Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2007 r., I FSK 612/06
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2007 r., I FSK 612/06Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Zając Sędziowie sędzia NSA Krzysztof Stanik (spr.) sędzia NSA Marek Kołaczek Protokolant Dariusz Rosiak po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Rz 310/05 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19.01.2006 r., sygn. I SA/Rz 310/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T. S. na decyzję Dyrektora decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego.
3 W uzasadnieniu wyroku przybliżono w pierwszej kolejności okoliczności sprawy oraz zapadłe w niej rozstrzygnięcia. W tych ramach nadmieniono, że Urząd Skarbowy w Tarnobrzegu decyzją z dnia [...] określił T. S. za styczeń 1998 r. kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości 12.425 zł, zaległość podatkową w kwocie 21.213 zł i odsetki za zwłokę w wysokości 6.768,40 zł liczone od dnia zwrotu kwoty 30.000 zł, tj. od 21.03.1998 r. do dnia wydania decyzji oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 6.363 zł.
4 Rozstrzygnięcie to po rozpatrzeniu przez Izbę Skarbową w Rzeszowie (decyzja z dnia [...]) zostało uchylone w części dotyczącej odsetek za zwłokę oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i określiła zaległość podatkową w kwocie 17.575 zł a odsetki za zwłokę w wysokości 5.607 zł, w pozostałej części tj. co do określenia kwoty zwrotu różnicy podatku, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
5 Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 233 § 1 pkt 2a, art. 52 § 1 pkt 2, art. 53 § 1 i § 5 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 10 ust. 2, art. 33 ust. 1, art. 27 ust. 4 ustawy z 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) - dalej określaną "ustawą o VAT".
6 Wyjaśniono przy tym, że według ustaleń poczynionych w decyzjach organów podatkowych podatniczka prowadziła działalność w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej firan, obrusów itd. oraz eksportu tych towarów. W toku postępowania organ I instancji - w oparciu o dokumenty źródłowe sprzedaży i rejestry księgowań - stwierdził, iż na udokumentowanie sprzedaży eksportowej podatniczka wystawiała dwa rodzaje faktur, a mianowicie faktury eksportowe z ceną wyrażoną w dolarach amerykańskich i faktury z ceną wyrażoną w złotówkach i wykazanym należnym podatkiem od towarów i usług według stawki 22 %. Te "podwójne" faktury opatrzone były tymi samymi numerami, zawierały tę samą datę, to samo oznaczenie towaru, odbiór ich był podpisany przez nabywcę, nadto faktury z ceną złotówkową zawierały adnotację: "zapłacono gotówką". W ewidencji sprzedaży VAT ujęte były wyłącznie faktury eksportowe z wykazaną stawką podatkową 0 %, przy czym wartość sprzedaży była przeliczana na złotówki według stosownego kursu waluty.
7 Należny podatek od towarów i usług wykazany w złotówkowych fakturach według stawki 22 % wyniósł w styczniu 1998 r. w sumie kwotę 23.052,38 zł i kwota tego podatku winna być wpłacona przez podatniczkę, co wynika z przepisu art. 33 ust. 1 powołanej ustawy o VAT. Przepis ten przewiduje bowiem szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego na skutek samego tylko wystawienia faktury lub rachunku uproszczonego z wykazaną kwotą podatku od towarów i usług.
8 Rozstrzygnięcie to stało się prawomocne w efekcie oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie skargi podatniczki (wyrok z dnia 23.11.2000 r., sygn. SA/Rz 477/99) oraz oddalenia przez Sąd Najwyższy rewizji nadzwyczajnej wniesionej na jej rzecz przez Pierwszego Prezesa tegoż Sądu (wyrok z dnia 09.07.2002 r., sygn. III RN 119/01).
9 Następnie T. S. złożyła w dniu 03.12.2002 r. wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2000 r. (SA/Rz 477/99), wskazując w uzasadnieniu wniosku rażące naruszenie przepisów prawa a to: art. 217 Konstytucji RP, art. 2 ust. 1 - 3, art. 15 i art. 33 ustawy o VAT.
10 Wobec stwierdzenia braku podstaw do wznowienia postępowania Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 23.01.2003 r. (sygn. SA/Rz 477/99), wniosek odrzucił.
