Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., II OSK 451/10

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., II OSK 451/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1556/09 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1556/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

3 Jak wynika z akt sprawy, S. S. wnioskiem z dnia 3 marca 2009 r. wystąpił do Prezydenta m.st. Warszawy o wydanie pozwolenia na budowę – rozbudowę istniejącego budynku hurtowni zoologicznej o część magazynową, przy ul. [...] w W. na działce nr [...] obręb [...].

4 Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Prezydent m.st. Warszawy na podstawie art. 35 ust. 3 w związku z art. 35 ust. 1 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości poprzez przedłożenie ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji elementów budynku podlegającego rozbudowie, dokonanie zapisu, że planowana inwestycja nie zwiększy zapotrzebowania na media oraz uzgodnienie planu zagospodarowania działki w zakresie komunikacji z Wydziałem Infrastruktury Dzielnicy [...] i załączenie opinii komunikacyjnej Inżyniera Ruchu m.st. Warszawy.

5 Następnie Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 104 k.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę polegającą na rozbudowie hurtowni zoologicznej o cześć magazynową na terenie działki ew. nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w W.

6 E. K. pismem z dnia 29 maja 2009 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy.

7 Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisami art. 32, art. 34 oraz art. 35 Prawa budowlanego, a ponieważ spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4, to właściwy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4). Wskazano również, że w projekt budowlany dotyczący rozbudowy hurtowni na działce obciążonej służebnością, nie uniemożliwia doprowadzenia do nieruchomości władnącej mediów. Natomiast ewentualne zobowiązania wynikające z umów cywilno-prawnych mogą być dochodzone przed sądem powszechnym.

8 Pismem z dnia 11 sierpnia 2009 r. E. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2009 r.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1556/09, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargę.

10 W uzasadnieniu wyroku wskazano, że po spełnieniu przez inwestora wymagań określonych w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, tj. posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz złożenia wniosku o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także dokonaniu określonych w art. 35 ust. 1 wskazanej ustawy sprawdzeń, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

11 Zdaniem Sądu, przedmiotem trwającego postępowania administracyjnego przed organem I instancji była kwestia planowanego przebiegu – przez działkę inwestorów oznaczoną nr ew. [...] – mediów służących do obsługi działki nr [...], należącej do skarżącej, w związku z przysługującą jej służebnością. Z dokumentów zebranych w tej sprawie wynika, że jeszcze przed złożeniem wniosku o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorzy wyjaśniali kwestię przebiegu przez ich działkę, mediów służących obsłudze działki skarżącej. Zaproponowana została przez inwestorów również trasa ich przebiegu. Z umowy o ustanowieniu służebności gruntowej (akt notarialny z dnia [...] września 2000 r., Repertorium A nr [...]) wynika, że jej przebieg winien być uzgodniony z właścicielem działki. W piśmie z dnia 21 kwietnia 2009 r. inwestorzy wskazali, że mimo realizacji inwestycji, wzdłuż północnej granicy ich działki znajduje się wolny pas ziemi o szerokości 18 m, przez który można swobodnie przeprowadzić wymienione w akcie notarialnym media E. K.

12 W ocenie Sądu, w toku postępowania administracyjnego była brana pod uwagę ewentualna ochrona interesu E. K. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja – zgodnie z projektem zagospodarowania działki nr ew. [...] obciążonej służebnością – pozostawia pas gruntu o szerokości ok. 18 m, umożliwiający realizację prawa służebności właścicielowi działki nr [...]. Projekt budowlany zgodny jest zatem z oświadczeniem inwestorów złożonym przy piśmie z dnia 21 kwietnia 2009 r., w który wskazywali na pozostawienie pasa gruntu, dla realizacji prawa służebności. Fakt, że skarżąca zaplanowała inny przebieg mediów, z którym koliduje inwestycja, nie ma znaczenia dla oceny jej dopuszczalności. W samej umowie służebności nie jest wskazana lokalizacji mediów, a jej ewentualny przebieg ma być uzgodniony z właścicielem działki obciążonej służebnością.

