Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r., II OSK 1181/16

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r., II OSK 1181/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ sędzia del. WSA Renata Detka Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. U. i W. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2851/15 w sprawie ze skargi W. U. i W. U. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2851/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę W. U. i W. U. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zwanego dalej "GDOŚ", z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

3 Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, zwany dalej "RDOŚ", [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne dotyczące przywrócenia do stanu właściwego terenu zakładu T. S.A. położonego w miejscowości K. przy ul. [...] oraz sąsiedniej działki nr [...].

4 Odwołanie do ww. decyzji wnieśli W. i W. U..

5 Zaskarżoną decyzją GDOŚ utrzymał w mocy ww. decyzję.

6 Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku wykonywanej przez ww. Spółkę działalności doszło do wycieku oleju, co doprowadziło do zanieczyszczenia terenu zakładu oraz sąsiedniej działki nr [...]. Wynika to wyników próbek pobranych podczas kontroli dokonanej maj/czerwiec 2013 r. Jednak podmiot korzystający ze środowiska odpowiedzialny za powstałe zdarzenie niezwłocznie po powzięciu informacji o wystąpieniu zanieczyszczenia podjął działania mające na celu jego usunięcie, co wyczerpuje dyspozycję art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2014 r., poz. 1789). W efekcie przeprowadzenia kolejnych badań ustalono, że zanieczyszczenie takie już nie występuje. Odnosząc się zaś wyniku jednej próbki wykazującej obecność benzo(a)fluorantenu (próbka z 28 lipca 2014 r. pobrana z gruntu na działce nr 171/1), organ wskazał, że zanieczyszczenia tego już nie było w okresie późniejszym, tj. w dniu 29 października 2014 r., co wykazano kolejnymi wykonanymi badaniami. Świadczy to o tym, że wynik z pojedynczej próbki nie jest wiarygodny. W ocenie GIOŚ, w okolicznościach tej sprawy nie zasługuje na akceptację argumentacja odwołujących się dotycząca przereagowanie ze sobą zanieczyszczeń. Gdyby było inaczej, zanieczyszczenia wystąpiłyby w nie tylko w jednym punkcie oznaczonym symbolem OT-4. Ponieważ aktualnie nie stwierdzono istniejącego zanieczyszczenia, z uwagi na specyfikę uregulowania zawartego w ww. ustawie, ustalanie czy zdarzenie stanowiło szkodę w środowisku, czy też bezpośrednie nią zagrożenie, w takiej sytuacji nie stanowi istoty sprawy i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Tym bardziej, że T. S.A. nigdy nie twierdziło, że do omawianego zdarzenia nie doszło, ani też nie uchylało się od odpowiedzialności za powstałe zanieczyszczenie. W takiej sytuacji pierwszeństwo przed zastosowaniem art. 15 mają art. 9 i art. 13 ustawy; dlatego postępowanie prowadzone na podstawie art. 15 ustawy jest umarzane. Poza tym, i tak zastosowanie odpowiednich trybów postępowania wynikających z ww. ustawy istnieje wyłącznie w sytuacji aktualnie występującego naruszenia standardów środowiskowych, a nie tych jakie miały miejsce w przeszłości.

7 Organ nie podzielił również zarzutów dotyczących braku planu remediacji. Opracowanie takiego planu czy też jego brak w żadnej mierze nie ma wpływu na występowanie zanieczyszczenia. Badania wykonane przez akredytowane laboratorium potwierdziły brak zanieczyszczenia na badanym terenie. Również ewentualna zmiana struktury gleby nie stanowi o wystąpieniu szkody w środowisku.

8 Ponadto w tej sprawie nie istniał obowiązek powołania biegłego, tym bardziej, że organy administracyjne zajmujące się szkodami w środowisku są wyspecjalizowane.

9 Odnośnie wskazywanych sprzeczności organ wyjaśnił, że rzeczywiście istniały wątpliwości, czy w sprawie usunięto wszystkie zanieczyszczenia. Jednak w postępowaniu poczyniono kroki celem ich wyjaśnienia. Dlatego w odniesieniu do jednej z próbek powtórzono badania.

