Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 154/15
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 154/15Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan - Pytlowany Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant asystent sędziego Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 783/14 w sprawie ze skargi J.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z 11 września 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 783/14 (dalej wyrok z 11 września 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę J. P. (dalej zwanego zobowiązanym albo skarżącym) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (dalej DIS) z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] (dalej postanowienie z [..] maja 2014 r.) zapadłe w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji rachunku bankowego.
3 Wyrok z 11 września 2014 r. zapadł w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:
4 W dniu 24 czerwca 2013 r. P. [...] S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej wystawił na zobowiązanego tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], obejmujące należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2009 r. do maja 2013 r. Tytuły wykonawcze zostały przekazane do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.(dalej NUS), celem realizacji w trybie egzekucji administracyjnej.
5 W toku prowadzonego na ich podstawie postępowania egzekucyjnego, w dniu 14 października 2013 r. NUS skierował zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w B.[...] S.A. Zawiadomienie bank odebrał w dniu 17 października 2013 r., natomiast zobowiązanemu zostało ono doręczone wraz z odpisami tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] w dniu 23 października 2013 r.
6 W dniu 8 listopada 2013 r. do Urzędu Skarbowego Ł.wpłynęło pismo pełnomocnika zobowiązanego z dnia 5 listopada 2013 r. zatytułowane "SKARGA DŁUŻNIKA na czynności NUS nr zawiadomienia [...] z dnia 14 października 2013". W piśmie tym, powołując art. 54 § 1, § 3 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej u.p.e.a.), pełnomocnik wskazał, że zaskarża czynność NUS, polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego należącego do dłużnika w B. [...]S.A. oraz ustanowieniu zakazu wypłat z tego rachunku. W związku z tym, wniósł o zwolnienie rachunku bankowego spod zajęcia egzekucyjnego oraz o cofnięcie zakazu wypłat dotyczącego ww. rachunku.
7 Pismem z dnia 14 listopada 2013 r. NUS przekazał do DIS ww. pismo, jako skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego w B. [...]S.A. Natomiast pismem z dnia 4 grudnia 2013 r. organ egzekucyjny wezwał pełnomocnika do wskazania ważnego interesu zobowiązanego przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji rachunku bankowego w B. [...] S.A. oraz wnioskowanego okresu tego zwolnienia.
8 W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 16 grudnia 2013 r. pełnomocnik strony wyjaśnił, że ważny interes zobowiązanego w żądaniu zwolnienia rachunku bankowego w B. [...] S.A. na czas nieoznaczony polega na tym, że zajęcie rachunku bankowego było przedwczesne, gdyż tytuły wykonawcze na podstawie których wszczęto postępowanie egzekucyjne doręczono zobowiązanemu dopiero wraz z zawiadomieniem o jego zajęciu. Podniósł również, że dłużnikowi nie doręczono także pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do dobrowolnego uiszczenia zaległości, naruszając tym samym § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2001, nr 137, poz. 1541 ze zm., dalej zwanego rozporządzeniem) oraz art. 15 § 1 w związku z art. 27 § 3 u.p.e.a.
9 Pełnomocnik zaznaczył jednocześnie, że korzystając z ustawowych możliwości zaskarżenia czynności egzekucyjnych, złożył skargę na czynności organu egzekucyjnego, kwestionując w realiach przedmiotowej sprawy wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W związku z tym podkreślił, że zajęcie rachunku bankowego do czasu zakończenia postępowania wywołanego wniesieniem środka zaskarżenia, należy uznać za sprzeczne z obowiązującym prawem.
10 W dniu 20 marca 2014 r. NUS wydał postanowienie, którym odmówił zwolnienia z egzekucji rachunku bankowego w B. [...] S.A. zajętego zawiadomieniem z dnia 14 października 2013 r.
11 Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik zobowiązanego złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
12 Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, DIS w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r. wskazał w szczególności, że w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem 21 listopada 2013 r., możliwość zwolnienia spod egzekucji określonego składnika majątkowego uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: złożenie przez zobowiązanego wniosku w sprawie zwolnienia spod egzekucji oraz istnienie ważnego interesu zobowiązanego. Bezspornym jest zatem, że brak jednego z ww. elementów powoduje, że brak jest podstaw do pozytywnego rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny w przedmiocie wniosku zobowiązanego o zwolnienie określonego składnika majątku z egzekucji.
13 Zastosowanie tej instytucji jest dopuszczalne jedynie w sytuacji możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej z innego składnika majątku zobowiązanego. W ocenie DIS brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwolnienie spod egzekucji rachunku bankowego w B. [...] S.A. Zobowiązany nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji.