11 W związku z tym pismem z dnia 28.06.2003 r. podatniczka, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 i 7 ord. pod., wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...], nr [...],[...] wywodząc, iż wniosek uzasadniony jest błędnym ustaleniem stanu faktycznego poprzez nie przeprowadzenie dowodu na potwierdzenie posiadania przez skarżącą podwójnej ilości asortymentów towarów. Ponadto zdaniem skarżącej decyzja jest sprzeczna z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.04.2002 r., sygn. FPS 2/02.
12 Izba Skarbowa w Rzeszowie postanowieniem z dnia [...] wznowiła postępowanie w sprawie po czym decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 24 ustawy z 12.09.2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 169, poz. 1387), odmówiła uchylenia własnej decyzji ostatecznej uznając, że powołane przez podatniczkę podstawy wznowieniowe nie zachodzą.
13 Po rozpatrzeniu odwołania, Izba Skarbowa decyzją z dnia [...][...] utrzymała w mocy swą decyzję z [...].
14 W uzasadnieniu decyzji podano, że w sprawie - wbrew twierdzeniom skarżącej - nie zachodzą przesłanki pozwalające na uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Zgodnie bowiem z przepisem art. 240 § 1 pkt 5 i 7 Ordynacji podatkowej postępowanie wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję bądź też decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
15 Zdaniem organu orzekającego, z uwagi na brzmienie powołanego przepisu, faktury na zakup towarów handlowych nie można uznać za nowy dowód, który istniałby w dniu wydania decyzji i nie byłby znany organowi podatkowemu. Podstawę do uchylenia decyzji nie stanowi także uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 22.04.2002, FPS 2/02.
16 Rozstrzygnięcie to w rozpatrzeniu skargi podatniczki uchylone zostało wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 09.08.2004 r., sygn. SA/Rz 1824/03, który motywując swe stanowisko podniósł, iż organ podatkowy stwierdzając, że faktury zakupu i spis z natury nie są nowymi dowodami o jakich mowa w przepisie art. 245 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej uzasadniającymi uchylenie decyzji merytorycznej w sposób przekonujący swego stanowiska nie uzasadnia. Zdaniem Sądu organ, poza dokonaną wykładnią pojęcia "nowych dowodów" i "nowych okoliczności" nie wskazuje jednoznacznie konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na prawidłowość zajętego w tej mierze stanowiska. W szczególności organ nie podaje jednoznacznie faktów, które pozwalałyby na stwierdzenie, że nowe dowody, na które powołuje się skarżąca były znane organom orzekającym. Pominięcie przez organ orzekający okoliczności wskazujących na prawidłowość zajętego przez niego w tej mierze stanowiska uniemożliwia dokonanie przez Sąd kontroli zaskarżonej decyzji. Także nie wskazano tej części materiału dowodowego (protokół badania ksiąg, ewidencja zakupu, ewidencja sprzedaży i inne), z której wynikałby fakt skorzystania przez organ podatkowy z tych dowodów, albo tych wniosków dowodowych, w których strona zażądałaby przeprowadzenia tych dowodów, a organ uznał je za zbędne lub nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić tylko należy, że w protokole z dnia 02.06.1998 r. organ ogólnie powołuje się na ewidencję zakupu, a w protokole z dnia 14.09.1998 r. wyjaśnieniu podlegają tylko różnice między dokumentami sprzedaży exportowej tj. fakturami exportowymi VAT a dokumentami wywozowymi SAD a nie między dokumentami zakupu towarów a dokumentami sprzedaży. Z pism zalegających w aktach sprawy, a podpisanych przez skarżącą wprost nie wynika by wnosiła ona o przeprowadzenie takich dowodów lub powoływała się na takie same nowe okoliczności faktyczne jak w uzasadnieniu żądania wznowienia postępowania - podkreślił Sąd. Zdaniem Sądu orzeczenie organu odwoławczego, a ściślej uzasadnienie zaskarżonej decyzji wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 210 § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie organu drugiej instancji winno zawierać ustosunkowanie się do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów i zaprezentowanie toku własnego rozumowania. Jako przykład naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej Sąd zacytował fragment uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której organ stwierdził, iż "... Powołane faktury na zakup towarów handlowych nie są bowiem nowymi dowodami, które istniałyby w dniu wydania decyzji, byłyby nie znane organowi podatkowemu i którymi nie dysponowałby w trakcie postępowania podatkowego".
