Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2015 r., II GSK 2064/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2015 r., II GSK 2064/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki (spr.) Protokolant asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 259/14 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 256/14, po rozpoznaniu skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oraz zobowiązania do zwrotu dokumentu stwierdził nieważność decyzji w części, w jakiej utrzymuje on w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] zobowiązującą M. S. do zwrotu oryginału dokumentu "Uprawnienia diagnosty Nr [...]" w terminie 7 dni do dna, w którym decyzja stanie się ostateczna oraz decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w takiej samej części oraz w pozostałej części skargę oddalił.

3 Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

4 Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.), art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 1137 t.j.), po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] o cofnięciu M. S. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów oraz zobowiązaniu do zwrotu dokumentu, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

5 W dniu [...] lipca 2013 r. do Wydziału Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów [...] wpłynęło pismo z Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Ł. z dnia [...] lipca 2013 r., do którego załączony był dowód rejestracyjny (seria [...]) naczepy ciężarowej marki [...], nr rej. [...]. Dowód ten został zatrzymany przez Inspekcję Transportu Drogowego podczas kontroli ww. pojazdu przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. Przyczyną zatrzymania były usterki techniczne pojazdu oraz - cyt: "[...] nieprawidłowy wpis w dowodzie rejestracyjnym odnośnie liczby osi". W dowodzie rejestracyjnym liczbę osi opisano w polu L cyfrą "2".

6 W dokumencie tym figurują trzy wpisy diagnosty o numerze uprawnienia [...] ze Stacji Kontroli Pojazdów [...], potwierdzające dokonanie okresowych badań technicznych z wynikiem pozytywnym w dniach: [...] lipca 2011 r., [...] lipca 2012 r. i [...] lipca 2013 r. W dniu [...] lipca 2013 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Ł., do którego załączono: protokół kontroli nr [...] oraz pokwitowanie za zatrzymany dowód rejestracyjny naczepy ciężarowej marki [...], nr rej. [...]. Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. zawiadomił M. S. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych i wezwał ww. diagnostę do złożenia wyjaśnień.

7 W odpowiedzi skarżący wskazał, że trzykrotnie przeprowadzał badanie naczepy,

8 dostrzegł rozbieżność w ilości osi - zapis w dowodzie rejestracyjnym był L2, a w

9 rzeczywistości L1 - uznał, że jest to błąd niemający wpływu na bezpieczeństwo i

10 ochronę środowiska jak i porządek ruchu drogowego, przez co wstrzymał się z korektą

11 tej omyłki do czasu wymiany dowodu rejestracyjnego. W dniu [...] września 2013 r. oraz

12 [...] października 2013 r. przeprowadzono kontrole Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów

13 [...], w której skarżący jest zatrudniony jako uprawniony diagnosta, w zakresie prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji. Ustalenia zespołu

14 kontrolującego zostały ujęte w protokole nr [...] oraz [...]. W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że diagnosta M. S. trzykrotnie przeprowadził okresowe badanie techniczne naczepy ciężarowej marki [...], nr rej. [...], odpowiednio w dniu [...] lipca 2011 r., w dniu [...] lipca 2012 r. oraz w dniu [...] lipca 2013 r., każdorazowo orzekając pozytywny wynik badania technicznego oraz dokonując wpisu do dowodu rejestracyjnego tego pojazdu kolejnego terminu badania technicznego, pomimo niezgodności w zakresie liczby osi (w dowodzie rejestracyjnym:

15 2, faktycznie: 1).

16 Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r, na podstawie m.in. art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów oraz zobowiązał do zwrotu oryginału dokumentu "Uprawnienia diagnosty Nr [...]" w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

17 W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzja jest konsekwencją kilkukrotnego dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym oraz przepisami, albowiem okresowe badania techniczne ww. pojazdu przeprowadzone odpowiednio w dniu [...] lipca 2011 r., w dniu [...] lipca 2012 r. oraz w dniu [...] lipca 2013r., winny każdorazowo zakończyć się orzeczeniem przez diagnostę wyniku negatywnego i wydaniem zaświadczenia o przeprowadzonym

18 badaniu technicznym pojazdu z zamieszczonym wpisem o stwierdzonej usterce w przedmiocie niezgodności liczby osi.