10 Zdaniem GDOŚ, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżących dotyczący potencjalnego wystąpienia szkody w środowisku w wodach. W toku postępowania nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki świadczące o tym, że zanieczyszczenie dotyczy także wód, a skarżący podnoszą takie przypuszczenie dopiero na etapie odwołania od decyzji rozstrzygającej w innym zakresie sprawy.

11 Ponadto w sprawie nie zachodzą okoliczności do zastosowania przepisu art. 29 ust. 1 i 2 ustawy. Przepisy te dotyczą nieuzgodnienia z organem warunków przeprowadzenia działań naprawczych na podstawie art. 13 ust. 1 albo prowadzenia tych działań wbrew uzgodnionym warunkom. Sytuacje takie nie miały miejsca w rozpatrywanej sprawie bowiem zanieczyszczenie zostało wcześniej usunięte zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 9 ust. 2 ustawy.

12 W ocenie organu odwoławczego, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów K.p.a. przez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego oraz brak w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazania faktów, na których organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został zebrany w zakresie pozwalającym na niebudzące wątpliwości podjęcie rozstrzygnięcia, ocena zgromadzonych dowodów została przeprowadzona prawidłowo i nie budzi wątpliwości. Ponadto organ dokładnie w uzasadnieniu wyjaśnił przesłanki przesądzające o istocie jego rozstrzygnięcia.

13 Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. i W. U., podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia: art. 15, art. 138 § 1 pkt 1, art. 105 § 1, art. 9, art. 11, art. 80, art. 7, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a. oraz § 1 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku (Dz. U. z 2008 r. Nr 82 poz. 501), art. 6 pkt 11 lit. b, art. 13 ust. 2 i 2a, art. 7 ust. 1, art. 11, art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Wskazali na opinię biegłego nieznaną dotychczas im i organowi I instancji, która w ich ocenie ma istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

14 W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

15 O oddalenie skargi wniósł także uczestnik postępowania T. S.A. w Kopanej wskazując, że negatywne dla środowiska skutki tego zdarzenia zostały usunięte przez uczestnika postępowania, a właściwy stan środowiska został przywrócony. Powyższe ustalenie zostało poczynione przez organy administracji obu instancji.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2851/15, oddalając skargę, wskazał, że nie znajduje potwierdzenia zarzut nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), ponieważ decyzje organów obu instancji zapadły w jednej i tej samej sprawie. Ponadto Sąd, powołując się na treść art. 2 ust. 1 i 2, art. 9 ust. 1 i art. 15 ust. 1 ww. ustawy z 2007 r., stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły brak szkody, w rozumieniu wskazanych przepisów, która wymagałaby działań zapobiegawczych lub naprawczych, ponieważ skutki zdarzenia z połowy 2013 r. zostały usunięte. Kryteria dla uznania, że wystąpiła szkoda w środowisku określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku. Nie można bowiem uznać aby wystąpiła któraś z przesłanek wymagająca wdrożenia w dniu orzekania przez organu obu instancji działań zapobiegawczych lub naprawczych. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 19 czerwca 2013 r. z miejsc skażonych olejem została wybrana ziemia, którą następnie przekazano – jako odpad – wyspecjalizowanej firmie. Ponadto przebadano kilkukrotnie próbki gleby i końcowo stwierdzono, że w badanym terenie nie wykazano przekroczeń dopuszczalnych zawartości badanych zanieczyszczeń dla gruntów grupy B.