17 W ocenie Sądu organ podatkowy trafnie ocenił, iż za podstawę do wznowienia postępowania nie można uznać uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.04.2002 r. (sygn. FPS 2/02), na którą powołała się skarżąca oraz jej pełnomocnik, bowiem z utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż wykładnia przepisu prawa materialnego, w tym przypadku przepisu ustawy
18 o VAT, dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania. W żadnym przypadku nie można także uznać, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania określona w przepisie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej tzn. aby decyzja, której uchylenia domaga się skarżąca została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
19 Sąd przedstawił też pogląd, że wobec nie budzącej wątpliwości treści przepisu art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej nie można uznać, iż zachodzi w omawianym przypadku konieczność stosowania wykładni funkcjonalnej.
20 Sąd również nie podzielił stanowiska skarżącej w zakresie podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji poprzez niekonstytucyjność przepisu art. 33 ustawy o VAT. W dacie orzekania przez organy podatkowe o wznowieniu postępowania przepis art. 33 ustawy o VAT nie utracił mocy obowiązującej i dlatego nie zachodziła przesłanka z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej.
21 To z kolei rozstrzygnięcie uchylone zostało wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.06.2005 r., sygn. FSK 2522/04 w efekcie uwzględnienia skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektor Izby Skarbowej
22 w Rzeszowie.
23 Motywując to rozstrzygnięcie wyjaśniono w pierwszym rzędzie reguły jakim rządzi się postępowanie wznowieniowe akcentując w tych ramach, iż jego celem nie jest wzruszanie wadliwych decyzji administracyjnych w każdym przypadku lecz tylko takich, które określone zostały w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
24 Nawiązując dalej do wywodów Sądu I instancji, który w istocie zanegował występowanie powołanych przez podatniczkę podstaw wznowieniowych (pkt 5 i 7 § 1 art. 240 Ordynacji podatkowej) zauważono, że przyznać należy rację Dyrektorowi Izby Skarbowej w Rzeszowie, który podnosi w skardze kasacyjnej, że analizując powołaną przez skarżącą okoliczność, nie sposób nie wspomnieć, iż granica postępowania w sprawie wznowieniowej jest wyznaczona zakresem sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Ostateczną decyzją wymiarową określono skarżącej podatek od towarów i usług w oparciu o przepis art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, który to przepis przewidywał samoistny przypadek powstania obowiązku podatkowego na skutek wystawienia faktury lub rachunku uproszczonego z wykazanym podatkiem. Ta sama zasada dotyczy sytuacji wskazanej w ust. 2 tego przepisu. Faktu obowiązywania tego przepisu Sąd nie zakwestionował stwierdzając, że "w rozpoznawanej sprawie w dacie orzekania przez organy podatkowe o wznowieniu postępowania przepis art. 33 ustawy o VAT nie utracił mocy ...".
25 Nadto, odnosząc się do podniesionego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez pełnomocnika T. S. zarzutu nieważności postępowania w oparciu o przepis art. 18 § 3 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej "popsa" stwierdzono, iż jest on bezzasadny. Nieważność postępowania Sąd bierze bowiem pod rozwagę z urzędu na podstawie przepisu art. 183 § 1 popsa. Wymieniony przez pełnomocnika strony przepis art. 18 § 3 popsa stanowi, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Przepis ten dotyczy wznowienia postępowania sądowego. Taka sytuacja w sprawie nie zachodzi, co oznacza brak podstaw do zastosowania art. 183 § 2 pkt 4 popsa.
26 W rezultacie tego uznano, że zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że organ podatkowy nie wykazał i nie uzasadnił w sposób wystarczający braku przesłanek do odmowy uchylenia decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń 1998 r. z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 240 § 1 wyżej powołanej ustawy.
27 W konsekwencji powyższego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny powtórnie rozpatrzył skargę T. S. podejmując przedstawione na wstępie rozstrzygnięcie.
28 Uzasadniając je odwołano się do treści i konsekwencji prawnych jakie dla Sądu I instancji wynikają z dyspozycji art. 190 popsa po czym powtórzono zasadnicze argumenty Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakie ten zaprezentował w przybliżonym wyżej wyroku akcentując, że w ich kontekście skarga jest nieuzasadniona.