19 W odwołaniu skarżący wskazał, że jego zachowanie nie naraziło bezpośrednio i pośrednio na utratę zdrowia, bądź życia pozostałych uczestników ruchu drogowego. Podniósł, że naczepa, której sprawa dotyczy była w pełni sprawna technicznie, a błąd w dowodzie rejestracyjnym wynikał ze zwykłej omyłki pisarskiej dotyczącej liczby osi.

20 Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w

21 mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ przyjął ustalenie faktyczne przyjęte przez organ I instancji. Organ odwoławczy powołał się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U z 2007r., nr 186, poz. 1322 ze zm.), które w załączniku nr 3 określa wzór dowodu rejestracyjnego, oraz stanowi wprost, iż dane pojazdu obejmują m.in. liczbę osi (L) oraz rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2012r., poz. 996), które w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a stanowi, że zakres okresowego badania technicznego pojazdu obejmuje identyfikację pojazdu, w tym sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie. Ponadto organ powołał się na załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia opatrzony tytułem "Wymagania Dotyczące Kontroli Oraz Wytyczne Dotyczące Oceny Usterek Podczas Przeprowadzania Okresowego Badania Technicznego Pojazdu", który w pozycji 02 (Numer identyfikacyjny pojazdu (VIN)/numer nadwozia/podwozia/ ramy) określa jakie usterki skutkują uznaniem stanu technicznego za niezadowalający, stanowiąc, iż usterką taką są m.in. oczywiste omyłki w dowodzie rejestracyjnym związane z danymi technicznymi pojazdu; jednocześnie ustawodawca określił tą usterkę jako istotną (Ul). Kolegium wskazało także na § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku gdy w pojeździe stwierdzono usterki istotne, uprawniony diagnosta zamieszcza wpis o nich w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i określa wynik badania technicznego jako negatywny.

22 Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że oczywista omyłka w dowodzie rejestracyjnym dotycząca liczby osi w żadnym stopniu nie wpływa na wzrost zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i nie przyczynia się do pogorszenia środowiska, Kolegium stwierdziło, że okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na wynik badania technicznego pojazdu, w którym stwierdzono m.in. niezgodność w zakresie faktycznej

23 liczby osi badanego pojazdu z danymi w tym zakresie zamieszczonymi w dowodzie rejestracyjnym. Rolą diagnosty jest bowiem realizowanie powszechnie obowiązujących przepisów, a nie postulowanie ich zmian, chociażby w odczuciu strony stwierdzenie przedmiotowej usterki nie powinno powodować określenia wyniku badania jako negatywnego.

24 Organ odwoławczy uznał, że diagnosta M. S. dokonał w dowodzie rejestracyjnym naczepy ciężarowej wpisu potwierdzającego pozytywny wynik

25 przeprowadzonego badania technicznego niezgodnie z przepisami, tj. przywołanym powyżej § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia, albowiem pomimo stwierdzenia usterki istotnej (oczywista omyłka w dowodzie rejestracyjnym związana z danymi technicznymi pojazdu), określił wynik badania technicznego jako pozytywny. W zakresie badania z dnia [...] lipca 2011 r.- organ uznał, że skarżący przeprowadził to badanie techniczne niezgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach. Organ wyjaśnił także, że decyzja wydana w oparciu o przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie jest decyzją o charakterze uznaniowym.

