Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r., II OSK 688/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
II OSK 688/20
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Egzekucyjne postępowanie
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła
Otwórz w aplikacji

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser (spr.) sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia (del.) WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 49/19 w sprawie ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] października 2018 r., znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kasacyjnie kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 49/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę M.R.(dalej skarżący albo zobowiązany) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej SKO albo Kolegium) z [...] października 2018 r., znak [...] wydane w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

3 Wyrok wydano w następującym stanie prawnym i faktycznym:

4 Zobowiązany pismem z 27 listopada 2017 r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z 15 listopada 2017 r., nr [...], oparte na przepisie art. 33 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej u.p.e.a.), tj. zarzut, którego podstawą jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Ponadto wskazano na art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., przez wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego, mimo braku doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu.

5 Prezydent Miasta Krakowa (dalej Prezydent), działając jako organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem, w toku postępowania egzekucyjnego w oparciu o wyżej wskazany tytuł wykonawczy - uznał wniesiony przez zobowiązanego zarzut za nieuzasadniony i postanowieniem z [...] czerwca 2018 r., nr [...] orzekł o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na wykonaniu prac określonych w ugodzie zawartej w siedzibie Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa w dniu [...] czerwca 2009 r., zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta z [...] czerwca 2009 r. nr [...], tj. wykonaniu na koszt państwa [...] wodościeku z korytek betonowych ułożonych zgodnie ze sztuką inżynierską wzdłuż murowanego ogrodzenia państwa [...] oraz studzienki rewizyjnej na działce nr [...], zabezpieczonej kratką na odpływie do istniejącego zagłębienia terenowego na działce nr [...].

6 Postanowieniem z [...] października 2018 r. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta.

7 W realiach rozpatrywanej sprawy Prezydent, postanowieniem z [...] czerwca 2009 r., zatwierdził ugodę zawartą 18 czerwca 2009 r. między zobowiązanym, reprezentowanym przez pełnomocniczkę A.R. a S.S. w sprawie dotyczącej zakłóceń stosunków wodnych.

8 Pismem z 22 lutego 2017 r., nr [...], Prezydent wezwał zobowiązanego, reprezentowanego przez pełnomocnika do okazania nieruchomości, celem dokonania ustaleń co do wykonania prac określonych w ww. ugodzie. Termin oględzin nieruchomości wyznaczono na [...] marca 2017 r. Na oględziny stawili się m.in. zobowiązany, A.R. oraz radca prawny A.W. - pełnomocnik zobowiązanego, który przedłożył do akt pełnomocnictwo z 15 marca 2017 r,. umocowujące radcę prawnego S.K. oraz radcę prawnego A.W., do występowania i reprezentowania zobowiązanego przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawie toczącej się przed Prezydentem w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działkach o numerach ewidencyjnych [...]. Pełnomocnictwo zawierało dodatkowo upoważnienie dla wyżej wymienionych pełnomocników profesjonalnych do udzielania dalszych pełnomocnictw w zakresie spraw objętych niniejszym pełnomocnictwem.

9 Upomnieniem z 21 marca 2017 r. wezwano zobowiązanego do wykonania prac określonych w ugodzie zawartej 18 czerwca 2009 r., zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta z 24 czerwca 2009 r., z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w razie niewykonania obowiązku. Upomnienie zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego, zgodnie z art. 40 § 2 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.) w dniu 31 marca 2017 r. Kolejne pisma Prezydenta: pismo z 22 marca 2017 r. (wskazujące na brak wykonania prac określonych w ugodzie oraz przesłanie pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego) oraz pismo z 5 kwietnia 2017 r. (zawiadamiające o wyznaczeniu nowego terminu oględzin nieruchomości na dzień 26 kwietnia 2017 r. celem dokonania ustaleń dotyczących wykonania obowiązku) zostały również doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego zgodnie z art. 40 § 2 w związku z art. 42 § 1 k.p.a.

