Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 października 2004 r., III SA/Lu 405/04

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 października 2004 r., III SA/Lu 405/04

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektor a Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 7 b ust. 2 pkt 2, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Starosty z dnia [...], Nr [...] o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu Z. – położonego na obszarze gminy W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3 W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż skarżoną decyzją Starosta wprowadził do operatu ewidencji gruntów obrębu Z. następujące zmiany:

4 1) w części kartograficznej:

5 a) usunął z rysunku mapy drogę oznaczoną numerem 284 na odcinku od punktu granicznego nr 277 przez punkty nr 278 i 279 do punktu nr 280,

6 b) w związku z powyższym zmienił dotychczasowy numer działki 284 na 284/1,

7 c) usunął z rysunku mapy istniejący błędny opis przebiegu granicy "granica wsch. str. dr." a wpisał właściwy "granica wschodnia strona rowu".

8 2) w rejestrze gruntów:

9 a) w jednostce rejestrowej G-176, w której jako władającego wpisano Urząd Gminy w W. zmienił numer działki 284 – 284/1 i jej powierzchnię z wielkości 0,43 ha na 0,23 ha (droga),

10 3) ponadto dodał w punkcie III, że granice i powierzchnie działek o numerach: 252/2, 253, 254, 256, 260, 261, 262, 263, 264, 266, 270/2, 271, 272, 273, 274 i 275 położonych we wsi Z. nie ulegają zmianie, a w punkcie IV stwierdził, że granice i powierzchnie działek o numerach: 107, 108, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124/1, 125/1, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139/1, 326, 141, 142 i 143 położonych we wsi W. nie ulegają zmianie.

11 Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji podał, iż w dotychczasowych dokumentach archiwalnych operatu ewidencji gruntów stwierdzono błędnie opisany przebieg granic pomiędzy wsią Z. i W. W tym zakresie przeprowadzono szczegółową analizę istniejącej dokumentacji, a w szczególności protokołów granicznych sporządzonych w oparciu o bezpośredni pomiar. Wydana decyzja doprowadza do zgodności część kartograficzną operatu ewidencyjnego z częścią opisową.

12 Z dokumentacji źródłowej, wynika, że granicę pomiędzy wsiami stanowi linia prosta przebiegająca z punktu granicznego nr 277 przez punkty 278, 279 do punktu nr 280. Podczas założenia operatu ewidencji gruntów obrębu Z. i W. w latach 60 – tych granica pomiędzy tymi obrębami została ustalona na gruncie w obecności zainteresowanych rolników, a z czynności ustalenia granic ustalono protokół graniczny, który został podpisany przez sołtysów obu wsi. Z protokołu granicznego wsi Z. wynika, że granicę na odcinku od działki nr 275 do działki nr 260 stanowi krawędź rowu zapisanego jako działka nr 311, natomiast z protokołu granicznego wsi W., sporządzonego w okresie późniejszym wynika, że przebieg granic przyjęto z protokołu wsi Z. Starosta dodał, że w celu sprawdzenia zgodności danych zawartych w operacie ewidencji gruntów obrębu Z. i W. ze stanem faktycznym przeprowadzono w dniu [...] lipca 2002 r. wizję terenową i w terenie odnaleziono punkty graniczne nr 279 i 280 w postaci słupków granitowych.

13 Od decyzji tej odwołanie złożył R. K., podnosząc, że postanowienia decyzji są sprzeczne ze stanem faktycznym oraz posiadają braki w materiale dowodowym. Dodatkowo, decyzja likwidująca w tej części drogę pozbawia dojazdu wielu rolników w zakresie swobodnego przejazdu. Odwołujący ponadto pisze, iż decyzja nie podparta jest żadnymi dowodami, a on sam nie został poinformowany o wizji terenowej w dniu [...] lipca 2002 r. i nikogo nie upoważniał do występowania w jego imieniu. Niezależnie od tego, od ustalenia punktów granicznych pomiędzy wsiami minęło niespełna 40 lat i dlatego w niniejszej sprawie powinno przeprowadzić się postępowanie rozgraniczeniowe zgodnie z przepisami. Uszczuplenie zaś działki o 0,23 ha, nie zostało udokumentowane i musi skutkować zmianą granic i powierzchni działek indywidualnych właścicieli w obrębie W.