13 Dodatkowo zdaniem Sądu przedmiotowej inwestycji nie można uzależniać od planowanych, przyszłych inwestycji władającego służebnością. Zgodnie z art. 288 k.c. – służebność gruntowa powinna być wykonywana w taki sposób, żeby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej.

14 Pismem z dnia 1 lutego 2010 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wl 1556/09 złożyła E. K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:

15 1) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez wadliwą jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że właściciel nieruchomości władnącej nie jest uprawniony do skutecznego zabezpieczania planowanego miejsca wykonywania służebności na terenie nieruchomości obciążonej w sytuacji, w której właściciel nieruchomości obciążonej zabudowuje miejsce, w którym służebność ta ma być wykonywana;

16 2) art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a poprzez niewłaściwe ustalenie, że prowadzone postępowanie administracyjne i zebrane w nim dokumenty upoważniały organy administracji do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, gdyż do wydania takiego pozwolenia wystarczające jest tylko zebranie odpowiednich dokumentów bez potrzeby badania – w sytuacji realizacji inwestycji na nieruchomości obciążonej służebnością – czy inwestycja nie będzie kolidować z możliwością bezkolizyjnego przeprowadzenia infrastruktury wodno-kanalizacyjnej i gazowej w miejscu uzgodnionym przez właściciela nieruchomości władnącej z kompetentnymi organami, a nadto sprzeczne z art. 141 § 4 p.p.s.a. dokonywania wykładni przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących służebności bez wystarczającego wcześniejszego zbadania zagadnienia istniejącej na nieruchomości inwestora służebności, co doprowadziło do nieuwzględnienia argumentacji skarżącej zawartej w jej wystąpieniach do organów obu instancji, a następnie w skardze i uznanie, że przytoczone w skardze argumenty nie są na tyle trafne by skargę tę uwzględnić.

17 Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2009 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

20 W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

21 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W świetle akt sprawy nie można mówić o naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię, gdyż zarzut skargi kasacyjnej oparty na zarzucie tego przepisu zbyt daleko i bezpodstawnie ogranicza prawa właścicielskie inwestora. Nie ma wątpliwości, że działka nr [...] należąca do S. i C. S. jest nieruchomością obciążoną służebnością na rzecz działki nr [...] (nieruchomość władnąca) stanowiącej własność E. K., co wynika z aktu notarialnego z dnia [...] września 2000 r. Jednak z powyższego aktu nie wynika aby określono tam dokładnie miejsce przeprowadzenia mediów (woda, kanalizacja, gaz) do działki E. K. Nie ma jednak wątpliwości, że przed ustaleniem trasy przebiegu tych mediów, E. K. powinna tę kwestię uzgodnić z właścicielami nieruchomości obciążonej, aby to nie kolidowało z ich planami inwestycyjnymi. Tymczasem jak wynika z akt sprawy E. K. dokonała uzgodnień z organami zatwierdzającymi projekty budowy przyłączy, nie informując o tym S. i C. S. jak właścicieli działki nr [...]. W takiej sytuacji nie można zarzucać naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, gdyż interes osób trzecich chroniony tym przepisem nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 tej ustawy.

22 Nie można również zarzucać naruszenia art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a., gdyż służebność gruntowa ustanowiona na działce inwestora, nie dawała powodów do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, w szczególności zaś nie pozbawiała inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie stwierdzono też, aby wydane pozwolenie na budowę – decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., uniemożliwiała przeprowadzenie instalacji wod.-kan. i gazowej do działki E. K., czego również nie wykluczają organy oraz właściciele działki nr [...]. Wydane decyzje w tej sprawie, jak i zaskarżony wyrok swymi rozstrzygnięciami nie naruszają art. 288 k.c., jak sugeruje się w skardze kasacyjnej. Zgodnie bowiem z powyższym przepisem, właściciel nieruchomości władnącej nie może wykonywać przysługującej mu służebności gruntowej według swej maksymalnej wygody, mając wyłącznie na uwadze swój interes. Powinien natomiast minimalizować uszczerbek i niedogodności właściciela nieruchomości obciążonej.

23 Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.