17 Wskazać także należy, że do akt sprawy dołączono opinię biegłego sądowego, sporządzonej na zlecenie Prokuratury Rejonowej w G., która prowadziła równolegle postępowanie w sprawie zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Z opinii biegłego wynika, że zdarzenie nie stworzyło zagrożenia życia człowieka, nie spowodowało ono też zniszczenia w świecie roślinnym i zwierzęcym w znacznych rozmiarach. Spowodowało jedynie obniżenie jakości powierzchni ziemi, przy czym nie było ono znaczące choć istotne. Odnośnie wymogu sporządzenia planu remediacji (art. 13 ust. 2a ustawy) Sąd wskazał, że w tym zakresie nie mogły być wdrożone przez organ administracyjny odpowiednie procedury, ponieważ przed wszczęciem postępowania ww. Spółka podjęła skuteczne działania mające na celu usunięcie skutków wycieku oleju do gleby. Nie można było zatem określić ustawowych przesłanek sposobu przeprowadzenia remediacji, czy też planowanego terminu rozpoczęcia i zakończenia remediacji – skoro wcześniej usunięto zanieczyszczoną glebę. Zatem art. 13 ust. 2a ustawy mógłby mieć zastosowanie gdyby działania Spółki nie przyniosły zamierzonego skutku, a zanieczyszczony olejem grunt nie spełniał standardów jakości gleby, określonych w odrębnych przepisach. Ponadto z art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy wynika, że ustawodawca jako priorytet w przypadku powstania szkody w środowisku przyjmuje natychmiastowe opanowanie, powstrzymanie, usunięcie negatywnych skutków. Strona postępowania –

18 ww. Spółka, jak wynika z akt sprawy, bez oczekiwania na wynik toczącego się postępowania administracyjnego podjęła działania w celu usunięcia negatywnych skutków poprzez usunięcie zanieczyszczonej olejem ziemi.

19 Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący nieobjęcia postępowaniem wód. Wskazać należy, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przekazał do organów prowadzących postępowania informacje dotyczące zanieczyszczenia gleby olejem i wskazał z jakich miejsc i głębokości pobrano próby gleby oraz analizy wyników prób gleby. Wobec tego przekazane informacje dotyczyły występowaniu zanieczyszczeń wyłącznie w glebie. Zauważyć należy, że organ odwoławczy wskazał, że możliwe jest wszczęcie postępowania dotyczącego zanieczyszczenia wód jednakże może ono nastąpić na podstawie nowego zgłoszenia i uprawdopodobnienia, że również wody zostały zanieczyszczone. Takie zgłoszenie nie wpłynęło.

20 Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji o umorzeniu przedmiotowego postępowania w następstwie przyjęcia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, podczas gdy w sprawie pojawiły się nowe dowody oraz nowe okoliczności wcześniej nie znane Stronie ani Organowi, w postaci opinii biegłej wydanej w sprawie I Ns 71/14. Wskazać należy, że opinia ta została sporządzona w postępowaniu o podział działki, inny jest zatem jej zakres. Ponadto, nawet w tej opinii (str. 46) stwierdzono, że "rekultywacja wykonana przez T. S.A. jest wystarczająca, jak wykazują badania, zagrożenie skażeniem jednak istnieje stale w każdej chwili może wystąpić ponowne skażenie. Proponuje się w takich wypadkach ustanowienie strefy bezpieczeństwa (...)". Dokument ten w ocenie Sądu nie może wpłynąć na treść ustaleń poczynionych przez organy orzekające w niniejszym postępowaniu. Jak wyżej podkreślono organy oparły swoje rozstrzygnięcie głównie na wynikach badań gleby z terenu objętego wyciekiem oleju. Kilkukrotnie przeprowadzone badania nie wykazały zmian właściwości fizykochemicznych gleby w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji zobowiązującej do przeprowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszym postępowaniu starannie prowadziły postępowanie, dążyły do uzyskania wyczerpującego i pełnego materiału dowodowego. Nie można zatem skutecznie zarzucić organom naruszenia art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a. Wreszcie samo uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Nie można także zarzucać organom, że nie powołały biegłego w celu wyjaśnienia wątpliwości co do istnienia w dalszym ciągu szkody w środowisku na przedmiotowym terenie. Charakter postępowania nie wymagał wiadomości specjalnych, które posiada biegły.