14 Wskazując na art. 80 § 3 u.p.e.a., organ stwierdził, że prawidłowym było jednoczesne przesłanie zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem wraz z odpisami tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]. Natomiast w kontekście art. 13 u.p.e.a., błędne przekonanie pełnomocnika strony o wadliwości powyższych działań organu egzekucyjnego nie może być utożsamiane z ważnym interesem strony, o którym mowa w ww. przepisie.
15 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, zobowiązany złożył skargę do WSA. Kwestionowanemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
16 1. art. 7 w związku z art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), przez niepodjęcie z urzędu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w związku z brakiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, bez wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia, a w konsekwencji - nie wyjaśnienie, z jakiego powodu nie doręczono dłużnikowi upomnienia oraz na jakiej podstawie uznano, że nie zachodzi ważny interes dłużnika,
17 2. art. 6 w związku z art. 8 k.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę praworządności i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, z uwagi na zaniechanie ustosunkowania się do zgłaszanych przez stronę twierdzeń i wniosków, w tym przede wszystkim w zakresie niedoręczenia dłużnikowi upomnienia,
18 3. art. 11 k.p.a., przez brak wyczerpującego wyjaśnienia przez organ administracji publicznej przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, a w konsekwencji powołanie się przez organ na te przesłanki w sposób ogólny w sytuacji, gdy w myśl tej zasady właściwe uzasadnienie postanowienia w postępowaniu administracyjnym powinno być tak zredagowane, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy,
19 4. art. 13 § 2 u.p.e.a., przez bezzasadne jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż w realiach przedmiotowej sprawy nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia rachunku bankowego z egzekucji z uwagi na brak ważnego interesu dłużnika.
20 5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione ustawowe przesłanki jego zastosowania i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia NUS z dnia 20 marca 2014 r., odmawiającego zwolnienia z egzekucji rachunku bankowego w B. [...] S.A., zajętego zawiadomieniem z dnia 14 października 2013 r.
21 6. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., przez jego błędne niezastosowanie w sytuacji, gdy przy dokonaniu prawidłowej oceny wydanego w sprawie postanowienia z dnia 20 marca 2014 r., organ drugiej instancji powinien uchylić ww. rozstrzygnięcie i orzec, co do istoty sprawy, tj. zwolnić z egzekucji rachunek bankowy w B. [...] S.A.
22 W związku z powyższym, pełnomocnik zobowiązanego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia DIS z dnia [...] maja 2014 r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem NUS z dnia [...] marca 2014 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
23 Uzasadniając zapadły wyrok sąd I instancji zauważył, że w rozpoznawanej sprawie skarżący wnosząc o zwolnienie spod egzekucji rachunku bankowego w B. [...] S.A., nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji. Zajęcie tego rachunku bankowego było jedynym środkiem egzekucyjnym zastosowanym wobec zobowiązanego, w związku z czym jego zwolnienie spod egzekucji uniemożliwiłoby zaspokojenie należności P.[...] S.A.
24 Podstawą wniosku pełnomocnika zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji rachunku bankowego była nie tyle potrzeba ograniczenia dolegliwości związanych z prowadzeniem egzekucji administracyjnej ale, brak możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia. W ocenie Sądu, zawarta w tym wniosku argumentacja zmierzała bowiem do wykazania przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie do zmniejszenia uciążliwości prowadzonej egzekucji, co jest istotą środka ochrony prawnej przewidzianego w art. 13 u.p.e.a. Jednocześnie sąd I instancji zauważył, że zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia jest przedmiotem odrębnego postępowania toczącego się przed organami podatkowymi (zainicjowanego wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).
25 Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów, WSA uznał je za niezasadne. W toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a w uzasadnieniu postanowień w przekonywujący i pozbawiony cech dowolności sposób oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Z kolei warunkiem zastosowania instytucji zwolnienia z egzekucji jest wykazanie przez zobowiązanego możliwości prowadzenia egzekucji z innego składnika majątku. Natomiast w niniejszej sprawie we wniosku o zwolnienie z egzekucji rachunku bankowego w B. [...] S.A. nie został wskazany żaden inny składnik majątku, z którego można by prowadzić skuteczną egzekucję.