26 W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wskazał, że Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] stycznia 2014 r. w zakresie w jakim utrzymuje decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2013 r. cofającą M. S. uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów jest zgodna z przepisami praw materialnego i procedury. Materialnoprawną podstawę prawną zaskarżonych decyzji w zakresie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty stanowił przepis art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 t.j. ze zm.) stosownie, do którego starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 stwierdzono:

27 1/ przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;

28 2/ wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

29 Szczegółowy zakres i sposób przeprowadzania badań technicznych pojazdów określa wydane na podstawie art. 81 ust. 15 ustawy rozporządzenie Ministra

30 Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2012 r. poz. 996zezm.), które weszło w życie w dniu 8 października 2012 r. Przepis § 2 ust. 1 wskazuje co obejmuje zakres okresowego badania technicznego pojazdu. W § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia określono, że zakres okresowego badania technicznego pojazdu obejmuje identyfikację pojazdu, w tym sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie. Takie samo uregulowanie zawierało wcześniej obowiązujące rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych badaniach (Dz. U. nr 155, poz. 1232 ze zm.), pod rządami którego skarżący wykonywał wcześniejsze badania tej samej naczepy. Załącznik nr 1 do rozporządzenia z 2012 r. "Wymagania Dotyczące Kontroli oraz Wytyczne Dotyczące Oceny Usterek Podczas Przeprowadzania Okresowego Badania Technicznego Pojazdu" w pozycji 02 (Numer identyfikacyjny pojazdu (VIN)/numer nadwozia/podwozia/ ramy) określa jakie usterki skutkują uznaniem stanu technicznego za niezadowalający, stanowiąc, iż usterką taką są m.in. oczywiste omyłki w dowodzie rejestracyjnym związane z danymi technicznymi pojazdu; jednocześnie ustawodawca określił tę usterkę jako istotną (Ul). Należy również wyjaśnić, że § 6 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że w przypadku gdy w pojeździe stwierdzono usterki istotne, uprawniony diagnosta zamieszcza wpis o nich w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i określa wynik badania technicznego jako negatywny.

31 W rozpoznawanej sprawie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty do wykonywania badań pojazdów stanowiło ujawnienie w wyniku kontroli nieprawidłowego wpisu dotyczącego liczby osi pojazdu. Przeprowadzone przez organ I instancji kontrole w Stacji Kontroli Pojazdów [...] w Ł., w której zatrudniony jest skarżący (w dniach [...] września 2013 r. i [...] października 2013 r.), ujawniły, że skarżący trzykrotnie przeprowadził okresowe badanie techniczne naczepy ciężarowej marki [...] , w dniu [...] lipca 2011 r., w dniu [...] lipca 2012 r. oraz w dniu [...] lipca 2013 r., każdorazowo orzekając pozytywny wynik badania technicznego oraz dokonując wpisu do dowodu rejestracyjnego tego pojazdu kolejnego terminu badania technicznego, pomimo

32 stwierdzenia przez niego niezgodności w zakresie liczby osi. W dowodzie rejestracyjnym wskazano liczbę: 2, natomiast w rzeczywistości naczepa ma 1 oś.

33 Należy podzielić stanowisko organów administracji, że dawało to podstawę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jak wynika z powyżej wskazanego § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. diagnosta przystępując do badania okresowego pojazdu zawsze zobowiązany jest ustalić i porównać zgodność cech

34 identyfikacyjnych i faktycznych danych pojazdu z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie. Jeśli w wyniku porównania dane faktyczne pojazdu są niezgodne z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym, stosownie do treści Załącznika nr 1 pozycja 02, usterkę taką należy zakwalifikować jako usterkę istotną (oczywiste omyłki w dowodzie rejestracyjnym związane z danymi technicznymi pojazdu). To z kolei skutkować powinno wydaniem zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu z wynikiem negatywnym (§ 6 ust. 2 rozporządzenia).

35 W ocenie Sądu, w świetle poczynionych przez organy administracji ustaleń, skarżący dopuścił się naruszenia przepisów rozporządzenia, bowiem w dniu [...] lipca 2013 r. wydał zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania okresowego i wpisał w dowodzie rejestracyjnym kolejny termin badania okresowego, pomimo istnienia rozbieżności co do liczby osi wpisanej w dowodzie rejestracyjnym ze stanem faktycznym. Wyjaśnienia skarżącego, że traktował wpis dotyczący liczby osi jako oczywistą omyłkę pisarską, nie mogą wpłynąć na zmianę oceny prawnej działania skarżącego . Należy zauważyć, że skarżący we wcześniejszych latach ([...] lipca 2011 r., [...] lipca 2012 r.), po przeprowadzonym badaniu okresowym naczepy również dokonywał wpisu potwierdzającego zakończenie badań z pozytywnym wynikiem.

