Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2014 r., II GSK 1217/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2014 r., II GSK 1217/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Hanna Kamińska Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2034/12 w sprawie ze skargi Gminy L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy L. na rzecz Ministra Środowiska 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę Gminy L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej.

3 Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:

4 Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2011 r. skarżąca Gmina wystąpiła do Ministra Środowiska o wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej z tytułu wydobycia przez K. P. M. S.A. rudy miedzi ze złóż na terenie Gminy L., w okresie od początku 2006 r. do końca trzeciego kwartału 2011 r. oraz o dopuszczenie skarżącej do udziału w postępowaniu na prawach strony. W podstawie prawnej wniosku wskazano art. 84 ust. 10a i art. 84 ust. 10 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j.: Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm., dalej: ustawa prawo geologiczne i górnicze).

5 Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Minister Środowiska umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe stwierdzając, że Gmina L. nie posiada interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym określenia opłaty eksploatacyjnej, a jedynie posiada interes faktyczny. Organ wskazał, że Gmina interesu prawnego nie może wywodzić z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż przepis ten nie ma charakteru materialnego i określa on przykładowe zadania własne gminy. Podstawy do zainicjowania postępowania nie dawał również art. 84 ust. 10a ustawy prawo geologiczne i górnicze, gdyż jak wskazał organ, przepis ten umożliwia dopuszczenie Gminy do już toczącego się postępowania dotyczącego przedsiębiorcy wydobywającego kopalinę ze złoża.

6 Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydaną wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Środowiska utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie powtarzając argumentację, co do braku interesu prawnego po stronie Gminy L. we wszczęciu postępowania dotyczącym ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej.

7 Sąd I instancji oddalając skargę Gminy L. na decyzję Ministra Środowiska za nietrafne uznał stanowisko skarżącej wywodzącej, że skoro zgodnie z art. 84 ust. 10a ustawy prawo geologiczne i górnicze gmina może w wymienionych w tym przepisie wypadkach uczestniczyć w postępowaniach administracyjnych na prawach strony to oznacza to, iż posiada ona interes prawny we wszczęciu takiego postępowania. Sąd zauważył, że uczestniczenie w postępowaniu administracyjnym na zasadzie określonej w art. 10a powołanej ustawy nie jest równoznaczne z prawem do wszczęcia tego postępowania przysługującego wyłącznie stronie posiadającej materialnoprawny interes. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji wskazał, że brak przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie wysokości opłaty eksploatacyjnej należy rozumieć w ten sposób, że gmina nie posiada własnego, bezpośredniego i konkretnego interesu prawnego we wszczęciu takiego postępowania, albowiem interesu tego nie można wyprowadzić z treści art. 84 ust. 10a ustawy prawo geologiczne i górnicze. Sąd zauważył, że gmina niewątpliwie ma interes ekonomiczny w takim postępowaniu, lecz nie jest to interes prawny w rozumieniu art. 84 ust. 1 i 2 ustawy określających obowiązek przedsiębiorcy do uiszczania opłaty eksploatacyjnej oraz zasady określania wysokości tej opłaty.

8 Wobec nieoczywistości braku interesu prawnego po stronie Gminy L. we wszczęciu postępowania w sprawie opłaty eksploatacyjnej, prawidłowo w ocenie Sądu, organ w trybie postępowania wyjaśniającego podjął czynności zmierzające do ustalenia istnienia po stronie wnioskodawczyni interesu prawnego, dokonując przy tym wykładni odpowiednich przepisów i w konsekwencji niewadliwie zastosował art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.).

9 W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.).

10 Skargą kasacyjną Gmina L. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

11 1. przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię:

12 - art. 61 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 84 ust. 1, ust. 2, ust. 10 i ust. 10a ustawy prawo geologiczne i górnicze, a także art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 80, poz. 526 ze zm.) poprzez uznanie, że Gmina z uwagi na brak interesu prawnego, nie posiada w postępowaniu dotyczącym określenia wysokości opłaty eksploatacyjnej przymiotu strony, a w konsekwencji nie była legitymowana do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania;

13 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

14 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi Gminy z dnia 5 września 2012 r. na decyzję Ministra Środowiska i tym samym utrzymanie w mocy jego poprzedniej decyzji wydanej z naruszeniem art. 6 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 10 ustawy prawo geologiczne i górnicze w wyniku uznania, że Minister nie był zobowiązany do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty eksploatacyjnej, w przypadku gdy powziął wiadomość o niedopełnieniu przez Spółkę obowiązku wniesienia opłaty eksploatacyjnej we właściwej wysokości;

15 - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku wyjaśnień dotyczących nieuwzględnienia przez Sąd zarzuty naruszenia przez organ art. 6 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 10 ustawy prawo geologiczne i górnicze i ograniczenie się w tym zakresie wyłącznie do przytoczenia tego zarzutu w opisie historii sprawy.

