Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2021 r., II OSK 1283/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2021 r., II OSK 1283/21

Sentencja

1 Dnia 3 sierpnia 2021 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. D. i J. D. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2001 r., [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej A.D. i J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1289/20 oddalającego skargę A. D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2001 r., [...].

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 11 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1289/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę A. D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z [...] marca 2020 r., znak [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (PINB) z [...] marca 2001 r., [...], nakazującej skarżącym rozbiórkę domku letniskowego (8,65 m x 9,45) zbudowanego w latach 1979-1993 na działce nr [...] w [...], gm. B. (decyzja nakazowa).

3 W treści skargi kasacyjnej A. D. i J. D. od ww. wyroku, na zasadzie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa), zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (PINB). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że wykonanie przedmiotowej decyzji w przedmiocie rozbiórki wyrządziłoby im nieodwracalne skutki i spowodowałoby znaczne szkody. Podnieśli, że opisana wyżej inwestycja, której rozbiórka nie będzie wiązała się z prostymi, odwracalnymi czynnościami, ale procesem, w toku którego może nastąpić zniszczenie materiałów użytych do budowy obiektu. W załączeniu przedłożyli również dokumentację fotograficzną domku.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

6 Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 Ppsa, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konstrukcja ta ma – w myśl art. 193 Ppsa odpowiednie – zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiwsa, 2007, nr 4, poz.77).

7 Stosownie do art. 61 § 3 Ppsa, po przekazaniu sądowi skargi, może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwe jest wstrzymanie wykonania rozstrzygnięć wydanych w trybie zwykłym, w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie w trybie stwierdzenia nieważności, a co do oceny zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji organu nadzoru budowlanego dot. nakazu rozbiórki. Decyzja nakazowa PINB, której dotyczy sformułowany w skardze kasacyjnej wniosek, mieści się w dyspozycji art. 61 § 3 zd. 3 Ppsa.

8 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się ze stronami skarżącymi kasacyjnie, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonania decyzji nakazowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (zob. postanowienia NSA: z 8 listopada 2016 r., II OSK 2563/16; z 1 marca 2011 r., II OZ 118/11; z 27 listopada 2009 r., II OZ 1040/09; z 10 marca 2008 r., II OZ 202/08 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oczywiście nie oznacza to, że w każdym przypadku decyzja nakazująca rozbiórkę podlega niejako "automatycznie" wstrzymaniu w postępowaniu sądowym. W każdym jednak przypadku, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, zobowiązany jest ocenić skutki wykonania rozbiórki zarówno z punktu widzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Dokumentacja fotograficzna dołączona przez pełnomocnika skarżących do akt sprawy, potwierdza, że niewątpliwie mamy do czynienia z inwestycją, której rozbiórka nie będzie się wiązała z prostymi, odwracalnymi czynnościami, ale procesem, w toku którego może nastąpić zniszczenie materiałów użytych do budowy obiektu. Oznacza to, że wykonanie rozbiórki wiązać może się z niebezpieczeństwem spowodowania nieodwracalnych skutków, co uzasadnia udzielenie stronom skarżącym kasacyjnie ochrony tymczasowej, w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazowej.

9 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.