29 Wyrok ten zaskarżony został skargą kasacyjną pełnomocnika T. S., którą, powołując się na zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego (art. 13 w zw. z art. 2 oraz art. 33 ust. 1 ustawy o VAT jak też art. 84 i 217 Konstytucji RP) jak i procesowego (art. 190 popsa i 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej) wniesiono o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
30 Na poparcie powyższych zarzutów oraz żądań procesowych nawiązano w pierwszym rzędzie do dotychczasowego przebiegu postępowania oraz rozstrzygnięć sądowych podejmowanych w tej (wznowieniowej) sprawie. Nawiązując dalej do tych uwag zauważono, że rozpatrując uprzednio sprawę Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "...niniejsza sprawa dotyczy kontroli decyzji organów podatkowych, wydanej w skutek wznowienia postępowania. Wobec tego zakres kognicji sądu winien ograniczyć się do ustalenia tych okoliczności, które są istotne z punktu widzenia stosowania przepisów prawa materialnego, w oparciu o które organy podatkowe sprawę rozstrzygnęły. W niniejszej sprawie przepisem takim jest art. 33 ust. 1 ustawy o VAT zaś podstawę wznowienia postępowania stanowi art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Dokonując wykładni tych przepisów WSA uznał, że dla wyniku sprawy nie ma znaczenia okoliczność, czy miała miejsce sprzedaż odzwierciedlona wystawioną przez podatnika fakturą, istotne jest jedynie samo wystawienie tej faktury".
31 Kwestionowany wyrok opiera się zatem na wadliwej wykładni art. 33 ust. 1 ustawy o VAT i błędnym zrozumieniu wytycznych NSA, jakie w tym zakresie zostały udzielone wyrokiem tegoż Sądu z dnia 07.06.2005 r. Sąd ów dał bowiem tylko jedno wskazanie, jakim należy się kierować przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, nakazując ograniczenie kognicji Sądu orzekającego do badania tych okoliczności, które są istotne dla stosowania art. 33 ust. 1 ustawy o VAT. Tymczasem Sąd ten (I instancji) uznał, iż związany jest także wytycznymi w zakresie wykładni tej normy prawa materialnego i ową rzekomą wykładnią poczuł się związany. Wykładni takiej w wyroku Sądu II instancji jednak nie ma.
32 Kolejnym, jak podkreślono, błędnym wskazaniem jakiego dopuścił się NSA, które powielił Sąd I instancji w skarżonym wyroku dotyczy sposobu interpretacji art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
33 Przepis ten nie jest bowiem regulacją materialnoprawną. Rzeczą oczywistą wszak jest, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową. W związku z tym Sąd orzekający nie zauważył szeregu błędów jakich dopuściły się organy podatkowe jeszcze na etapie postępowania wymiarowego. Zaniedbania w tym zakresie przełożyły się zaś na naruszenie art. 121 § 1, 180 i 187 Ordynacji podatkowej a w konsekwencji na błędne ustalenie stanu faktycznego, czego Sądu obu instancji w dotychczasowym postępowaniu "nie chciały zauważyć".
34 Nawiązując zatem do tych okoliczności jak też do zasad opodatkowania obrotu wynikających z przepisów art. 2, 6,13, 15 - 17, 33 ust. 1 ustawy o VAT oraz dyrektyw wynikających z art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji RP sformułowano tezę, wspartą poglądami judykatury, że wystawienie "pustej faktury", nie dokumentującej rzeczywistej sprzedaży nie jest objęte przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
35 Skoro więc zarówno organy podatkowe jak i Sądy doszły do wniosków przeciwnych to tym samym naruszono w sprawie Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka.
36 Taka skala uchybień zmusza więc do "zaangażowania powagi Naczelnego Sądu Administracyjnego w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem i ochrony słusznych praw jednostki".
37 W tym celu jednak - jak końcowo podkreślono - "rozstrzygnięcie sprawy nie może jednak polegać wyłącznie na rozpoznawaniu sprawy w granicach postępowania wznowieniowego. Wymaga również sięgnięcia do decyzji wymiarowych i wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Tylko takie zakończenie sprawy stanowić będzie pełną realizację praw Skarżącej, z uwzględnieniem cytowanych przepisów Konstytucji i Konwencji".