21 Poczynione przez organ ustalenia, w sposób niebudzący wątpliwości Sądu, dawały podstawę do przyjęcia, że postępowanie w sprawie nałożenia na ww. Spółkę – jako podmiotu korzystającego ze środowiska – obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych stało się bezprzedmiotowe. Stąd rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. należy uznać za odpowiadające prawu.

22 Sąd nie dostrzegł także w zaskarżonych decyzjach takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi z urzędu.

23 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyli W. U. i W. U., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz zasądzenie kosztów niniejszego postępowania.

24 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

25 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku, przez pominięcie, że w sprawie doszło do skażenia także wód podziemnych i gruntowych, co do dnia dzisiejszego nie zostało zbadane i wyjaśnione; a dla pewności i rozeznania stanu wód należało wykonać badania wody po rekultywacji, których w przedmiotowej sprawie w ogóle nie wykonano;

26 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 6 pkt 11 lit. b ustawy przez przyjęcie, że zaistniałe okoliczności miały wpływu tylko na szkody w powierzchni ziemi, w sytuacji gdy wystąpienie takiej szkody zawsze związane jest z wystąpieniem szkody w wodach podziemnych i powierzchniowych występujących w gruncie pod powierzchnią, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie;

27 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 2a ustawy przez uznanie przez Sąd, iż jego niezastosowanie było zasadne;

28 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 11, art. 13 ust. 2a w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu zaniechania organu w dokonaniu przewidzianych prawem obowiązków jako zasadnego i słusznego, w sytuacji gdy ww. Spółka wykonała tylko część z obowiązków na nią nałożonych przez ustawę, ograniczając się do niestarannego usunięcia zanieczyszczonej gleby na głębokość do 30 cm i to po okresie 1,5 miesiąca od wystąpienia szkody;

29 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 84 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez pominięcie dowodu w postaci opinii drugiego biegłego sądowego o specjalności gleboznawstwo, ochrona środowiska i rolnictwo, sporządzonej na okoliczność ustalenia przyczyny, rodzaju i zakresu skażenia środowiska spowodowanego zanieczyszczeniem gleby na terenie nieruchomości [...] w m. K. gm. T. oraz uzasadnianie wydanego orzeczenia o ustalenia opinii biegłego sporządzonej na okoliczność ustalenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi na zlecenie Prokuratury Rejonowej w G., z pominięciem opinii uzupełniającej biegłego sądowego z dnia 13 października 2015 r. sporządzonej na okoliczność zasadności wykonania rekultywacji na działce [...] w m. K. gm. T., która to opinia została przedłożona do WSA przez stronę skarżącą wraz z pismem z dnia 23 grudnia 2015 r., a dowód z niej miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

30 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a [p.p.s.a.] i w zw. z art. 9 i art. 11, art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a. w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 1 i art. 13 ust. 2a oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy przez oddalenie skargi na skutek: zaakceptowania braku obiektywizmu po stronie organu administracyjnego, nie uwzględnienia przy wydaniu orzeczenia przez WSA nowych faktów i dowodów nie znanych wcześniej zarówno stronie, jak i organowi przez oddalenie wniosku dowodowego strony skarżącej podczas rozprawy w dniu 18 stycznia 2016 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego danej specjalności, tj. z zakresu gleboznawstwa, ochrony środowiska i rolnictwa z dnia 13 października 2015 r.; oparcia się na niepełnym materiale dowodowym.

31 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

32 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

33 Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

34 Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

35 Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej.

36 Zasadniczo zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą kwestii związanych ze "skażeniem" wód podziemnych i gruntowych; niepodjęciem przez organ odpowiednich obowiązków jakie przewidują przepisy prawa; oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego) z naruszeniem prawa.

