Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r., II OSK 2068/09

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
II OSK 2068/09
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Inne
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła
Otwórz w aplikacji

Tekst

TEZY

1 Skarga w trybie art. 154 § 1 ppsa jest niezasadna w przypadku bezczynności prezydenta po wyroku WSA uchylającym orzeczenie tego organu (oraz organu II instancji) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Protokolant Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 760/09 w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie w przedmiocie skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 533/08 z dnia 2 czerwca 2008 r. przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy 1. oddala skargę kasacyjną 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

3 Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r., VII SA/Wa 760/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: WSA) oddalił skargę [...] Sp. z o. o.

4 z siedzibą w Warszawie na niewykonanie wyroku WSA z dnia [...] czerwca 2008 r.,

5 VII SA/Wa 533/08 przez Prezydenta miasta stołecznego Warszawy (dalej jako: prezydent).

6 W uzasadnieniu WSA wskazał, że wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r., VII SA/Wa 533/08 uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2006 r., utrzymującą w mocy postanowienie prezydenta z dnia [...] marca 2006 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynku na działce [...]

7 przy ul. [...] w Warszawie wskazując, że postępowanie wszczęte

8 przed wojewódzkim konserwatorem zabytków o wpis do rejestru zabytków przedmiotowego budynku nie było zagadnieniem wstępnym i nie uzasadniało zawieszenia postępowania, zaś organ dopuścił do przewlekłości postępowania.

9 WSA wskazał dalej, iż strona skarżąca dnia 27 stycznia 2009 r. wezwała organ do wykonania wyroku poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego odnośnie rozbiórki budynku, a skargą sądową z dnia 10 marca 2009 r. wystąpiła o wymierzenia organowi grzywny za bezczynność polegającą na niewykonaniu wyroku. W skardze wskazano, że organ uporczywie - mimo decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków z dnia 18 sierpnia 2006 r. - nie podejmował zawieszonego postępowania a czynności podjął dopiero 26 marca 2007 r., ale tylko po to, aby natychmiast zawiesić postępowanie postanowieniem z dnia 28 marca 2007 r. i do daty skargi pozostało ono

10 w zawieszeniu. Dla wyjaśnienia strona skarżąca wskazała, iż są zaawansowane prace nad nowym planem zagospodarowania, którego wejście w życie umożliwi odmowę wydania pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego obiektu i do tego - jej zdaniem

11 - zmierza organ I instancji. Strona skarżąca podkreśliła też, że spełniła wszystkie przesłanki potrzebne do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę.

12 W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie bądź odrzucenie. Podniósł, że spółka [...] nie ma legitymacji procesowej, gdyż w dniu 14 września 2007 r. zbyła nieruchomość. Co do bezczynności organ podkreślił, że wyrok z dnia [...] czerwca 2008 r. nie dotyczył bezczynności lecz decyzji wojewody a aktualnie natomiast istnieje zagadnienie wstępne, bowiem organ otrzymał pismo ministerstwa kultury o wszczęciu postępowania w sprawie o uchylenie decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmawiającej wpisu do rejestru zabytków. Jak stwierdził organ, wynik postępowania o wpis do rejestru zabytków jest zagadnieniem wstępnym dla postępowań o pozwolenie na budowę w miejscu istniejącego budynku a zatem również w przypadku pozwolenia na rozbiórkę. Nadto

13 - zdaniem organu - strona skarżąca nie wskazała na czym polegało niewykonanie wyroku z dnia [...] czerwca 2008 r., który dotyczył poprzedniego zawieszenia.

14 W zaskarżonym wyroku WSA wskazał, że bezspornym jest, iż w toczącym się postępowaniu o wydanie pozwolenia na rozbiórkę obiektu zapadło postanowienie prezydenta w przedmiocie zawieszenia postępowania z uwagi na wszczęte z urzędu postępowanie przed wojewódzkim konserwatorem zabytków w sprawie wpisu

15 do rejestru zabytków przedmiotowego budynku, utrzymane w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2006 r. a także, iż bezspornym jest, że w wyniku skargi sądowej powyższe rozstrzygnięcia administracyjne zostały uchylone wyrokiem WSA

16 z dnia [...] czerwca 2008 r., VII SA/Wa 533/09 jako wydane bezpodstawnie,

17 gdyż nie istniało w tym przypadku zagadnienie wstępne. WSA wskazał, że wydanie powyższego wyroku oznaczało, iż sprawa administracyjna nie jest zawieszona i toczy się dalej. Strona skarżąca w niniejszej skardze nie wskazała na czym miało