38 Na rozprawie w dniu 13.04.2007 r. pełnomocnik skarżącej nie stawił się mimo prawidłowego zawiadomienia. Pismem nadesłanym faksem wniósł natomiast o odroczenie rozprawy ponieważ z powodu tłoku na ulicach Krakowa nie był w stanie dotrzeć na czas na dworzec kolejowy.
39 Pełnomocnik strony przeciwnej wnioskowi temu się sprzeciwił. Wniósł zarazem o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie albowiem strona skarżąca nie zakwestionowała skutecznie skarżonego wyroku.
40 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
41 Skarga kasacyjna uzasadniona nie jest.
42 Ocenę zasadności przedmiotowej skargi poprzedzić należy dla porządku odniesieniem się do wniosku o odroczenie rozprawy, jaki w dniu rozprawy złożył pełnomocnik skarżącej.
43 Wniosek ten jest nieuzasadniony. Zgodnie z przepisem art. 109 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) "rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności".
44 Odnosząc tę regulację do okoliczności sprawy stwierdzić trzeba, że nie może być mowy o nieprawidłowym zawiadomieniu pełnomocnika skarżącej tym bardziej, że swą wiedzę w tym zakresie potwierdził swym wnioskiem. Wniosek ów nie mieści się zaś w zakresie przesłanek, które w świetle przywołanego wyżej przepisu pozwalałyby na odroczenie rozprawy. Tłoku na ulicach miasta, uniemożliwiający dotarcie na dworzec, nie można wszak uznać za "wydarzenie nadzwyczajne" czy też "nie dające się przezwyciężyć". Od profesjonalnego reprezentanta stron należy bowiem oczekiwać takiego ułożenia swych poczynań ażeby poruszone przez niego przedmiotowym wnioskiem okoliczności nie przeszkodziły w skutecznym dotarciu na rozprawę.
45 Skoro więc brak było podstaw do odroczenia rozprawy zaś w świetle art. 107 popsa nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie stanowi przeszkody dla rozpatrzenia sprawy tut. Sąd zajął się istotą przedmiotowej sprawy.
46 Przechodząc zatem do jej meritum stwierdzić trzeba, że zgłoszone w sprawie zarzuty kasacyjne okazały się chybione.
47 W punkcie wyjścia takiej oceny przypomnieć należy, że skarżony wyrok Sądu I instancji podjęty został w wyniku powtórnego rozpatrzenia wniesionej w sprawie skargi na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 12.11.2003 r., o podanym na wstępie numerze porządkowym. Uprzednie rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne zostało bowiem uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.06.2005 r. (sygn. FSK 2522/04).
48 Powyższa uwaga ma istotne znaczenie, gdyż stosownie do treści art. 190 zd. 1 popsa Sąd, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
49 Wykładnią tą związane są także strony tegoż postępowania, a w konsekwencji sam Naczelny Sąd Administracyjny bowiem ze zdania drugiego wskazanego wyżej przepisu wynika, że "nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny".
50 Pamiętając o tym godzi się przypomnieć, że rozpatrując uprzednio niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny ze wszech miar trafnie zauważył, iż niniejsze postępowanie podatkowe toczyło się w trybie określonym przepisami rozdz. 17 Działu IV Ordynacji podatkowej, który to tryb (nadzwyczajny) determinuje w rzeczy samej przedmiot, o którym należało w pierwszym rzędzie rozstrzygnąć.
51 Jak bowiem podkreśla się w judykaturze "postępowanie nadzwyczajne ma na celu weryfikację prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu pierwotnym (tj. zwyczajnym). Istota tego postępowania sprowadza się zatem w pierwszym rzędzie do rozstrzygnięcie kwestii występowania określonych wprost w ustawie wad decyzji ostatecznych oraz dopuszczalności "uruchomienia" trybu nadzwyczajnego z uwagi na skutki terminów przedawnienia zobowiązań publicznoprawnych dochodzonych w trybie przepisów procesowych zawartych w we wskazanej wyżej ustawie Ordynacja podatkowa (por.: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Oficyna Wyd. UNIMEX Wrocław 2003 r., str. 802 - 803). Tym samym więc dopiero wtedy, gdy przesłanki uruchomienia tegoż postępowania okażą się uzasadnione dopuszczalnym staje się przejście do już raz rozstrzygniętej istoty danej sprawy" (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 08.12.2005 r., sygn. I FSK 374/05, System Informacji Prawniczej LEX - Lex nr 191388; z dnia 31.01.2007 r., sygn. I FSK 545/06, niepubl).