26 Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie pismem z 7 listopada 2014 r. wniósł zobowiązany reprezentowany przez adwokata, zaskarżając wyrok z 11 września 2014 r. w całości oraz zarzucając:
27 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez oddalenie skargi, mimo że istniały podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie w toku postępowania administracyjnego przepisów postępowania wskazanych powyżej, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie nie podjęcie z urzędu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a to w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, z jednoczesnym pominięciem okoliczności istotnych z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia, w konsekwencji niewyjaśnienie czy i kiedy nastąpiła rejestracja odbiornika, przez kogo i na jaki dokładnie adres, nadto nie wyjaśnienie czy skarżącemu rzeczywiście nadano nowy numer identyfikacyjny i skutecznie powiadomiono go o tym fakcie oraz kiedy to nastąpiło, jak również nie wyjaśnienie z jakiego powodu nie doręczono dłużnikowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do dobrowolnego uiszczenia zaległości, oraz na jakiej podstawie uznano, że w realiach przedmiotowej sprawy nie zachodzi "ważny interes" dłużnika, co doprowadziło do nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpoznania sprawy z naruszeniem słusznego interesu skarżącego, jak również dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niejasny i nieuwzględniający faktu nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy,
28 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób nieodpowiadający normom wynikającym z powołanego przepisu, w szczególności przez nie wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej wydanego wyroku,
29 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 13 u.p.e.a. przez oddalenie skargi mimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego postanowienia, z uwagi na naruszenie w toku postępowania administracyjnego przepisu prawa materialnego wskazanego powyżej, co skutkowało bezzasadnym niezastosowaniem powołanego przepisu i przyjęciem, że w realiach sprawy nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia rachunku bankowego z egzekucji, z uwagi na brak "ważnego interesu" dłużnika, podczas gdy uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy należało dojść do wniosku zgoła odmiennego,
30 4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z §5 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiotelefonicznych i telewizyjnych przez oddalenie skargi mimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego postanowienia, z uwagi na naruszenie w toku postępowania administracyjnego przepisu prawa materialnego wskazanego powyżej, co skutkowało bezzasadnym nie zastosowaniem powołanego przepisu i przyjęciem, że w realiach tej sprawy zostało wykazane, że skarżący został skutecznie powiadomiony o nadaniu mu numeru identyfikacyjnego operatora publicznego w miejsce dotychczasowej książeczki abonamentowej, a tym samym nie nastąpiła utrata ważności wcześniej zarejestrowanego odbiornika rtv, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynikało, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników rtv rzeczywiście zostało wysłane i odebrane przez skarżącego, co jest o tyle wątpliwe, że zawiadomienie z dnia 10.09.2008 r. zostało wystawione na adres ul. Kaszyńskiego 13/1, pod którym skarżący nie mieszka od 2005 r., a zatem nawet wówczas gdyby przyjąć, że informacja została rzeczywiście wysłana do skarżącego, nie mógł on zostać skutecznie powiadomiony o nadaniu mu indywidualnego numeru, bowiem nie mógł odebrać w/w zawiadomienia, co skutkowało brakiem podstaw do naliczenia opłat abonamentowych za okres od stycznia 2009 - maja 2013 r.
31 Skarżący kasacyjnie wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o sygn. I SA/Łd 1088/14 wszczętej przed WSA na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, ewentualnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i orzeczenie co do meritum sprawy, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
32 W odpowiedzi na skargę kasacyjną z 4 grudnia 2014 r., nr [...], DIS wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
33 Postanowieniem z 25 lutego 2015 r. (sygn. akt II GSK 154/15) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
34 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
35 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
36 Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
37 Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
38 Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
39 Uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja zwolnienia z egzekucji służy respektowaniu interesów zobowiązanego i może być traktowana jako część szeroko pojmowanej zasady poszanowania minimum egzystencji (zob. Z. Leoński, Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Węzłowe problemy, Poznań 2003, s. 80). Zgodnie z tym unormowaniem organ egzekucyjny może w drodze postanowienia zwolnić (na czas oznaczony lub nieoznaczony) z egzekucji w całości lub w części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Konieczne jest tu spełnienie następujących przesłanek:
40 1) zwolnienie następuje na wniosek zobowiązanego;
41 2) istnienie ważnego interesu zobowiązanego w zwolnieniu.
42 Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego z egzekucji jest zatem istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu zobowiązanego".
43 To zobowiązany musi przy tym wykazać argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych. Ponadto powinien także wskazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych.
44 Jak trafnie zauważył Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie skarżący wnosząc o zwolnienie spod egzekucji rachunku bankowego w B. [...] S.A., nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji. Zajęcie przedmiotowego rachunku bankowego było zaś jedynym środkiem egzekucyjnym zastosowanym wobec zobowiązanego, w związku z czym jego zwolnienie spod egzekucji uniemożliwiłoby zaspokojenie należności P. [...]S.A.
45 W tym kontekście, jako w pełni uzasadnione należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 13 § 1 u.p.e.a., przyjmując, że skarżący nie wykazał swojego "ważnego interesu", dającego postawę do zastosowania instytucji zwolnienia z egzekucji przedmiotowego składnika majątkowego zobowiązanego.
