarzuty dotyczące treści wskazanego rozstrzygnięcia sądowego mogły być zgłoszone w przysługującej skarżącej skardze kasacyjnej, z której możliwości wniesienia nie skorzystała. W żaden sposób nie zostały również ograniczone jej prawa jako strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zakończonym wskazanym wyrokiem WSA z dnia 19 listopada 2009 r.
25 W skardze kasacyjnej D. K., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła wyrok WSA w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
26 a. art. 273 § 1 p.p.s.a., polegające na jego błędnej wykładni i uznaniu, że w dniu wydania wyroku przez WSA w Lublinie z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt
27 III SA/Lu 328/09 /prawidłowa data jego wydania to 19 listopada 2009 r./ nie istniała okoliczność dotycząca konieczności umorzenia postępowania prowadzonego przez WINGiK w Lublinie z wniosku R. K., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
28 b. art. 273 § 3 p.p.s.a., polegające na uznaniu, że decyzja ostateczna Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., której prawomocność została potwierdzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10 nie dotyczy tej samej sprawy i nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej sygn. akt III SA/Lu 328/09, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało niezasadnym wydaniem wyroku oddalającego skargę o wznowienie postępowania,
29 c. art. 273 § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo nieustalenia przez Sąd wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie, a także bez rozpatrzenia przez organ całości materiału dowodowego, które skutkowało odmową wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
30 d. art. 133 § 1 oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy,
31 e. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi w przypadku, w którym z przeprowadzonego przez WSA w Lublinie postępowania nie wynika, iż nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 19 listopada 2009 r. (III SA/Lu 328/09),
32 f. art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez niedokonanie przez WSA w Lublinie wszechstronnych ustaleń faktycznych sprawy i tym samym faktycznie nierozpoznanie istoty sprawy, co doprowadziło do oddalenia skargi.
33 Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, przy zasądzeniu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.
34 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca zakwestionowała zasadność wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzutu co do braku wykorzystania możliwości kontroli instancyjnej wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. Jako przemawiający za tym argument wskazała zawartą w nim "prawnie oczywistą i logiczną argumentację", że w przedmiotowej sprawie organ administracji nie mógł wydać postanowienia o wznowieniu postępowania i przystąpić do merytorycznego badania wskazania podstawy wznowienia, bowiem postępowanie w tej sprawie zostało już wcześniej wznowione z wniosku R. K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. W tej sytuacji oczywiste jest, że w dacie orzekania 19 listopada 2009 r. WSA w Lublinie oraz skarżącej nie były znane okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowo- administracyjnej a mianowicie, że postępowanie wznowieniowe toczące się na wniosek R. K. było prawnie niedopuszczalne. Sąd I instancji mija się też z prawdą przywołując argument, jakoby dla skarżącej podstawą do wznowienia postępowania sądowego była okoliczność umorzenia postępowania zakończonego decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., która została wydana po dacie wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. Umorzenie postępowania było wyłącznie konsekwencją dalszego procedowania w zakresie wznowionego z naruszeniem prawa postępowania przez WINGiK w Lublinie. WSA oparł wówczas swoje orzeczenie głównie na dowodzie, że organ wznowił już postępowanie z wniosku R. K. w tej samej sprawie pomijając fakt, że prawidłowość tego postępowania nie została zweryfikowana w trybie postępowania administracyjnego, jak również postępowania sądowego. Ponadto naruszenie art. 273 § 3 p.p.s.a. przez Sąd I instancji polega na wadliwej i nieuprawnionej kwalifikacji prawomocnej decyzji Głównego Geodety Kraju jako orzeczenia, które zdaniem WSA nie jest orzeczeniem dotyczącym tej samej sprawy.
35 Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozostaje również w jawnej sprzeczności z wyrażonym wcześniej przez WSA poglądem w tej samej sprawie, uznającym tożsamość tych dwóch spraw w wyroku z dnia 13 czerwca 2006 r. III SA/Lu 153/06. Sąd I instancji nie ustalił również, czy podstawa wznowieniowa w rzeczywistości istnieje czy też nie, opierając wyrok z dnia 19 listopada 2009 r. o ewidentnie błędne postanowienie WINGiK w Lublinie. Skarżąca była natomiast pozbawiona całkowitej możliwości działania i obrony swoich praw, gdyż nie mając wiedzy co do bezprawnie wznowionego postępowania w tej samej sprawie z wniosku R. K., nie miała żadnych możliwości popierania przed sądem dochodzonych żądań. Skutkiem błędnego wznowienia postępowania w tej samej sprawie była taka a nie inna treść orzeczenia WSA z dnia 19 listopada 2009 r., przez co strona nie z własnej winy lecz wskutek błędnego procedowania przez organ, pozbawiona była możliwości wznowienia postępowania na swój wniosek.