10 Na oględziny dnia 26 kwietnia 2017 r. stawili się m.in. A.R. oraz radca prawny M.S. jako pełnomocnik zobowiązanego, która przedłożyła do akt pełnomocnictwo substytucyjne z 25 kwietnia 2017 r., udzielone przez radcę prawnego S.K., umocowujące radcę prawnego M.S. do występowania i reprezentowania zobowiązanego we wszystkich postępowaniach przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi wszystkich instancji w sprawie dotyczącej wykonania prac określonych w ugodzie. Pełnomocnictwo zawierało dodatkowo wskazanie, że w razie wątpliwości co do zakresu niniejszego pełnomocnictwa należy stosować wykładnię rozszerzającą.

11 W ocenie Kolegium, organ I instancji nie działał w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez M.R. w zwykłym postępowaniu administracyjnym, lecz - jak wynika z wcześniej przedstawionych okoliczności sprawy - w oparciu o pełnomocnictwa przedkładane przez pełnomocników zobowiązanego w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania obowiązków nałożonych na zobowiązanego określonych w ugodzie zawartej 18 czerwca 2009 r. O ile zakres pełnomocnictwa z 24 kwietnia 2017 r. może budzić wątpliwości, gdyż pełnomocnictwo to zawiera umocowanie do występowania i reprezentowania zobowiązanego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta z [...]czerwca 2009 r., to wskazać należy, że zakres pełnomocnictwa z 15 marca 2017 r. jest znacznie szerszy i zawiera umocowanie dla radcy prawnego S.K. oraz radcy prawnego A.W., do występowania i reprezentowania zobowiązanego przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawie toczącej się przed Prezydentem w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działkach o numerach ewidencyjnych [...]. Tym samym w rozpatrywanej sprawie doszło do skutecznego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, działającemu przez pełnomocnika.

12 Skargę do WSA na powyższe postanowienie złożył zobowiązany zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 34 § 4 u.p.e.a., art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., art. 120 § 2 k.p.a.

13 Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

14 W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie tej skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

15 W ocenie WSA, wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia.

16 W realiach rozpatrywanej sprawy postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. Prezydent zatwierdził ugodę zawartą 18 czerwca 2009 r. między zobowiązanym, reprezentowanym przez pełnomocniczkę [...], a [...]. Pismem z 22 lutego 2017 r. Prezydent wezwał zobowiązanego, reprezentowanego przez pełnomocniczkę [...], do okazania nieruchomości, celem dokonania ustaleń w przedmiocie wykonania prac określonych w ugodzie. Termin oględzin nieruchomości wyznaczono na dzień 15 marca 2017 r. Na oględziny stawili się m.in. zobowiązany, A.R. oraz radca prawny A.W. - pełnomocnik zobowiązanego, który przedłożył do akt pełnomocnictwo z dnia 15 marca 2017 r. umocowujące radcę prawnego S.K. oraz radcę prawnego A.W., do występowania i reprezentowania zobowiązanego przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawie toczącej się przed Prezydentem w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działkach o numerach ewidencyjnych [...]. Pełnomocnictwo zawierało dodatkowo upoważnienie dla wyżej wymienionych pełnomocników profesjonalnych do udzielania dalszych pełnomocnictw w zakresie spraw objętych niniejszym pełnomocnictwem. Upomnieniem z 21 marca 2017 r. wezwano zobowiązanego do niezwłocznego wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu prac określonych w ugodzie zawartej 18 czerwca 2009 r., zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta z [...] czerwca 2009 r., z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w razie niewykonania obowiązku. Upomnienie zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego, zgodnie z art. 40 § 2 w związku z art. 42 § 1 k.p.a., w dniu 31 marca 2017 r. Kolejne pisma Prezydenta: pismo z 22 marca 2017 r. (wskazujące na brak wykonania prac określonych w ugodzie oraz przesłanie pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego) oraz pismo z 5 kwietnia 2017 r. (zawiadamiające o wyznaczeniu nowego terminu oględzin nieruchomości na dzień 26 kwietnia 2017 r. celem dokonania ustaleń dotyczących wykonania nałożonego na zobowiązanego obowiązku) zostały również doręczone zgodnie z art. 40 § 2 w związku z art. 42 § 1 k.p.a. - pełnomocnikowi zobowiązanego.