37 W okolicznościach tej sprawy kluczową kwestią, która wymagała rozważenia, a miała istotny wpływ na wynik sprawy było ustalenie, czy w wyniku podjętych przez ww. Spółkę niezwłocznych działań związanych z usunięciem zanieczyszczonej gleby rzeczywiście aktualnie utrzymał się stan szkody, który wymagałby nałożenia przez organ określonych obowiązków celem usunięcia szkody. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie brak jest podstaw do stwierdzenia, że aktualnie na działce nr [...] występuje szkoda, która wymagałaby wdrożenia odpowiednich procedur przez organ administracyjny. Przeprowadzone postępowanie administracyjne nie potwierdziło twierdzeń skarżących, jakoby na ich działce utrzymywał się stan szkody wywołany wyciekiem oleju z sąsiedniego zakładu należącego do ww. Spółki. Była to kwestia sporna, która wymusiła na organie administracyjnym podjęcie działań mających za przedmiot pobranie kolejnych próbek gleby i poddanie ich badaniom. Organ, realizując zatem zasady postępowania administracyjnego wynikające z art. 7, art. 9, art. 11, art. 80, art. 84 § 1 K.p.a., dążył do wyjaśnienia sprawy w sposób obiektywny z uwzględnieniem podnoszonej przez obie strony postępowania administracyjnego argumentacji. Strona skarżąca kasacyjnie powinna mieć jednak na względzie, że te działania dotyczyły sytuacji, co prawda związanej z wyciekiem oleju, jednak już po podjęciu przez ww. Spółkę niezwłocznych działań w celu usunięcia zanieczyszczeń oraz niedopuszczenia do podobnych zdarzeń w przyszłości. Jak niewadliwie w tej sprawie oceniono, takie działania ww. Spółki wynikały z art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia szkody w środowisku podmiot korzystający ze środowiska jest obowiązany do podjęcia działań w celu ograniczenia szkody w środowisku, zapobieżenia kolejnym szkodom i negatywnym skutkom dla zdrowia ludzi lub dalszemu osłabieniu funkcji elementów przyrodniczych, w tym natychmiastowego opanowania, powstrzymania, usunięcia lub ograniczenia w inny sposób zanieczyszczenia lub innych szkodliwych czynników. A zatem w tej sprawie niewątpliwie do wystąpienia szkody doszło; jednak we wszczętym postępowaniu dotyczącym "przywrócenia stanu zgodnego z prawem", w związku z podjętymi przez ww. Spółkę działaniami w trybie art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy występowania stanu szkody w środowisku już nie stwierdzono, co uprawniało organy administracyjne do zastosowania art. 105 § 1 K.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legły dowody w postaci opinii biegłego sądowego dra R. G., a także wyniki badań (kilkukrotnie) pobranych z gruntu próbek (sprawozdanie z wykonanych badań). Kierując się zatem zasadą prawdy obiektywnej, organ, uwzględniając twierdzenia skarżących jakoby na ich działce istniał stan szkody, nie miał obowiązku poszukiwania (tworzenia) dodatkowych dowodów, które miałyby być zbieżne ze stanowiskiem skarżących. Już wcześniej bowiem w postępowaniu uwzględniono postulaty skarżących co do konieczności ponownego przebadania gleby, jednak wyniki te nie były zbieżne z ich oczekiwaniami. Jednocześnie w trakcie postępowania administracyjnego skarżący nie przedstawili żądnego kontrdowodu, który miałby uwiarygodnić ich argumentację. Zamiast tego postulowali o przeprowadzenie przez organ dodatkowych dowodów, które to żądania w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego należało uznać jako nieuzasadnione, a formułowane w nich zarzuty za gołosłowne. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący podjęli próbę uwiarygodnienia swojej argumentacji powołując się na opinię biegłego wytworzoną na potrzeby innego postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w G. w sprawie przedmiotowego zanieczyszczenia powierzchni ziemi. W tym miejscu należy podkreślić, że uwzględnienie przez Sąd Administracyjny zarzutu dotyczącego naruszenia prawa procesowego wymaga wykazania, że to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy (patrz odpowiednio art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W tej zaś sprawie Sąd I instancji ocenił, że z opinii dr R. G. nie wynika aby w tej sprawie organ na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Sąd wskazał, że