36 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
37 skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
38 Stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 183 § 2 p.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej.
39 Skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, przy czym uwzględniając charakter sprawy – wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem WSA z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. II SA/Lu 328/09 – przypomnieć wypada całość postępowania w sprawie z udziałem skarżącej kasacyjnie, a dotyczącej wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów.
40 I.1. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. [...] Starosta Kraśnicki orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] położonego na terenie gminy [...]. Na skutek odwołania przedstawiciela ustawowego wówczas małoletniej D. K., WINGiK decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skarga D. K. na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. III SA/Lu 408/04; na skutek skargi kasacyjnej D. K., NSA wyrokiem z dnia 21 marca 2006 r. sygn. I OSK 610/05, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał WSA do ponownego rozpoznania. Rozpatrując ponownie skargę na decyzję WINGiK z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], WSA wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. III SA/Lu 153/06, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r. [...]. Wyrok ten nie był skarżony i stał się prawomocny.
41 I.2. Kolejne postępowanie wszczęte zostało wnioskiem J. K. z dnia [...] lipca 2006 r., działającego wówczas jako przedstawiciel ustawowy D. K.; wnioskodawca zwrócił się do Starosty Kraśnickiego o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej usunięcia niezgodności w operacie ewidencji gruntów zakończonej decyzją Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] i utrzymującą ją w mocy decyzją WINGiK z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]. Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta Kraśnicki decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyżej wskazanymi decyzjami. Organ I instancji wyjaśnił, że wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 153/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność decyzji WINGiK z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], wobec czego nie ma możliwości wznowienia postępowania w sprawie, w której decyzje organów obu instancji zostały wycofane z obiegu prawnego. Na skutek odwołania od tej decyzji, WINGiK decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] uchylił decyzję Starosty z dnia [...] października 2006 r., nr [...] przekazując sprawę do ponownego rozpoznania i wyjaśniając, że z wniosku strony nie wynikało, której decyzji dotyczyło żądanie wznowienia postępowania, wobec czego należało wezwać stronę do sprecyzowania wniosku.
42 Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Starosta decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] ponownie odmówił wznowienia postępowania wskazując, że dotyczy to postępowania zakończonego dwiema decyzjami Starosty Kraśnickiego: z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]) i z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]). Odmawiając wznowienia postępowania co do decyzji z dnia [...] marca 2004 r. organ wskazał na powołany wyżej wyrok WSA z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 153/06 stwierdzający nieważność decyzji. W stosunku zaś do decyzji z dnia [...] marca 2004 r. (utrzymanej w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]), Starosta odmówił wznowienia postępowania wyjaśniając, że nie jest organem właściwym do wznowienia w świetle art. 150 § 1 kpa.
43 Po rozpatrzeniu odwołania D. K. od tej decyzji, WINGiK decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], utrzymał w mocy tę decyzję. Organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji stwierdził, że decyzja Starosty z dnia [...] marca 2004 r. skierowana do D. K. nie może być wznowiona z uwagi na wyrok sądu administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji (oraz decyzji II instancji). Natomiast odnosząc się do decyzji z dnia [...] marca 2004 r. skierowanej do [...] (utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] maja 2004 r.) organ nadzoru wskazał, że nie zachodzi potrzeba wznawiania postępowania z wniosku D. K., ponieważ postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej powyższymi decyzjami ostatecznymi zostało już wznowione z wniosku R. K. postanowieniem WINGiK z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...]. W sprawie tej, organ decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] marca 2004 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
44 Na decyzję WINGiK z dnia [...] maja 2009 r. skargę wniosła D. K., domagając się jej uchylenia. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. III SA/Lu 328/09, co do którego wniesiono skargę o wznowienie postępowania, WSA oddalił skargę /decyzja WINGiK z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], utrzymała w mocy decyzję Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia niezgodności w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] w przebiegu granicy pomiędzy obrębami [...]/. WSA stwierdził, że przedmiotem oceny była decyzja WINGiK z dnia [...] maja 2009 r. dotycząca odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej dwiema decyzjami, tj. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]) i decyzją z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]).
45 W odniesieniu do decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]), w sprawie której wznowienia domagała się skarżąca (i utrzymującej ją w mocy decyzji WINGiK z dnia [...] maja 2004 r. nr [...]) WSA naprowadził, że decyzje te zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 153/06 stwierdził nieważność powyższych decyzji. W związku z tym organ administracji słusznie odmówił wznowienia postępowania w powyższej sprawie stwierdzając, że nie można wznowić postępowania w odniesieniu do nieistniejącej decyzji.