14 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego ustalił co następuje:

15 Wydana przez Starostę decyzja o wprowadzeniu do części opisowej i kartograficznej wyżej wymienionych zmian nie narusza granic działek i praw własności odwołującego się i osób, których działki przylegają do rowu i spornej drogi. Decyzja organu I instancji porządkuje jedynie rozbieżności zaistniałe w treści dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której założono w latach 60 – tych operat ewidencji gruntów. Z protokołu granicznego znajdującego się w operacie pomiarowym wsi Z. wynika, że granica pomiędzy obrębami na odcinku objętym aktualizacją przebiega z punktu granicznego nr 277 przez punkty nr 278, 279 do punktu 280 i stanowi ją krawędź rowu, natomiast z protokołu granicznego wsi W. wynika, że granica biegnie zgodnie z opisem jej przebiegu zamieszczonym w operacie wsi Z. W protokole wsi Z. brak jest informacji, o tym, że granica przebiega po krawędzi drogi. W operacie ewidencyjnym znajduje się także szkic, który stanowi nieodłączną część protokołu i wynika z niego, że granice wsi na przedmiotowym odcinku wyznacza linia łącząca punkty graniczne o numerach: 277, 278, 279, 280. Nieprawidłowości te zostały wykryte w toku sprawy sądowej o ustanowienie drogi koniecznej i decyzja organu I instancji jest tego następstwem.

16 W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o wszczęciu postępowania związanego z aktualizacją operatu ewidencji gruntów obrębu Z. z dnia [...] lutego 2004 r. W zawiadomieniu tym, wysłanym do R. K. podano, że strony zainteresowane mogą przedkładać dokumenty i oświadczenia mające znaczenie w prowadzonym postępowaniu, co dało mu możliwość wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu.

17 Odnośnie zarzutu likwidacji skarżoną decyzją drogi, organ odwoławczy stwierdził, iż wprowadzenie przedmiotowych zmian w operacie ewidencji nie oznacza, że droga została zlikwidowana. Jest ona położona na prywatnych gruntach wsi W., a wprowadzona zmiana dotyczy odcinka drogi błędnie wykazanego we wsi Z. Ponadto jest to czynność jedynie porządkowa, oparta o dane z operatów ewidencyjnych graniczących wsi.

18 Stawiany w odwołaniu zarzut, że sporządzony z wizji terenowej dokument służył za podstawę do wprowadzenia zmiany nie znajduje potwierdzenia w badanych dokumentach. Z wizji terenowej sporządzono tylko notatkę służbową na okoliczność faktycznego przebiegu drogi, dlatego też dokument ten nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmiany.

19 Nie znajduje potwierdzenia również zarzut, jakoby uszczuplenie powierzchni drogi o 23 ary nie zostało udokumentowane. W aktach sprawy znajdują się stosowne obliczenia i zestawienie zmian powierzchniowych wykonane na podstawie dokumentów archiwalnych.

20 Wprowadzona zmiana nie ma nic wspólnego ze zlikwidowaniem drogi na gruncie, z której faktycznie korzystają rolnicy. Dotyczy jedynie usunięcie niezgodności ujawnionych na mapie ewidencyjnej. Działka oznaczona nr 284 nie jest drogą gminną i nie posiada statusu drogi publicznej. Grunt, który zajmuje nie ma uregulowanego stanu prawnego, stąd wykazany jest władający, a nie właściciel.

21 Na wyżej wymienioną decyzję R. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem, a w szczególności z art. 7, art. 106 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a.

22 W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

23 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

24 Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

25 Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

26 Mając na uwadze granice kognicji sądu administracyjnego, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem pozostaje ona w zgodności z obowiązującym prawem.