18 polegać niewykonanie ww. wyroku, a zważywszy na treść wyroku prowadzącą

19 do wyeliminowania zawieszenia postępowania administracyjnego trudno byłoby wskazać jak należy taki wyrok wykonać. Zdaniem WSA, oczywiście inną rzeczą jest kwestia dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego

20 przez organ mogący podejmować (bądź nie) różne czynności i ewentualnie występująca wtedy po stronie organu bezczynność w załatwieniu sprawy

21 a więc naruszenie zasady załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki, uregulowane

22 w art. 35 - 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako: kpa) a zupełnie inną niewykonanie wyroku. Skoro zatem wyrok sądowy uchylający zawieszenie postępowania administracyjnego nie da się wykonać w swojej istocie,

23 to skarga na niewykonanie tego wyroku jako bezpodstawna podlega oddaleniu

24 w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa).

25 W skardze kasacyjnej zaskarżono ww. wyrok WSA w całości i zarzucono mu:

26 I) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 151 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 154 § 1 ppsa

27 poprzez oddalenie skargi strony skarżącej pomimo braku jej rozpoznania przez WSA

28 na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż skarga w trybie art. 154 § 1 ppsa

29 nie przysługuje w przypadku bezczynności prezydenta po wyroku WSA uchylającym postanowienie tego organu (oraz organu II instancji) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oraz stwierdzającym bezczynność prezydenta;

30 2) art. 141 § 4 ppsa poprzez sporządzenie uzasadnienia, które w ogóle nie odnosi się do istoty skargi ani do podstawy rozstrzygnięcia WSA; 3) art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483

31 ze zm. - dalej jako: Konstytucja) w związku z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 20 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269

32 ze zm. - dalej jako: pusa) oraz w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ppsa w związku

33 z art. 154 § 1 ppsa poprzez niewykonanie obowiązku kontroli określonego

34 w tych przepisach, w zakresie wyznaczonym granicami sprawy, polegające

35 na poniechaniu merytorycznego zbadania skargi [...] na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż nie przysługuje jej skarga na niewykonanie wyroku w przypadku bezczynności organu po wydaniu wyroku uchylającym postanowienie organu

36 w przedmiocie zawieszenia postępowania oraz stwierdzającym z tym związaną bezczynność organu oraz wydaniu skarżonego wyroku wyłącznie w oparciu o własne przekonanie Sądu, iż wyrok uchylający zawieszenie postępowania "nie da się wykonać" (bez wyjaśnienia tego poglądu w kontekście podstawy prawnej rozstrzygnięcia)

37 oraz w oderwaniu od treści przepisu art. 154 § 1 ppsa, który stanowił podstawę skargi,

38 a zatem w oderwaniu od kryterium legalności; a także II) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj. naruszenie przepisu art. 154 § 1 ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż wyrok eliminujący zawieszenie postępowania nie da się wykonać, zatem nie przysługuje skarga na jego niewykonanie. Biorąc powyższe pod uwagę strona skarżąca zażądała uchylenie skarżonego wyroku w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według przepisów obowiązujących.

39 W obszernym uzasadnieniu, odnośnie zarzutu naruszenia art. 151 ppsa

40 w związku z art. 134 § 1 ppsa w związku z art. 154 § 1 ppsa wskazano, że zgodnie

41 z powołanym przepisem Sąd winien ustalić, czy został wydany w sprawie wyrok uwzględniający skargę na bezczynność, względnie wyrok uchylający lub stwierdzający nieważność aktu lub czynności, a po wydaniu wyroku nastąpiła bezczynność organu

42 (w stosunku do terminu wyznaczonego przez Sąd lub określonego w przepisach postępowania administracyjnego). Zdaniem strony skarżącej, w przypadku pozytywnej konkluzji, WSA winien uwzględnić skargę na niewykonanie wyroku, bez względu na to czy chodziło o bezczynność po wyroku w przedmiocie stwierdzenia bezczynności organu, czy też po wyroku uchylającym, względnie stwierdzającym nieważność aktu

43 lub czynności. WSA nie zbadał czy po wyroku nastąpiła bezczynność organu

44 - co zgodnie z powołanym przepisem - stanowiło jego obowiązek. Według strony skarżącej można odnieść wrażenie, iż WSA w ogóle nie rozważył art. 154 § 1 ppsa