46 Dokonując analizy zaskarżonej decyzji w aspekcie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r. (nr [...]) skierowanej do R. K. WSA stwierdził, że również w tej części zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Organ administracji nie mógł wydać postanowienia o wznowieniu postępowania i przystąpić do merytorycznego badania wskazanej podstawy wznowienia, bowiem postępowanie w tej sprawie zostało już wcześniej wznowione z wniosku R. K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. Gdyby organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania również z wniosku skarżącej, to w sytuacji stwierdzenia zaistnienia podstaw wznowieniowych, byłby zobligowany na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. do uchylenia decyzji dotychczasowej, tj. decyzji Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r. Tymczasem decyzja z dnia [...] marca 2004 r. została już uchylona decyzją WINGiK z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w ramach postępowania wznowieniowego toczącego się na wniosek [...]. Wobec powyższego Sąd uznał, że sytuacja skarżącej została oceniona przez organ w sposób prawidłowy, przy uwzględnieniu zasad prawa procesowego i materialnego.
47 I.3. Po wydaniu wyroku przez WSA w sprawie sygn. III SA/Lu 328/09 a więc po dniu 19 listopada 2009 r., na skutek odwołania [...] od decyzji WINGiK z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] wydanej w postępowaniu wznowieniowym, została ona uchylona decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2009 r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia; kolejna decyzja WINGiK z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] została uchylona z jednoczesnym umorzeniem postępowania organu pierwszej instancji, ponieważ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. bezpodstawnie wznowiono postępowanie na wniosek R. K. z dnia [...] listopada 2008 r. Wnioskodawca uchybił bowiem miesięcznemu terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Na skutek skargi R. K., WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 1 października 2010 r. sygn. IV SA/Wa 1350/10, skargę oddalił. D. K. nie była uczestnikiem tego postępowania.
48 I.4. W dniu [...] grudnia 2009 r. – a zatem również po wydaniu wyroku, który obecnie jest kwestionowany - D. K. wystąpiła z wnioskiem do WINGiK o dopuszczenie jej w charakterze strony do udziału w postępowaniu administracyjnym wznowionym na wniosek R. K. W odpowiedzi otrzymała do wiadomości decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2010 r. [...] (organ uchyla nią własną decyzję z dnia [...] maja 2004 r. oraz decyzję Starosty Kraśnickiego z dnia [...] marca 2004 r.).
49 II. Przedstawiony stan faktyczny nie jest kwestionowany, a zatem w odniesieniu do takich ustaleń rozważyć należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności powołanych skargą kasacyjną podstaw wznowieniowych.
50 Zgodnie z art. 273 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym;
51 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa.
52 Natomiast w myśl § 2, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Stosownie zaś do § 3, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy.
53 Skarga kasacyjna wskazuje na wszystkie podstawy wznowieniowe wymienione w powyższym przepisie, zarzucając ich naruszenie, jako mające istotny wpływ na wynik sprawy.
54 W odniesieniu do art. 273 § 1 p.p.s.a. wskazano na naruszenie polegające na błędnej wykładni i uznaniu, że w dniu wydania wyroku przez WSA w Lublinie z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 328/09 nie istniała okoliczność dotycząca konieczności umorzenia postępowania prowadzonego przez WINGiK w Lublinie z wniosku R. K. Tak postawiony zarzut w żadnym wypadku nie koresponduje z treścią przepisu, który w petitum skargi kasacyjnej podano. Paragraf 1 wyróżnia dwie odrębne przyczyny restytucyjne, na które można się powoływać i żądać wznowienia postępowania. Pierwsza, gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; zarzut skargi ani jego uzasadnienie na taki przypadek nie wskazuje. Druga, gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Również i tej podstawy wznowieniowej nie da się w żaden sposób powiązać z postawionym zarzutem i jego uzasadnieniem. Oznacza to, że ten zarzut skargi kasacyjnej jest chybiony.
55 Druga podstawa kasacyjna opiera się na zarzucie naruszenia art. 273 § 3 p.p.s.a. przez uznanie, że decyzja ostateczna Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., której prawomocność została potwierdzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10 nie dotyczy tej samej sprawy i nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej sygn. akt III SA/Lu 328/09.
