Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2009 r., II OZ 822/09

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2009 r., II OZ 822/09

Sentencja

1 Dnia 2 października 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 851/09 odmawiające M. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 roku, nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 851/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 roku, nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

3 W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji podniósł, że wnioskodawca nie wykazał wystarczająco, iż kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy. Stwierdził, że uzyskiwany przez wnioskodawcę i jego żonę dochód w wysokości 9.500 PLN netto miesięcznie jest wystarczający do poczynienia oszczędności na pokrycie kosztów sądowych, nawet po dokonaniu odliczenia wszystkich wydatków podanych we wniosku. Ponadto Sąd podkreślił, że zobowiązania cywilno-prawne, takie jak raty kredytu, nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczane są koszty postępowania sądowego.

4 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. P. domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości 1.253 PLN bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Skarżący podniósł, że miesięcznie musi on płacić ratę kredytu mieszkaniowego w wysokości 5.000 PLN, a koszty na budowę domu oraz koszty niezbędnego utrzymania wynoszą 2.000 PLN miesięcznie. Z osiąganego dochodu netto w wysokości 9.500 PLN pozostaje więc skarżącemu i jego rodzinie kwota 500 PLN . Zdaniem skarżącego nie jest to kwota wystarczająca na pokrycie kosztów sądowych.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

7 Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.

8 Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest zatem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania.

9 W przedmiotowej sprawie skarżący wykazał, że wraz z żoną osiąga miesięczny dochód w wysokości 9.500 PLN netto. Ponadto z przedstawionych przez skarżącego miesięcznych wydatków wynika, że po opłaceniu raty kredytu oraz kosztów budowy domu i wydatków na utrzymanie, w jego gospodarstwie domowym pozostaje kwota 500 PLN oszczędności.

10 W tej sytuacji nie można stwierdzić, że skarżący jest osobą o niskim dochodzie, w trudnej sytuacji materialnej, nie mającą możliwości zgromadzenia środków potrzebnych do opłacenia kosztów sądowych. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji w sprawie, że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający , iż nie jest w stanie ponieść ciążących na nim kosztów postępowania sądowego.

11 Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.