45 w kontekście skargi i wydaje się rozumieć "niewykonanie wyroku" potocznie,

46 w oderwaniu od treści art. 154 § 1 ppsa jako uchylenie się od jakiegoś wyraźnie sformułowanego nakazu Sądu znajdującego się wprost w wyroku. Konkludując

47 - zdaniem strony skarżącej - WSA nie zbadał przesłanek określonych w art. 154 § 1 ppsa, nie dokonał ustaleń w zakresie bezczynności organu po wyroku, a jedynie ustalił, że wyrok w sprawie został wydany i dalej nie jest wydane rozstrzygnięcie administracyjne (bez rozważenia czy naruszono terminy rozpoznania sprawy

48 oraz czy było to usprawiedliwione). WSA nie dokonał także subsumcji stanu faktycznego sprawy (którego nie ustalił zresztą w zasadniczej części) do przepisu

49 art. 154 § 1 ppsa, który w Swych rozważaniach w ogóle pominął, pomimo że wyraźnie stanowił on podstawę skargi. W konsekwencji uchylił się od rozpoznania sprawy

50 w jej granicach, co skutkowało bezpodstawnym oddaleniem skargi z naruszeniem

51 art. 151 ppsa w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 154 § 1 ppsa. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro wprost skutkowało oddaleniem skargi bez rozważenia podstaw faktycznych i prawnych takiego działania. Zdaniem strony skarżącej, brak rozpoznania skargi w kontekście granic sprawy uzasadnia przyjęcie,

52 iż skarżony wyrok jest całkowicie arbitralny a rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku

53 w oparciu o ustalony stan faktyczny mogłoby skutkować odmiennym rozstrzygnięciem. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa strona skarżąca wskazała,

54 że skarżony wyrok nie ma uzasadnienia dla podjętego rozstrzygnięcia, co ogranicza realną kontrolę kasacyjną i narusza wymogi określone w przepisie art. 141 § 4 ppsa. Nadto zawarte w skarżonym wyroku uzasadnienie koliduje z podstawowym przepisem, który winien zastosować WSA przy rozstrzygnięciu (art. 154 § 1 ppsa),

55 a w konsekwencji rozmija się z granicami sprawy i w rezultacie narusza przepis art. 141 § 1 ppsa. W ocenie strony skarżącej sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się

56 do istoty skargi oraz nie wyjaśnia w ogóle jej podstawy stanowi o takim naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji bowiem rozstrzygnięcie stwarza jedynie pozory realizacji przez Sąd obowiązków ustawowych i w istocie uniemożliwia jego kontrolę kasacyjną. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 § 1 oraz § 2 pusa

57 oraz w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ppsa w związku z art. 154 § 1 ppsa, strona skarżąca wskazała, że WSA nie tylko nie zbadał legalności działania organu w świetle przesłanek skargi, to jest art. 154 § 1 ppsa, ale nadto dokonał kwalifikacji tego działania według własnego kryterium, nie znajdującego oparcia w powołanym przepisie

58 ani w innych przepisach prawa. Uznał bowiem, że wyrok jest niewykonalny według tego, jak WSA rozumie pojęcie jego wykonalności a nie jak stanowi przepis.

59 Tym samym dokonał oceny działania prezydenta według innego kryterium niż kryterium legalizmu - odrywając się w swych rozważaniach od regulacji art. 154 § 1 ppsa, wyznaczającej zakres rozpoznania Sądu. W konsekwencji WSA poniechał merytorycznego zbadania skargi na skutek bezpodstawnego przyjęcia,

60 iż stronie skarżącej nie przysługuje skarga na niewykonanie wyroku w przypadku bezczynności organu po wydaniu wyroku uchylającego postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania i stwierdzającego bezczynność organu związaną

61 z nielegalnym zawieszeniem. Odnośnie zarzutu "naruszenia przepisów prawa materialnego" - naruszenie przepisu art. 154 § 1 ppsa - wskazano, że skarżony wyrok zawiera poważne naruszenia procesowe, które w ocenie skarżącej spółki uzasadniają jego uchylenie, ale na wypadek gdyby NSA nie podzielił poglądu spółki, skarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu art. 154 § 1 ppsa poprzez jego niezastosowanie (niewłaściwe zastosowanie), co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano więc, że wprawdzie w skarżonym wyroku brak jest ustaleń odnośnie bezczynności prezydenta po wyroku z dnia [...] czerwca 2008 r., gdyż WSA wyraźnie uchylił się od ich podejmowania, to jednak materiał dowodowy wystarcza na ich dokonanie i z tego względu możliwe jest zbudowanie również zarzutu naruszenia prawa materialnego. Dalej wskazano, że do dnia sporządzenia skargi kasacyjnej nie zostało, pomimo powyższego wyroku, wydane rozstrzygnięcie w sprawie i zachodzi bezczynność prezydenta po wyroku - po wyroku nie nastąpiła absolutnie żadna aktywność organu a więc zachodzą wszystkie przesłanki do ukarania organu grzywną na podstawie art. 154 § 1 ppsa.