46 Nie zasadny jest zatem również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie podjęcie z urzędu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a to w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, z jednoczesnym pominięciem okoliczności istotnych z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia, w konsekwencji niewyjaśnienie czy i kiedy nastąpiła rejestracja odbiornika, przez kogo i na jaki dokładnie adres, nadto nie wyjaśnienie czy skarżącemu rzeczywiście nadano nowy numer identyfikacyjny i skutecznie powiadomiono go o tym fakcie oraz kiedy to nastąpiło, jak również nie wyjaśnienie, z jakiego powodu nie doręczono dłużnikowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do dobrowolnego uiszczenia zaległości. Kwestie te jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji nie są przedmiotem postępowania w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego, ale badane są w ramach innych środków prawnych służących zobowiązanemu w trakcie postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności służy temu instytucja zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 u.p.e.a.) - w ramach której można podnosić zarówno kwestię braku doręczenia upomnienia, jak i problem nieistnienia obowiązku oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego (zob. art. 59 § 1 u.p.e.a.), z którego zobowiązany skorzystał i toczyło się w tej sprawie odrębne postępowanie. Trafna jest zatem zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku konstatacja, że argumentacja pełnomocnika skarżącego (zamieszona we wniosku o zwolnienie, jak i w skardze) zmierzała głównie do wykazania przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Brak więc podstaw, aby uznać, że zobowiązany wykazał ważny interes w zwolnieniu rachunku bankowego z egzekucji rozumieniu art. 13 § 1 u.p.e.a. Należy dodatkowo podkreślić, że orzekanie w tych sprawach opiera się na uznaniu administracyjnym (zob. M. Masternak, Zasady postępowania egzekucyjnego, [w:] T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne, s. 62). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela pogląd zaprezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd bada jedynie czy w sprawie nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego (zob. M. Zimmermann, Pojęcie administracji publicznej a swobodne uznanie, Poznań 1959), ale nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja uprawnionego organu (por. m. in. wyrok WSA w W-wie z 19 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 187/07).
47 Uzasadnienie kontrolowanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia DIS, nie pozwala skuteczne postawić w stosunku do niego zarzutu arbitralności. W zaskarżonym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] maja 2014 r. odniesiono się bowiem w sposób wystarczający do zarzutów i poglądów prawnych strony postępowania, co do istnienia ważnego interesu zobowiązanego w zwolnieniu rachunku bankowego spod egzekucji.
48 Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, w prawidłowym zakresie przeprowadzono również postępowanie.
49 Z powyższego wynika, że nie ma usprawiedliwionych podstaw także zarzut naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z §5 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiotelefonicznych i telewizyjnych. Nie zmierza on, bowiem do wykazania dolegliwości związanych z prowadzeniem egzekucji administracyjnej z rachunku bankowego i istnienia ważnego interesu zobowiązanego w zwolnieniu rachunku z egzekucji, ale odnosi się do kwestii braku podstaw prowadzenia egzekucji administracyjnej należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2009 r. do maja 2013 r.
50 Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
51 Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego opartego na art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że uniemożliwia to kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.
52 W niniejszej sprawie uzasadnienie spełnia wszystkie wymogi przewidziane tym przepisem, Sąd odniósł się do zarzutów podnoszonych przez stronę i uzasadnił swoje stanowisko.
53 Reasumując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
54 Wniosek DIS o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie mógł być uwzględniony z uwagi na to, że odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona po upływie terminu określonego w art. 179 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 125 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 179
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 13
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 33
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 54 (§ 1)
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 59
Cytowane w
Cytowane w 87 orzeczeniach.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2025 r., I SA/Po 733/24
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 stycznia 2025 r., III SA/Kr 1560/24
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2024 r., I SA/Kr 595/24
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2024 r., III FSK 1248/22
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2024 r., I GSK 109/24
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2024 r., I GSK 1468/23
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2024 r., I GSK 27/24
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lipca 2024 r., I SA/Kr 388/24
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2024 r., I SA/Wr 210/24
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 maja 2024 r., I SA/Lu 700/23
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 maja 2024 r., I SA/Sz 39/24
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 maja 2024 r., I SA/Po 172/24
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2024 r., I GSK 1269/23
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2024 r., I GSK 1104/23
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2024 r., I GSK 1341/23
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2024 r., I GSK 1270/23
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2024 r., I GSK 1335/23
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2024 r., I GSK 1266/23
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2024 r., I GSK 781/23
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2024 r., I GSK 1267/23