17 Na oględziny w dniu 26 kwietnia 2017 r. stawili się m.in. A.R. oraz radca prawny M.S. jako pełnomocnik zobowiązanego, która przedłożyła do akt pełnomocnictwo substytucyjne z 25 kwietnia 2017 r. udzielone przez radcę prawnego S.K. umocowujące radcę prawnego M.S. do występowania i reprezentowania zobowiązanego we wszystkich postępowaniach przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi wszystkich instancji w sprawie dotyczącej wykonania prac określonych w ugodzie zawartej 18 czerwca 2009 r., zatwierdzonej postanowieniem Prezydenta z [...] czerwca 2009 r. Pełnomocnictwo zawierało dodatkowo wskazanie, że w razie wątpliwości, co do zakresu niniejszego pełnomocnictwa należy stosować wykładnię rozszerzającą.

18 Zdaniem WSA, Kolegium prawidłowo przyjęło, że organ I instancji nie działał w oparciu o pełnomocnictwo udzielone przez zobowiązanego w zwykłym postępowaniu administracyjnym, lecz jak wynika z wcześniej przedstawionych okoliczności sprawy, w oparciu o pełnomocnictwa przedkładane przez pełnomocników zobowiązanego w postępowaniu zmierzającym do wyegzekwowania obowiązków nałożonych na zobowiązanego określonych w ugodzie zawartej w dniu 18 czerwca 2009 r.

19 Zdaniem WSA możliwe jest, aby strona ustanowiła pełnomocnika do występowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed jego wszczęciem, jednakże o takim ustanowieniu pełnomocnika organ egzekucyjny powinien być zawiadomiony, a pełnomocnictwo powinno zostać złożone do akt sprawy egzekucyjnej. W rozpatrywanej sprawie powyższy wymóg został spełniony - Prezydent nie powoływał się na pełnomocnictwa złożone do akt sprawy administracyjnej (zwykłej), lecz na pełnomocnictwa złożone w ramach postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania obowiązku. W czasie rozpoczęcia przez pełnomocników zobowiązanego działań nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne. Natomiast Prezydent podejmował czynności mające na celu wyegzekwowanie obowiązków wynikających z ugody zawartej 18 czerwca 2009 r. Fakt ten był znany zarówno zobowiązanemu, jak i ustanowionym przez niego pełnomocnikom. Wola ograniczenia zakresu udzielonego pełnomocnictwa została ujawniona Prezydentowi dopiero po doręczeniu tytułu wykonawczego z 15 listopada 2017 r. i postanowienia Prezydenta z [...] listopada 2017 r. w przedmiocie nałożenia na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia, a zatem dopiero od tej daty przyjąć należy skuteczność ograniczenia zakresu udzielonego przez zobowiązanego pełnomocnictwa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, gdzie zobowiązany już od pierwszych oględzin korzystał z pomocy dwóch radców prawnych, którzy również w dalszym postępowaniu aktywnie działali w jego imieniu, wnosili liczne pisma procesowe oraz udzielili dalszego pełnomocnictwa substytucyjnego - odwoływanie się do takiego zarzutu uznać należy za chybione i sprzeczne z dotychczasowymi czynnościami skarżącego. Zatem zasadnie przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych występujących w sprawie organy przyjęły stanowisko, że skoro art. 18 u.p.e.a. stanowi podstawę do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów k.p.a. w zakresie ustanawiania pełnomocnika i doręczania mu pism zgodnie z art. 32 oraz art. 40 § 2 k.p.a., to organ ma obowiązek doręczyć upomnienie lub tytuł wykonawczy temu pełnomocnikowi.