27 W niniejszej sprawie decyzją Starosty z dnia [...] marca 2004 r., Nr [...], utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wprowadzono do operatu ewidencji gruntów obrębu Z. następujące zmiany:

28 1) w części kartograficznej:

29 a) usunięto z rysunku mapy drogę oznaczoną numerem 284 na odcinku od punktu granicznego nr 277 przez punkty nr 278 i 279 do punktu nr 280,

30 b) w związku z powyższym zmieniono dotychczasowy numer działki 284 na 284/1,

31 c) usunięto z rysunku mapy istniejący błędny opis przebiegu granicy "granica wsch. str. dr." a wpisano właściwy "granica wschodnia strona rowu".

32 2) w rejestrze gruntów:

33 a) w jednostce rejestrowej G-176, w której jako władającego wpisano Urząd Gminy w W. zmieniono numer działki 284 – 284/1 i jej powierzchnię z wielkości 0,43 ha na 0,23 ha (droga),

34 3) ponadto dodano w punkcie III, że granice i powierzchnie działek o numerach: 252/2, 253, 254, 256, 260, 261, 262, 263, 264, 266, 270/2, 271, 272, 273, 274 i 275 położonych we wsi Z. nie ulegają zmianie, a w punkcie IV stwierdzono, że granice i powierzchnie działek o numerach: 107, 108, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124/1, 125/1, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139/1, 326, 141, 142 i 143 położonych we wsi W. nie ulegają zmianie.

35 Wyżej wymienione zmiany nie naruszają granic działek i prawa własności

36 skarżącego, ani innych osób, których działki przylegają do spornej drogi i rowu. Decyzja Starosty eliminuje natomiast rozbieżności zaistniałe w treści dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której w latach 60 – tych założono operat ewidencji gruntów.

37 Rozbieżności w dokumentacji geodezyjnej polegały na niezgodności pomiędzy mapą ewidencyjną, a protokołami granicznymi znajdującymi się w operacie pomiarowym wsi Z., z których wynika, że granica pomiędzy obrębami Z. i W. na odcinku objętym aktualizacją przebiega z punktu granicznego nr 277 przez punkty 278, 279 do punktu nr 280 i stanowi ją krawędź rowu. Powyższe potwierdza także szkic graniczny stanowiący nieodłączną część protokołu. Natomiast mapa ewidencyjna na wyżej wymienionym odcinku ukazuje zamiast linii granicznej biegnącej wzdłuż rowu – drogę.

38 Zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i Kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.), ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Informacje jakie zawiera ewidencja gruntów i budynków wymienione są w art. 20 cyt. ustawy, zgodnie z którym w ewidencji tej zamieszcza się m.in. dane dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1, pkt 1).

39 Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji, a także szczegółowy zakres informacji nią objętych, określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).

40 W rozporządzeniu tym, w § 44 pkt. 2), zawarte jest unormowanie, zgodnie z którym do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Niezależnie od powyższego, na podstawie § 54 cyt. rozporządzenia, starosta zapewnia przeprowadzenie okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji i w zakresie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie (§ 54 ust. 1 pkt 1 i 2).

41 Niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji, o której mowa wyżej, podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego (§ 54 ust. 6).

42 Aktualizacja operatu ewidencyjnego określona jest zaś w § 45 – 49 powołanego rozporządzenia.

43 Mając na uwadze wyżej wymienione przepisy, zarówno ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż decyzje Starosty - i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego są zgodne z prawem.

44 Na marginesie warto dodać, że specyfika postępowania w sprawach związanych z zakładaniem i prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków polega na tym, iż czynności podejmowane w trybie określonym dla tego typu działań, nie wywołują skutków w postaci nabycia czy utraty praw własności. Są to czynności stricte techniczne i administracyjne, służące temu, by operat ewidencyjny spełniał wymogi przewidziane w przepisach prawa.

45 Innymi słowy, owa ewidencja rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, zaś jej zapisy nie są źródłem praw do nieruchomości.

46 Jest to szczególnie ważne ze względu na cel jej prowadzenia, związany m.in. z faktem, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania przestrzennego, planowania gospodarczego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych (art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), ewidencja ta jest postawą do udzielania informacji o gruntach, budynkach i lokalach (art. 24), czy wchodzi w skład terenowych i krajowych zestawień zbiorczych objętych tą ewidencją (art. 25).

47 Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.