62 Odpowiadając na skargę kasacyjną prezydent wniósł o jej oddalenie

63 na podstawie art. 184 ppsa lub odrzucenie jej w wypadku uznania, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 173 § 2 ppsa oraz o zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

64 W uzasadnieniu wskazano, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 ppsa a w istocie jej źródłem jest całkowicie dowolna, "życzeniowa" interpretacja wyroku WSA z dnia [...] czerwca 2008 r., VII SA/Wa 533/08. Niezrozumienie sentencji tego wyroku spowodowało złożenie wniosku o wymierzenie organowi grzywny i - wobec jego oddalenia wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r.

65 - wniesienie niniejszej skargi.

66 W piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2010 r. strona skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazując, że argumenty prezydenta są niezasadne, bowiem prezydent wnosi o oddalenie lub odrzucenie skargi,

67 gdyż nie pochodzi ona od strony, ale oczywiście [...] jest stroną w niniejszym postępowaniu. Także drugie twierdzenie prezydenta - gdy uważa on, iż skarga

68 z art. 154 § 1 ppsa przysługuje wyłącznie w odniesieniu do wyroków wydanych

69 na podstawie art. 149 § ppsa, natomiast nie przysługuje w odniesieniu do wyroków wydanych na podstawie przepisów art. 145 ppsa - jest błędne i stoi w otwartej sprzeczności z przepisem art. 154 § 1 ppsa.

70 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

71 Skarga kasacyjna jest bezpodstawna.

72 Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183

73 § 2 ppsa. W tej sprawie przesłanki te nie wystąpiły.

74 Przechodząc do analizy poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej należy

75 w pierwszej kolejności wskazać, iż o ile wykonalność orzeczeń wydawanych

76 w postępowaniu cywilnym to nic innego jak możliwość ich wyegzekwowania na drodze postępowania, o tyle w postępowaniu sądowoadministracyjnym wyrok jest autorytatywnym wystąpieniem Sądu co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu

77 lub czynności, w związku z czym, w zakresie tego rozstrzygnięcia nie nadaje się

78 do egzekucji. W odniesieniu do tych orzeczeń ich wykonanie rozumiemy

79 jako zastosowanie się organu administracji publicznej do oceny prawnej Sądu administracyjnego (J. Tarno [w:] Chróścielewski, Tarno, Postępowanie administracyjne

80 i postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004 r., s. 533). W związku z tym,

81 w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie wykształciło się postępowanie wykonawcze, gdyż orzeczenia sądu administracyjnego nie kreują nowej rzeczywistości

82 i nie stanowią końcowego rozstrzygnięcia w sprawie (chodzi oczywiście o wyroki uwzględniające skargę, gdyż wyroki oddalające skargę nie nakładają na organy administracji obowiązku ich wykonania czy innej reakcji na wyrok sądowy). Wyrok Sądu administracyjnego może jedynie obligować organ administracji publicznej do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie ma w takim razie możliwości egzekwowania wykonania wyroku sądu administracyjnego, jeśli nie kreuje on bezpośrednio żadnych praw czy obowiązków po stronie uczestników postępowania sądowoadministracyjnego. Nie można zatem mówić o klasycznym (w znaczeniu postępowania administracyjnego czy cywilnego) postępowaniu wykonawczym jako składowej postępowania sądowoadministracyjnego. Skutkiem wyroków sądu administracyjnego uchylających

83 lub stwierdzających nieważność aktu lub czynności powinno być rozpoznanie sprawy

84 w powtórnym postępowaniu przez organ administracji publicznej. Częste są przypadki, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności po takim wyroku, jeżeli nie rozpoznał sprawy w powtórnym postępowaniu mimo upływu terminu określonego w ustawie,

85 czyli z reguły terminu wskazanego w art. 35 kpa. Tak więc następstwem wyroków sądu administracyjnego uznających racje strony skarżącej jest, w uproszczeniu, eliminacja zaskarżonych orzeczeń organów administracji publicznej z obrotu prawnego.