20 W skardze kasacyjnej M.R. z (dalej skarżący kasacyjnie), reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył wyrok z 5 kwietnia 2019 r. w całości zarzucając naruszenie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), tj. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

21 1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. przez oddalenie skargi, pomimo że istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem zaskarżone do sądu postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a zatem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji (orzeczenie co do istoty sprawy), podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na mocy art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., tj. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania administracyjnego egzekucyjnego,

22 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 4 u.p.e.a., przez jego błędne zastosowanie i oddalenie zarzutów, podczas gdy w sprawie istniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego z rażącym naruszeniem przepisów u.p.e.a., wskazanych poniżej,

23 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na mylnym uznaniu, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego, a w konsekwencji wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego,

24 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., przez brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.,

25 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., przez wydanie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymogów art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a., bowiem klauzula organu egzekucyjnego nie zawiera ani nazwy i adresu siedziby organu egzekucyjnego, ani daty nadania klauzuli,

26 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 120 § 2 k.p.a. przez wydanie tytułu wykonawczego, pomimo braku w sprawie tytułu egzekucyjnego, albowiem w sprawie brak jest stwierdzenia wykonalności ugody będącej podstawą wydanego tytułu wykonawczego.

27 Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w jej całokształcie do ponownego rozpoznania WSA, zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie.

28 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

29 Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

30 Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony był do sformułowanych we wniesionym środku odwoławczym sześciu podstaw kasacyjnych naruszenia przepisów prawa postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), nie dopatrując się z urzędu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek stwierdzenia nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyczerpująco wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

31 W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że zarówno upomnienie wzywające zobowiązanego do realizacji obowiązku wynikającego z zawartej 18 czerwca 2009 r. ugody, zatwierdzonej następnie przez Prezydenta dnia 24 czerwca 2009 r., jak i odpis tytułu wykonawczego zostały doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego. Organ egzekucyjny wskazując na brzmienie art. 40 § 2 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. powołał się na udzielone przez zobowiązanego w dniu 15 marca 2017 r. pełnomocnictwo zawierające umocowanie dla wskazanych w nim pełnomocników procesowych do występowania i reprezentowania zobowiązanego przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawie toczącej się przed Prezydentem w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na działkach o nr ewid. [...].

32 Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela wyrażony już w orzecznictwie sądowym pogląd o tym, ze ustanowienie pełnomocnika przez zobowiązanego dopuszczalne jest po wszczęciu administracyjnego postępowania egzekucyjnego, a dokładniej jego stadium w postaci egzekucji administracyjnej (zob. A. Skoczylas /w:/ red. R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2018, s. 121-123 oraz powołane tam orzecznictwo). Zarówno z art. 15 § 1 u.p.e.a. w odniesieniu do upomnienia, jak i z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w stosunku do odpisu tytułu wykonawczego wynika, że dokumenty te powinny zostać doręczone zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. To zobowiązany ma mieć pełną świadomość negatywnych konsekwencji, jakie łączą się z zainicjowanym w stosunku do niego postepowaniem egzekucyjnym. Ten podmiot powinien zostać poinformowany przez organ egzekucyjny o tym, jaki dokładnie obowiązek powinien wykonać. Odmiennie aniżeli wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przyjęcie tego poglądu nie prowadzi do ograniczenia praw zobowiązanego, tylko do jego wzmocnienia. Zobowiązany powinien czerpać wiedzę o wszczęciu postepowania egzekucyjnego wprost od organu, a nie pośrednio od pełnomocnika czy też inną wskazaną przez niego osobę. Nie ma przeszkód ku temu, aby podmiot ten ustanowił pełnomocnika po doręczeniu jemu odpisu tytułu wykonawczego, w oparciu o stosowane odpowiednio na gruncie egzekucyjnym przepisy k.p.a. Do tego momentu ustanowienie pełnomocnika pozostaje niedopuszczalne także z tego względu, że w sprawie nie toczy się żadne postepowanie. Organ powinien zostać zawiadomiony o ustanowieniu pełnomocnika w konkretnej sprawie, przykładowo przez złożenie pełnomocnictwa do akt sprawy. Pełnomocnictwo nie może stanowić jedynie przedmiotu domniemania czy też przypuszczenia, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której z jednej strony pełnomocnicy zobowiązanego brali udział w podejmowanych czynnościach sprawdzających oraz egzekucyjnych, a z drugiej strony zwrócili uwagę, że zobowiązany nie udzielił im pełnomocnictwa do reprezentowania ich w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Tego rodzaju niepewność w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, z natury swojej cechującego się wysokim poziomem ingerencyjności w sytuację prawną jednostki, w ogóle nie powinna była zaistnieć. Doręczenie upomnienia, a następnie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu, który następnie zdecydowałby o potrzebie czy też zasadności udzielenia pełnomocnictwa procesowego, pozwoliłoby uniknąć zaistniałych dwuznaczności.