36 Przechodząc do analizy treści przepisu art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym przypomnieć należy, że przepis ten odwołuje się do kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, gdy tymczasem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, art. 83 nie zawierał już ust. 6. Normę tę zastąpił nowo dodany art. 83b, który stanowi, że nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta (ust. 1). W ramach wykonywanego nadzoru starosta co najmniej raz w roku przeprowadza kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie: a/ zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust.3, b/ prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów, c/ prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji (art. 83b ust. 2 pkt 1 ustawy).

37 Należy uznać to za oczywiste niedopatrzenie ustawodawcy, który nowelizując treść art. 83 , mocą art. 22 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające

38 ustawę o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 173, poz. 1808) wchodzącą w życie z dniem 21 sierpnia 2004 r., nie dokonał zmian w art. 84 ust. 3 ustawy. Ponieważ wykładnia art. 84 ust. 3 u.p.r.d. wywoływała wątpliwości Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 12 marca 2012 r. o sygn. akt II GPS 2/11 (publ. ONSAiWSA 2012, z. 3, poz. 37) przyjął, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie.

39 W ocenie Sądu, poczynione przez organy administracji ustalenia mieszczą się w hipotezie art. 84 ust. 3 pkt 2 cyt. wyżej ustawy, bowiem w sposób bezsporny wykazują nieprawidłowość działania skarżącego polegającą na przeprowadzeniu badania okresowego naczepy [...] i wydaniu zaświadczenia o pozytywnym wyniku badań, pomimo niezgodności danych w zakresie liczby osi w dowodzie rejestracyjnym, a stanem faktycznym. W tej sytuacji organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji cofającej uprawnienia. Decyzja wydawana w tym przedmiocie ma charakter związany, nie jest oparta na uznaniu administracyjnym, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "cofa". Zatem w przypadku stwierdzenia w toku kontroli takich nieprawidłowości przy przeprowadzaniu badania okresowego, organ zobowiązany jest do wydania decyzji cofającej te uprawnienia. Nie ma przy tym znaczenia charakter tych nieprawidłowości, organ nie ma obowiązku badania czy są istotne czy też nie.

40 W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie dopuszczają żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień diagnoście, w szczególności decyzja ta nie jest uzależniona od motywów, którymi kierował się diagnosta naruszając art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy. Jednocześnie zauważyć należy, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie daje organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r. sygn. II GSK 2427/11 publ. Lex nr 1340151, z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. II GSK 60/12 publ. Lex nr 1337191).

41 W tej sytuacji Sąd uznał za niezasadny zarzut skarżącego polegający na naruszeniu art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie można przyznać racji skarżącemu, który domagał się zakwalifikowania popełnionego uchybienia jako przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, czyli z art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy, co pozwoliłoby organowi

42 administracji na ewentualne miarkowanie konsekwencji wynikających z naruszenia prawa (tak m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. II GSK 1251/12, publ. Baza orzeczeń CBOIS). Skarżący bowiem w sumie trzykrotnie przeprowadzał badanie techniczne przedmiotowej naczepy i mimo stwierdzenia, że liczba osi podana w dowodzie rejestracyjnym nie jest zgodna ze stanem faktycznym, wydawał zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania.

43 W ocenie Sądu oznacza to, że w ten sposób poświadczył także zgodność

44 danych w dowodzie rejestracyjnym ze stanem faktycznym (w tym liczby osi). W tej sytuacji nie można uznać, że wykonał badanie techniczne niezgodnie z jego zakresem, gdyż sam skarżący w toku postępowania administracyjnego przyznał, że miał świadomość istnienia rozbieżności w zakresie liczby osi, lecz traktował to jako oczywistą omyłkę. Zatem jego zachowanie nosi znamiona opisane w punkcie 2 art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Identyfikacja pojazdu jest pierwszym etapem każdego okresowego badania technicznego pojazdu, a sprawdzenie zgodności danych jest czynnością oczywistą i nie budzącą wątpliwości. Poświadczenie zgodności tych danych poprzez dokonanie wpisu kolejnego badania okresowego, w sytuacji gdy istniała oczywista rozbieżność co do liczby osi, którą skarżący dostrzegł, nie można zakwalifikować jako wykonania badania niezgodnie z jego zakresem, lecz należy uznać za dokonanie wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym.