86 Z kolei, uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji

87 w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ppsa, Sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania, w określonym terminie, aktu lub dokonania czynności

88 lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 ppsa). Sąd administracyjny nie ma wszelako kompetencji

89 do decydowania o treści takiego aktu, a niekiedy również o jego formie, gdy jest

90 z tą treścią związana. Warunkiem sine quo non rozpoczęcia biegu terminu

91 do wykonania orzeczenia sądu administracyjnego jest przekazanie organowi całej dokumentacji sprawy, bo dopiero w tym momencie jest on w stanie się

92 do niej ustosunkować.

93 NSA wskazuje także na relację pomiędzy skargą z art. 154 ppsa

94 a skargą na bezczynność organu, gdy Sąd administracyjny uchylił, przykładowo, decyzję organu drugiej instancji a organ ten nie załatwił sprawy pomimo upływu ustawowego terminu. Biorąc pod uwagę naczelną dla postępowania sądowoadministracyjnego zasadę jak najszerszego zagwarantowania obywatelom możliwości dochodzenia swoich słusznych praw i wzmocnienia ochrony

95 przed administracją naruszającą prawo, strona może korzystać zarówno z jednego,

96 jak i drugiego środka prawnego według własnego wyboru. Nie ulega wątpliwości,

97 że środki te odnoszą się do różnych kwestii. Skarga o ukaranie organu grzywną zmierza do wymierzenia sankcji za niewykonanie wyroku. Skarga na bezczynność

98 ma doprowadzić do określenia czy organ jest zobowiązany w danej sytuacji do wydania aktu administracyjnego. Równie oczywiste jest też, iż ustawodawca nie zabronił łączenia tych dwóch środków - nie wyłączył klasycznych środków zaskarżania bezczynności w wyniku wydania w sprawie wyroku kasacyjnego przez Sąd administracyjny (por.: B. Dauter, J. Drachal, M. Niezgódka-Medek, Wzory pism

99 i orzeczeń w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005 r.,

100 s. 230).

101 Należy jednak wskazać, że nie każdy wyrok sądu administracyjnego "nadaje się do wykonania przez organ" czy innymi słowy, że "nie zawsze w rezultacie wyroku uwzględniającego skargę konieczne będzie wydawanie nowego aktu lub czynności przez organ administracyjny. Np. uchylenie przez Sąd aktu nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 ppsa) oznacza,

102 że stosowna uchwała lub zarządzenie takiego organu odzyskuje moc obowiązującą

103 i nie zachodzi potrzeba podejmowania jakiejkolwiek działalności przez organ nadzoru" T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004 r., s. 271).

104 Przekładając powyższe rozważania na okoliczności niniejszej sprawy NSA wskazuje, że zarzuty strony skarżącej są bezzasadne. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej WSA rozpoznał jej skargę i trafnie przyjął, iż skarga w trybie art. 154 § 1 ppsa

105 jest niezasadna w przypadku bezczynności prezydenta po wyroku WSA uchylającym orzeczenie tego organu (oraz organu II instancji) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, a więc Sąd I instancji nie naruszył art. 151 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 154 § 1 ppsa. Zdaniem NSA Sąd I instancji słusznie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiło zjawisko ignorowania wyroku sądowego, bowiem wyrok ten nie nadawał się do wykonania. Skoro wynikiem wyrugowania z obrotu prawnego postanowienia o zawieszeniu postępowania

106 jest jego dalszy bieg to nie ma już potrzeby wydawania przez organ postanowienia

107 o podjęciu tego postępowania, a tylko w takiej sytuacji, gdyby hipotetycznie

108 takie postanowienie należałoby wydać, a organ tego nie czynił, można by mówić

109 o bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu

110 lub czynności a więc niewykonaniu wyroku Sądu a w konsekwencji zrealizowaniu się przesłanki z art. 154 § 1 ppsa. Skoro postępowanie zaczęło biec dalej z mocy prawa

111 po uchyleniu postanowienia o jego zawieszeniu to wyrok WSA w sprawie VII SA/Wa 533/08 odniósł swój skutek pomimo braku aktywności organu. Podsumowując powyższe, WSA prawidłowo rozpoznał skargę strony skarżącej a wynikiem

112 jej rozpoznania było podjęcie słusznej decyzji o jej oddaleniu, bowiem oddalenie skargi powinno nastąpić m. in., gdy skarga jest niezasadna tzn. nie wystąpiło zjawisko ignorowania orzeczenia sądowego (W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa

113 2010 r., s. 151).