33 Z przedstawionych względów na uwagę zasługiwały zarzuty naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. W świetle powyższych uwag trafnie dostrzeżono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że dopiero skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego umożliwia ustanowienie przez zobowiązanego pełnomocnika. Na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji nie jest to w ogóle możliwe. Stanowisko to zachowuje swoją aktualność niezależnie od tego, czy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego toczyło się postępowanie administracyjne w ramach którego doszło do nałożenia na konkretny podmiot obowiązku, czy też gdy obowiązek ten wynika z zawartej przed organem ugody administracyjnej, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Zarówno organy obu instancji, jak i WSA nietrafnie wskazali na istnienie pełnomocnictw złożonych w ramach postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania nałożonego na skarżącego kasacyjnie obowiązku, skoro do ich udzielenia doszło przed wszczęciem tego postępowania.

34 Uznanie powyżej wskazanych zarzutów za usprawiedliwione przedwczesnym czyniło analizę zgłoszonych w ramach podstaw kasacyjnych uchybień odnoszących się do tytułu wykonawczego, w tym jego wymagań o których stanowi art. 27 § 1 u.p.e.a. Z kolei, jak wynika to z art. 120 § 1 k.p.a., wykonalność ugody powiązana została z uzyskaniem cechy ostateczności postanowienia o zatwierdzeniu ugody. W art. 120 § 2 k.p.a. ustawodawca stanowi jedynie o potwierdzeniu wykonalności ugody przez organ na jej egzemplarzu. Innymi słowy, wykonalność ugody następuje z dniem, w którym postanowienie o jej zatwierdzeniu stało się ostateczne, a nie z chwilą potwierdzenia wykonalności.

35 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie o art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, postanowienie SKO z [...] października 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta z [...] czerwca 2018 r. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Prezydent powinien rozważyć skutki prawne, jakie dla wszczętego postępowania egzekucyjnego pociąga za sobą ustalenie nieprawidłowego doręczenia zobowiązanemu upomnienia i odpisu tytułu wykonawczego.

36 O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Na ich łączną kwotę złożył się wpis od skargi i skargi kasacyjnej (200 zł), koszty adwokackie (240 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 20 orzeczeniach.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 listopada 2023 r., II SA/Łd 774/23
  2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2023 r., I SA/Łd 252/22
  3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2023 r., I SA/Łd 253/22
  4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 sierpnia 2023 r., I SA/Łd 210/22
  5. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2023 r., II OSK 2583/20
  6. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2023 r., II OSK 2026/20
  7. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2023 r., III SA/Gd 829/22
  8. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2022 r., II SA/Wr 620/21
  9. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2022 r., I SA/Gd 749/22
  10. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 maja 2022 r., I SA/Gd 259/22
  11. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2022 r., III FSK 315/21
  12. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 listopada 2021 r., II SA/Ke 825/21
  13. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2021 r., III FSK 3839/21
  14. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 lutego 2021 r., II SA/Ke 1039/20
  15. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 lutego 2021 r., II SA/Ke 1040/20
  16. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 lutego 2021 r., I SA/Lu 219/20
  17. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 grudnia 2020 r., II SA/Ke 771/20
  18. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 grudnia 2020 r., I SA/Op 273/20
  19. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 grudnia 2020 r., I SA/Op 290/20
  20. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 listopada 2020 r., II SA/Ke 534/20