56 W podstawie przewidzianej przepisem art. 273 § 3 p.p.s.a. chodzi o istnienie bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej, przysługująca prawomocnym orzeczeniom. Innymi słowy orzeczenie, o jakim mowa w tym przepisie musi być prawomocne, zanim zapadło orzeczenie w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona /zob. A.Kabat (w) B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek: Komentarz do p.p.s.a., Zakamycze 2005, str. 645/. Taką też wykładnię wskazanego przepisu przyjmuje orzecznictwo. W wyroku z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. II FSK 976/10 /LEX nr 1070021/ Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona" /zob. także postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. II OSK 983/08, czy też Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1967 r. sygn. I PZ 20/67, OSNC 1967, nr 11, poz.209/.
57 Na gruncie rozpoznawanej sprawy ta podstawa wznowieniowa nie występuje, co jednoznacznie wynika ze zrekonstruowanego w punkcie I. stanu faktycznego. Otóż w dacie wyrokowania przez WSA w sprawie sygn. III SA/Lu 328/09 a więc w dniu 19 listopada 2009 r., nie istniała ani decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., ani tym bardziej nie było wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10, oddalającego skargę [...] na tę decyzję. Zatem zarzut naruszenia art. 273 § 3 p.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony.
58 Hipotetycznie, powoływanie się na omawianą podstawę wznowieniową mogłoby okazać się uzasadnione ale w sprawie sygn. IV SA/Wa 1350/10, gdyż w dacie wyrokowania w tej sprawie istniało już prawomocne orzeczenie, właśnie w sprawie sygn. III SA/Lu 328/09. Zaznaczyć jednak należy, że dalszym warunkiem tej podstawy restytucyjnej jest to, że orzeczenie to musi dotyczyć tej samej sprawy, a więc musi zachodzić tożsamość przedmiotu i stron postępowania. Sformułowanie zawarte w przepisie art. 273 § 3 p.p.s.a., a odnoszące się do orzeczenia "dotyczącego tej samej sprawy" oznacza, że przedmiotem rozstrzygnięcia w tym wyroku są te same prawa i obowiązki, dotyczące tych samych podmiotów, wynikające z określonych norm prawnych, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, którego wznowienia dotyczy skarga /zob. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. I OSK 1789/11, LEX nr 1069613/. W rozpoznawanej sprawie kwestia ta wydaje się jednak wątpliwa, co wynika ze stanu faktycznego przedstawionego w punkcie I.4.
59 Trzecia z podstaw kasacyjnych dotyczy naruszenia art. 273 § 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo nieustalenia przez Sąd wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie, a także bez rozpatrzenia przez organ całości materiału dowodowego, które skutkowało odmową wznowienia postępowania sądowo- administracyjnego. Uzasadnienie tak postawionego zarzutu sprowadza się zaś do stanowiska, że skarżąca kasacyjnie w dacie wyroku sygn. III SA/Lu 328/09 nie wiedziała, że postępowanie wznowieniowe wszczęte wnioskiem R. K. było prawnie niedopuszczalne, gdyż nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 148 § 1 k.p.a.
60 Ze sformułowania użytego w art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu z tego powodu, że nie były stronom znane. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania /por. uchwałę 7 sędziów SN z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. III PZP 63/68, OZNCP 1969, nr 12, poz. 208/.
61 W rozpoznawanej sprawie i ta podstawa nie występuje, skoro kwestia uchybienia terminowi przez R. K., a więc okoliczność faktyczna została ustalona i stwierdzona decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2010 r., a prawomocnie dopiero wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1350/10, oddalającym skargę R. K. na tę decyzję. Zatem ta ostatnia data jest miarodajną datą co do tego, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez R. K. po upływie ustawowego terminu. Odnosząc tę datę do wyroku w sprawie sygn. III SA/Lu 328/09 a więc dnia 19 listopada 2009 r. stwierdzić należy, że WSA prawidłowo nie dopatrzył się wystąpienia tej podstawy wznowieniowej.
62 Jeśli chodzi o pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przepisów postępowania, a to art. 133 § 1 oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi, a także art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez niedokonanie przez WSA wszechstronnych ustaleń faktycznych sprawy i tym samym faktycznie nierozpoznanie istoty sprawy to stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie.
63 Skarga kasacyjna oparta na podstawie przewidzianej przepisem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić jednak należy, że obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest uprawdopodobnienie, że pomiędzy uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania zachodzi związek przyczynowy. Kwestia ta winna być podana w uzasadnieniu środka odwoławczego. Tymczasem poza sformułowanym w petitum skargi kasacyjnej zarzutem, uzasadnienie w tym zakresie nie zawiera argumentacji co prowadzi do wniosku, że zarzut naruszenia wymienionych powyżej przepisów postępowania nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
64 Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 28
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 148 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 150 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 151 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 106 (§ 5)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 273 (§ 1, § 2, § 3)
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.