45 W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić organom takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] listopada 2013 r. w części dotyczącej cofnięcia uprawnień. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a uzasadnienie wydanych decyzji wskazuje na jakich ustaleniach faktycznych oparte zostało rozstrzygnięcie oraz zawiera analizę okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazuje także na fakty, które organ odwoławczy trafnie ocenił, jako podstawę do cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Zawiera też wyjaśnienie zastosowania normy zawartej w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w ustalonym stanie faktycznym. Jest zatem wystarczające dla oceny legalności decyzji.

46 Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi w tym zakresie.

47 Natomiast w zakresie "zobowiązania skarżącego do zwrotu dokumentu: "Uprawnienia diagnosty Nr [...]" w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stanie

48 się ostateczna", zachodziła, w ocenie Sądu, podstawa do stwierdzenia w tej części nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

49 Podstawę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. w zakresie zobowiązania skarżącego do zwrotu dokumentu "Uprawnienia diagnosty..." stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ

50 administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

51 W przedmiotowej sprawie organ I instancji na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym zobowiązał skarżącego do zwrotu dokumentu "Uprawnienia diagnosty...". Z treści powołanego przepisu ani innego przepisu ustawy nie wynika, aby organ był uprawniony do rozstrzygania w tym zakresie w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym uznać należy, że w tej części decyzja organu I instancji wydana została bez podstawy prawnej. Obowiązek zwrotu dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień diagnosty powstanie oczywiście z chwilą, gdy decyzja stanie się ostateczna, ale informacja o tym może być zawarta w pouczeniu. Nie może natomiast stanowić treści rozstrzygnięcia. Natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji dotkniętą wadą nieważności, również dotknięta jest wadą nieważności, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji I i II instancji w zakresie wskazanym w punkcie 1 wyroku. Podstawę zasądzenia zwrotu części kosztów sądowych na rzecz skarżącego od organu stanowił przepis art. 206 p.p.s.a.

52 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w części oddalającej skargę w imieniu skarżącego złożył radca prawny R. S. zarzucając wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.:

53 1) art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej "u.p.r.d." poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie czynu diagnosty jako wypełniającego normę art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy jako polegającego na wydaniu zaświadczenia albo dokonani wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, zamiast zakwalifikowanie jego postępowania jako spełniającego znamiona pkt 1 tegoż ustępu, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że w przypadku przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem wykonania nie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), a tym samym nie doszło do rozważenia czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięciu uprawnień na okres 5 lat (albowiem zgodnie z art. 84 ust. 4 cyt. ustawy "w przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stałą się ostateczna co skutkowało utrzymaniem w mocy poprzednio zapadłych decyzji Starosty i Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

54 2) zastosowanie przepisu art. 84 ust. 3wzw.. z ust. 4 ustawy w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażona w art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia z niego, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu co w konsekwencji prowadzi do powstania decyzji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna (art.84 ust. 4 ustawy).

55 W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał argumenty przemawiające -jego zdaniem - za trafnością zarzutów podniesionych w petitum złożonego środka odwoławczego.