52 Poglądami tymi orzekający w sprawie Sąd I instancji był zatem związany w rezultacie czego uznać należy w rzeczonym zakresie za chybiony zarzut naruszenia przez ten Sąd przepisu art. 190 popsa. W ich świetle zaś możliwym stanie się przejście do istoty sprawy zakończonej decyzją ostateczną w postępowaniu wymiarowym wtedy, gdy wykazane zostanie, że zachodzi jedna z określonych przepisem § 1 art. 240 Ordynacji podatkowej podstaw wznowieniowych.
53 Przesłanki te w toku niniejszego postępowania wykazane jednak nie zostały, co dobitnie potwierdza analiza wszystkich dotychczasowych uzasadnień rozstrzygnięć sądowych. Tym samym więc droga do zajęcia się istotą postępowania wymiarowego stała się zamknięta.
54 Wniosku tego nie podważają zarzuty zgłoszone przedmiotową skargą kasacyjną. W roztrząsanym tu zakresie skarżąca nie zdołała bowiem zakwestionować trafności ocen dotyczących występowania przesłanki określonej przepisem art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W szczególności możliwości takiej nie dostarczył nota bene błędny argument, iż przepis ten jest regulacją stricte procesową. Przepis ten chociaż zamieszczony w dziale IV Ordynacji podatkowej dotyczącym postępowania podatkowego reguluje wszak podstawy uruchomienia trybu wzruszenia ostatecznego rozstrzygnięcia podatkowego, a więc kreuje materię tego, nadzwyczajnego - co raz jeszcze trzeba podkreślić - rozstrzygnięcia (por.: wyrok NSA z 16.11.2005 r., sygn. I FSK 424/05, Lex nr 173381, w którym zbliżony konstrukcyjnie przepis art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej określono mianem "przepisu o mieszanym, materialno - procesowym, charakterze"). Stąd też ażeby można było przejść do istoty postępowania zakończonego decyzją ostateczną zachodzi potrzeba uprzedniego wykazania, że decyzja ta dotknięta jest jedną z wad określonych § 1 art. 240 Ordynacji podatkowej. Tego zaś - jak wyżej nadmieniono - nie uczyniono. Argumentacja naprowadzana przez skarżącą nie ujawniła bowiem ażeby w sprawie ujawniły się "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję". Waloru tego nie mają bowiem ani eksponowane w uzasadnieniu przedmiotowej skargi uchybienia w sferze gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz subsumpcji stwierdzonych faktów do norm prawa materialnego, które jakoby zaistniały na etapie postępowania wymiarowego ani też dokonana w judykaturze zmiana sposobu interpretacji art. 33 ust. 1 ustawy o VAT. Na powyższe zwrócono zresztą uwagę zarówno w skarżonym wyroku jak i we wcześniejszych rozstrzygnięciach sądowych, które szczegółowo omówiono w jego motywach w związku z czym powtarzanie zawartych tamże uwag wydaje się obecnie zbędne.
55 Uwagi powyższe pozwalają za poprzednim wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i kontrolowanym tu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego raz jeszcze skonstatować, iż skarżąca nie wykazała występowania podstawy wznowieniowej, na której opierała swe procesowe żądanie, inicjujące postępowanie w niniejszej sprawie. Sprawia to w konsekwencji, że odwoływanie się do regulacji zawartych w pierwszym rzędzie w ustawie o VAT, w dalszym zaś w Konstytucji RP i Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka, jest nieuzasadnione bowiem w sprawie nie zaistniała podstawa zezwalająca na powrotu do tego etapu, który został już zakończony ostateczną (i prawomocną - co godzi się podkreślić) decyzją wymiarową.
56 Stąd też w reasumpcji powyższych wywodów stwierdzić trzeba, iż skarżący nie wskazał w ramach podstaw kasacyjnych na takie zarzuty, które mogłyby wywołać oczekiwane przez niego skutki procesowe. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarczyła uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań w związku, z czym, działając na podstawie przepisów art. 184 i art. 204 pkt 1 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 121 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 187
- Ordynacja podatkowa, art. 210 (§ 4)
- Ordynacja podatkowa, art. 235
- Ordynacja podatkowa, art. 240 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 245 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 247 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204