z tej opinii wynika, iż "zdarzenie nie stworzyło zagrożenia życia człowieka, nie spowodowało ono też zniszczenia w świecie roślinnym i zwierzęcym w znacznych rozmiarach. Spowodował jedynie obniżenie jakości powierzchni ziemi, przy czym nie było ono znaczące choć istotne. Co prawda opinia ta nie została sporządzona na zlecenie organu prowadzącego postępowanie administracyjne, ale w ocenie Sądu, stanowi dodatkowy dokument świadczący o braku konieczności prowadzenia działań naprawczych". Tej zaś oceny Sądu I instancji nie podważono skutecznie w skardze kasacyjnej, ponieważ powołano się na tzw. "drugą opinię biegłego" – dr I. S. z dnia 2 grudnia 2014 r. i opinię ją uzupełniającą, przedstawione dodatkowo do akt sądowych, jednak z ich treści nie wynika aby na działce nr [...] utrzymywał się stan szkody, w tym w odniesieniu do wód podziemnych i gruntowych. W drugiej opinii wskazano bowiem, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy można stwierdzić, że na działce nr [...] nie jest wymagana rekultywacja, ponieważ zanieczyszczona ziemia i substancja zanieczyszczająca zostały zebrane z powierzchni działki i przekazane do unieszkodliwienia. Twierdzenia zawarte zaś w opinii uzupełniającej oparte są wyłącznie na pewnych założeniach uwzględniających charakter gruntu i cieczy, którą został skarżony. Na podstawie tych założeń nie ustala się stanu jaki rzeczywiście występuje na gruncie lub wodach. Nie można na podstawie tej opinii wyprowadzić wniosku, że organy administracyjne błędnie przeprowadziły postępowanie dowodowe. Jeżeli skarżący twierdzą, że występuje (utrzymuje się) na ich działce zanieczyszczenie wywołane działaniami ww. Spółki, to powinni w tym zakresie przedstawić określone dowody, które by taki stan potwierdziły. Nie wykazano zatem aby nadal w sprawie istniał na działce nr [...] stan zanieczyszczenia, a tym samym aby zachodziła konieczność objęcia zakresem postępowania także wód podziemnych i gruntowych; a nadto aby organy administracyjne obowiązane były podjąć działania skutkujące wykonaniem przez podmiot korzystające ze środowiska działań naprawczych (zgodnie z art. 3 pkt 31b Prawa ochrony środowiska remediacja to poddanie gleby, ziemi i wód gruntowych działaniom mającym na celu usunięcie lub zmniejszenie ilości substancji powodujących ryzyko, ich kontrolowanie oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się, tak aby teren zanieczyszczony przestał stwarzać zagrożenie dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, z uwzględnieniem obecnego i, o ile jest to możliwe, planowanego w przyszłości sposobu użytkowania terenu; remediacja może polegać na samooczyszczaniu, jeżeli przynosi największe korzyści dla środowiska). Należy wskazać, że art. 13 ustawy dotyczy wdrożenia działań naprawczych (w tym sporządzenia planu remediacji). W tej jednak sprawie na skutek zastosowania art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy ww. Spółka podjęła działania zapobiegawcze – niezwłocznie usunięto warstwę zanieczyszczonej gleby. Stąd organy oceniły, że nie było już potrzeby podjęcia działań naprawczych, o jakich mowa w art. 13 ustawy. Jak się bowiem okazało w trakcie postępowania wyjaśniającego, podjęte działania zapobiegawcze były skuteczne, ponieważ nie potwierdziły się twierdzenia skarżących o istnieniu stanu zagrożenia wywołanym istniejącym skażeniem terenu ich nieruchomości i działki sąsiedniej. Taki też stan na działce nr [...] potwierdził na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym W. M. – współwłaściciel nieruchomości (na podstawie nieprawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w G. o zniesienie współwłasności), który oświadczył, że w jego ocenie, ani przedmiotowa nieruchomość, ani woda nie są zanieczyszczone. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. art. 6 pkt 11 lit. b, art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 2 (pkt 1), art. 11, art. 13 ust. 2a oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie; § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku; a także art. 7, art. 9, art. 11, art. 84 § 1 i art. 80 K.p.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

38 Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.