56 Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżone części całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł. do ponownego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

57 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

58 Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

59 Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza

60 to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten - inaczej niż wojewódzkie sądy administracyjne -zobligowany jest jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

61 Autor skargi kasacyjnej oparł ją jedynie na zarzutach naruszenia przepisów

62 prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął zatem, że stan faktyczny

63 sprawy nie jest sporny, co oznacza, że dla oceny trafności podniesionych w skardze

64 kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan

65 faktyczny ustalony przez organy, a zaaprobowany przez Sąd I instancji w zaskarżonym

66 wyroku. Z ustaleń tych wynika, skarżący kasacyjnie zatrudniony jako uprawniony

67 diagnosta trzykrotnie przeprowadził okresowe badanie techniczne naczepy ciężarowej

68 marki [...], odpowiednio w dniu [...] lipca 2011 r, w dniu [...] lipca 2012 r. oraz w dniu

69 [...] lipca 2013 r., każdorazowo orzekał pozytywny wynik badania technicznego,

70 dokonując wpisu do dowodu rejestracyjnego tego pojazdu kolejnego terminu badania

71 technicznego, pomimo niezgodności w zakresie liczby osi (w dowodzie rejestracyjnym:

72 2, faktycznie: 1). Tymczasem badania te powinny zakończyć się orzeczeniem przez

73 diagnostę wyniku negatywnego i wydaniem zaświadczenia o przeprowadzonym

74 badaniu technicznym pojazdu z zamieszczonym wpisem o stwierdzonej istotnej

75 usterce (oczywista omyłka w dowodzie rejestracyjnym związana z danymi

76 technicznymi pojazdu) w przedmiocie niezgodności liczby osi.

77 Ze sposobu, w jaki skonstruowane i uzasadnione zostały zarzuty skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii oceny przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli wykładni i zastosowania art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z ust. 4 u.p.r.d. Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają w tym zakresie do zakwestionowania oceny prawnej przyjętej przez Sąd I instancji, że stwierdzone uchybienia w pracy skarżącego kasacyjnie jako diagnosty wypełniają normę art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy

78 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji przyjął prawidłową wykładnię art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. oraz zaakceptował jego właściwe zastosowanie przez organy administracji w rozpatrywanej sprawie.

79 Błędna wykładnia oznacza mylne zrozumienie przepisu. Z kolei niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd w subsumcji, czyli błędne przyjęcie, że stan faktyczny ustalony w sprawie odpowiada stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej.

80 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, podziela przy tym wyrażany już w orzecznictwie pogląd, że uzasadnienie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię wymaga wywodu prawnego na temat naruszonego przepisu ze wskazaniem dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna i jak prawidłowo przepis ten przepis rozumieć.

81 Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona. Podstawy, na których ją oparto nie usprawiedliwiają bowiem wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

82 W skardze kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. przez błędną jego wykładnię. Zgodnie z tym przepisem Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli /.../ stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

83 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądowi I instancji nie można skutecznie zarzucić, że dokonana przez niego wykładnia art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. jest błędna. Skoro zgodnie z literalnym brzemieniem przepisu uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w pkt 1 i 2 przepisu - to oczywiste jest, że żadne inne okoliczności nie mogą być brane pod uwagę. W razie ustalenia zaś, że okoliczności te zaistniały, organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień (por. wyrok NSA z 5 lutego 2013 r., II GSK 2175/11).

84 Interpretacja art. 84 ust. 3 u.p.r.d. była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt II GPS 2/11 publ: ONSAiWSA 2012 nr.3 poz. 37. Zgodnie z treścią tej uchwały sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. W konsekwencji powyższego zarzut błędnej wykładni ww. przepisu nie może być uznany za skuteczny.

85 Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługuje na uwzględnienie także przy założeniu, że oprócz zarzutu dokonania błędnej wykładni art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. - poprzez cofnięcie uprawnień w przypadku braku przesłanek określonych przepisem - autor skargi kasacyjnej podważał również prawidłowości jego

86 zastosowania. Jak już wskazano niewłaściwe zastosowanie przepisu to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego.

87 Stan faktyczny sprawy - przyjęty przez Sąd I instancji przy wyrokowaniu jako prawidłowy - kwestionowany jednak nie jest. Zwalczanie ustaleń faktycznych odbywa się w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, określonej art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to znaczy przez zarzut naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bezsprzecznie zaś takiej podstawy skargi kasacyjnej nie wskazano. Tak więc brak sformułowanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania powoduje, że dla oceny prawidłowego zastosowania prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny, który był podstawą wydania zaskarżonego wyroku. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie (czy niezastosowanie) może być bowiem dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por.: B. Dauter i in.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Lex 2011, teza 12 i powołane tam przeczenia NSA).