114 Zdaniem NSA Sąd I instancji nie naruszył także art. 141 § 4 ppsa

115 poprzez sporządzenie uzasadnienia, które w ogóle nie odnosi się do istoty skargi

116 ani do podstawy rozstrzygnięcia WSA. Uzasadnienie Sądu I instancji w sposób wystarczający wskazywało na okoliczności faktyczne i prawne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sądowego. Zawierało ono prawidłową ocenę stanu prawnego sprawy, poprawną interpretację art. 154 § 1 ppsa i w konsekwencji klarowne wyjaśnienie powodów oddalenia skargi strony skarżącej.

117 Biorąc powyższe pod uwagę WSA nie naruszył także art. 184 Konstytucji

118 w związku z art. 1 § 1 oraz § 2 pusa oraz w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ppsa

119 w związku z art. 154 § 1 ppsa poprzez niewykonanie obowiązku kontroli, określonego

120 w tych przepisach, w zakresie wyznaczonym granicami sprawy, polegające

121 na poniechaniu merytorycznego zbadania skargi [...] na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż nie przysługuje jej skarga na niewykonanie wyroku w przypadku bezczynności organu po wydaniu wyroku uchylającego postanowienie organu

122 w przedmiocie zawieszenia postępowania oraz stwierdzającego z tym związaną bezczynność organu oraz wydaniu skarżonego wyroku wyłącznie w oparciu o własne przekonanie Sądu, iż wyrok uchylający zawieszenie postępowania "nie da się wykonać" (bez wyjaśnienia tego poglądu w kontekście podstawy prawnej rozstrzygnięcia)

123 oraz w oderwaniu od treści przepisu art. 154 § 1 ppsa, który stanowił podstawę skargi,

124 a zatem w oderwaniu od kryterium legalności. NSA wskazuje tylko, że rozumiejąc

125 zniecierpliwienie strony skarżącej należy wskazać, że na gruncie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej prawa bezczynność organu polegająca

126 na kolejnym zawieszeniu postępowania i braku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy rozbiórki nie może być - jak trafnie wskazał Sąd I instancji - kwestionowana

127 w niniejszym postępowaniu. NSA wskazuje, że w sytuacji kolejnego zawieszenia postępowania (a więc swego rodzaju "bezczynności" organu) można tylko skarżyć

128 do Sądu to kolejne postanowienie o zawieszeniu /NSA z urzędu wie, że strona właśnie tak uczyniła/) a w sytuacji braku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy rozbiórki strona może wnieść do WSA skargę na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa. W niniejszej sprawie skarga dotyczyła jednak tylko niewykonania wyroku sądowego w sprawie VII SA/Wa 533/08 i w konsekwencji WSA słusznie - jak wskazano wyżej - oddalił skargę, uznając, że w sprawie nie wystąpiła bezczynność organu

129 po wydaniu wyroku uchylającego postanowienie organu w przedmiocie zawieszenia postępowania.

130 Odnośnie ostatniego zarzutu także on jest bezzasadny a NSA wskazał już obszernie powyżej, że Sąd I instancji nie naruszył przepisu art. 154 § 1 ppsa

131 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż wyrok eliminujący zawieszenie postępowania nie da się wykonać, zatem nie przysługuje skarga na jego niewykonanie, bowiem WSA wskazał,

132 że faktycznie wyrok w sprawie VII SA/Wa 533/08 nie nadawał się do wykonania.

133 W tym stanie rzeczy NSA, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. NSA odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego

134 w całości na podstawie art. 207 § 2 ppsa

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 11 orzeczeniach.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 kwietnia 2024 r., II SAB/Go 16/24
  2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 października 2018 r., II SAB/Go 90/18
  3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 kwietnia 2017 r., II SA/Bk 124/17
  4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 lipca 2015 r., II SA/Go 219/15
  5. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2014 r., IV SA/Po 890/13
  6. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2013 r., I OSK 810/13
  7. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 marca 2013 r., IV SA/Po 79/13
  8. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 listopada 2012 r., II SA/Po 561/12
  9. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2011 r., I SA/Wa 248/11
  10. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2011 r., I OSK 83/11
  11. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2011 r., II SA/Wr 599/09