Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. i B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Wr 65/11 oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza, sędziego WSA Olgi Białek, sędziego NSA Andrzeja Wawrzyniaka, sędziego WSA Ireneusza Dukiela, sędziego WSA Anny Siedleckiej i umarzającego postępowanie w zakresie dotyczącym wniosku o wyłączenie sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Haliny Kremis, sędziego WSA Alicji Palus w sprawie ze skargi Z. i B. D. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wr 18/11 postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Wr 65/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek Z. i B. D. o wyłączenie sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza, sędziego WSA Olgi Białek, sędziego NSA Andrzeja Wawrzyniaka, sędziego WSA Ireneusza Dukiela, sędziego WSA Anny Siedleckiej i umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym wniosku o wyłączenie sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Haliny Kremis, sędziego WSA Alicji Palus w sprawie ze skargi Z. i B. D. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wr 18/11.

3 Sąd wskazał, że w piśmie z dnia 24 stycznia 2012 r. skarżący zawarli wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Przewodniczącego Wydziału II – sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego oraz pozostałych sędziów orzekających w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że przyczyny uzasadniające ich skargę o wznowienie postępowania uzasadniają także wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów od orzekania w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżących sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski jest "rodzinnie powiązany" z W. W. – stroną w przedmiotowej sprawie i wobec tego – w ocenie skarżących – zachodzą wątpliwości co do bezstronności zarówno Przewodniczącego Wydziału II, jak i sędziów orzekających w tym Wydziale. Dodatkowo skarżący wskazali, że sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski wraz z podległymi mu sędziami z Wydziału II samowolnie i bezprawnie zmienili treść ich skargi w sprawie, której wznowienia obecnie się domagają. Ponadto skarżący podnieśli, że w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 18/11 orzekali sędziowie wyłączeni z mocy prawa, bowiem Wydział II jest właściwy do rozpoznawania spraw z zakresu prawa budowlanego.

4 Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, sędzia WSA Olga Białek, sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, sędzia WSA Ireneusz Dukiel, sędzia WSA Anna Siedlecka oświadczyli, że nie istnieją w niniejszej sprawie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Oświadczyli również, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").

5 Sąd podkreślił, że wnioskodawcy w uzasadnieniu swojego wniosku nie wskazali żadnych ustawowych (wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a.) przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziów. Twierdzenie natomiast o powiązaniach rodzinnych sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego ze wskazanym przez skarżących W. W. nie zostało w żaden sposób wykazane, sam natomiast sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski oświadczył, że nie zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do jego bezstronności w sprawie. Dodać także należy, że z art. 19 p.p.s.a. wynika, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji.

6 Nie mogły także stanowić podstawy do wyłączenia sędziów Wydziału II podniesione przez skarżących zarzuty odnośnie zmiany treści ich skargi w sprawie, której wznowienia się obecnie domagają. Argumentacja dotycząca natomiast orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 18/11 sędziów wyłączonych z mocy ustawy również nie uzasadnia wniosku o wyłączenie tych sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy.

7 Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia.

8 Odnosząc się do wniosku skarżących w zakresie wyłączenia sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego NSA Haliny Kremis i sędziego WSA Alicji Palus, Sąd wskazał, że sędziowie ci podlegają wyłączeniu od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy, zgodnie bowiem z art. 18 § 3 p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Skoro zatem sędziowie ci wydali wyrok z dnia 21 lipca 2011 r. (sygn. akt II SAB/Wr 18/11), to tym są wyłączeni od rozpoznania wniesionej skargi o wznowienie postępowania. Sąd podkreślił, że zostali oni pominięci przy losowaniu składu orzekającego w sprawie dotyczącej skargi o wznowienie postępowania. W konsekwencji zatem postępowanie w zakresie wniosku o wyłączenie tych sędziów Sąd – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – umorzył jako bezprzedmiotowe (punkt II sentencji postanowienia).

9 Na powyższe postanowienie Z. i B. D.złożyli zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

12 Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów tego Sądu. Za takie okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane bezpodstawne i gołosłowne twierdzenia o powiązaniach rodzinnych sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego ze wskazanym przez skarżących W. W., ani podniesione przez skarżących zarzuty odnośnie zmiany treści ich skargi w sprawie, której wznowienia się obecnie domagają, a także argumentacja, że w sprawie orzekali sędziowie wyłączeni z mocy prawa, bowiem Wydział II jest właściwy do rozpoznawania spraw z zakresu prawa budowlanego.

13 Podkreślenia wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Złożenie takich wyjaśnień – wbrew temu, co podnoszą skarżący w zażaleniu - miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia sędziego - stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziów było zgodne z prawem.

14 Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 sygn. akt II OZ 1474/06, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10).

15 Słusznie też zwrócił uwagę Sąd I instancji, że sędzia NSA Julia Szczygielska, sędzia NSA Halina Kremis i sędzia WSA Alicja Palus podlegają wyłączeniu od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy, zgodnie bowiem z art. 18 § 3 p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Skoro zatem sędziowie ci wydali wyrok z dnia 21 lipca 2011 r. (sygn. akt II SAB/Wr 18/11), to tym są wyłączeni od rozpoznania wniesionej skargi o wznowienie postępowania.

16 Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.