88 W konsekwencji powyższego w rozpoznawanej sprawie wiąże ustalenie, że skarżący dopuścił się czynu, o którym mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. Celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Zasadnie w niniejszej sprawie Sąd I instancji przyjął, iż dokonane w tej sprawie przez organ czynności kontrolne i ich wynik prowadzą do wniosku, iż skarżący kasacyjnie w trakcie wykonywania swoich obowiązków jako diagnosta dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym. A zatem diagnosta co do zasady powinien ponosić odpowiedzialność administracyjnoprawną w postaci cofnięcia uprawnień diagnosty, ponieważ są to dwie niezależne od siebie i nie konkurujące ze sobą sankcje.

89 W tym stanie faktycznym prawidłowość zastosowania art. 84 ust. 3 pkt 2 powoływanej ustawy nie ulega kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2014 r., (sygn. akt II GSK 1393/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że niewątpliwie wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami stanowi w świetle art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. delikt administracyjny, skutkujący z mocy prawa cofnięcie uprawnień diagnosty.

90 Przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d stanowiący podstawę cofnięcia uprawnień diagnoście ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie

91 określonych uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie, wystarczy stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on wydać zaświadczenie albo dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Zatem musi wykonać czynności mieszczące się w zakresie jego obowiązków wbrew temu, co dokładnie określono przepisami prawa: u.p.r.d. i rozporządzeniami wykonawczymi.

92 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela to stanowisko i uznając, że art. 84 ust. 3 u.p.r.d. jest przepisem o charakterze sankcyjnym, przyjął, że powinien być on stosowany w sposób ścisły, tj. cofnięcie diagnoście uprawnień do dokonywania badań technicznych pojazdów powinno mieć miejsce w sytuacji zaistnienia jednej z ustawowych przesłanek, po rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy, po wyczerpującej i wszechstronnej ocenie zebranego materiału dowodowego, w stanie faktycznym sprawy nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości.

93 Przepisy u.p.r.d. nie dopuszczają żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień diagnoście, w szczególności decyzja ta nie jest uzależniona od motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., II GSK 242/11, LEX nr 1340151). Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 u.p.r.d. nie daje organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., II GSK 60/12, LEX nr 1337191).

94 Należy podkreślić, że nawet w przypadku odpowiedzialności karnoprawnej diagnosta ponosi odpowiedzialność administracyjną w postaci cofnięcia uprawnień; są to dwa niezależne rodzaje odpowiedzialności (por. powołana wyżej uchwała NSA II GPS 2/11, wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2040/11, cytowany w sprawie II GSK 410/12, z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 928/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

95 Z tego to już powodu nie mogło dojść do naruszenia zasady proporcjonalności.

96 Ponadto, skoro i od pracy diagnosty zależy bezpieczeństwo w ruchu drogowym, to w sytuacji, gdy dopuszcza się on uchybień, o których mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d., tym samym stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego. Konsekwencje tych uchybień są znaczne, a więc i

97 sankcja za te uchybienia winna być do tego proporcjonalna. Taką konsekwencją może być cofnięcie uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Zatem nie doszło do naruszenia przez WSA w Ł. art. 2 Konstytucji RP.

98 Według Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie sformułowanie, że uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.d.r. jednoznacznie wskazuję, że żadne inne okoliczności nie mogą być brane pod uwagę (por. wyroki NSA z dnia: 12 września 2012 r., sygn. akt II GSK 422/11; z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 619/11, publ. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W razie ustalenia, że okoliczności te zaistniały, organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień.

99 Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.d.r. nie daje również organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień (por. wyroki NSA z dnia: 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 46/14; 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 60/12, publ. ww.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na odpowiedzialność wynikającą z przepisu art. 84 ust. 3 u.p.d.r. nie mają także istotnego znaczenia intencje, jakimi kierował się diagnosta poświadczając nieprawdę oraz jego wina (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1395/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

100 Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.