16 Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie skargi do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

17 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.

20 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

21 Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

22 Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

23 Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2010, s. 419).

24 W niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istota sporu sprowadza się do problemu prawidłowej wykładni art. 61 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 84 ust. 1, ust. 2, ust. 10 i ust. 10a ustawy prawo geologiczne i górnicze, a zatem od tej kwestii wypada rozpocząć analizę zarzutów skargi kasacyjnej. Ponieważ kwestia ta była już przedmiotem rozważań i rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanych w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, uzasadnionym będzie posłużenie się stanowiskiem i argumentacją na jego poparcie zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II GSK 37/05).

25 | Definicję strony zawiera art. 28 k.p.a. W myśl tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy |

26 |postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten był i nadal jest źródłem |

27 |sporów w doktrynie prawa i postępowania administracyjnego. Główna kontrowersja w doktrynie, określana często, jako spór o to, czy |

28 |pojęcie strony ma charakter procesowy (subiektywny), czy materialny (obiektywny), sprowadza się do problemu, kto decyduje o uznaniu |

29 |określonego podmiotu za stronę: sam ten podmiot, czy organ prowadzący postępowanie. W istocie jednak w sporze tym chodzi bardziej o |

30 |sposób postępowania organu wobec podmiotu, który zgłasza swój udział w postępowaniu, żądając wszczęcia postępowania (przystępując do |

31 |postępowania, które już się toczy), z powołaniem się na swój interes prawny lub obowiązek. Nie tylko bowiem zwolennicy tzw. |

32 |materialnego (obiektywnego) pojęcia strony, ale i ci, którzy wypowiadają się za tzw. procesowym (subiektywnym) pojęciem strony, |

33 |wyłączają możliwość całkowicie dowolnego decydowania przez określony podmiot, że jest stroną postępowania. Niekwestionowane jest bowiem|

34 |na ogół prawo organu do kontroli, czy żądanie podmiotu zgłaszającego swój udział w postępowaniu rzeczywiście opiera się na interesie |

35 |prawnym lub obowiązku. Chodzi natomiast o to, czy do czasu przeprowadzenia tej kontroli zgłaszający swój udział podmiot może być |

36 |traktowany jako strona, co wiąże się również z tym, w jaki sposób organ ma rozstrzygnąć o uprawnieniach do udziału w postępowaniu. |

37 |Zwolennicy tzw. procesowego (subiektywnego) pojęcia strony stoją na stanowisku, że podmiot zgłaszający swój udział w postępowaniu |

38 |powinien być traktowany jako strona, przy czym stanowisko co do istnienia jego interesu prawnego lub obowiązku, a więc także co do |

39 |ewentualnego odmówienia mu przymiotu strony, powinno być wyrażone po przeprowadzeniu właściwego postępowania w sprawie. |

40 |Zwolennicy tzw. materialnego (obiektywnego) pojęcia strony uważają natomiast, że problem, czy zgłaszający swój akces podmiot jest |

41 |stroną powinien być rozstrzygnięty w toku czynności incydentalnych przed wszczęciem właściwego postępowania w sprawie. (por. A. |

42 |Zieliński. Z problematyki stron postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Warszawa, kwiecień 1984 r.). |

43 |W nowym piśmiennictwie wyrażane są poglądy, że przeciwstawianie sobie wersji strony obiektywnej i subiektywnej jest zabiegiem |

44 |sztucznym, a spór w tej materii dotyczy kwestii drugorzędnych (M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. |

45 |Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2000). Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego |

46 |jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy |

47 |postępowanie". |

48 |Rozwinięta definicja "interesu prawnego" nawiązująca do poglądów Klonowieckiego - (Strona w postępowaniu administracyjnym Lublin 1938) |

49 |została przedstawiona w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa B. Adamiak i J. Borkowskiego (Wydawnictwo C.H. |

50 |Beck Warszawa 1996, str. 194), a mianowicie, że: "treścią tego pojęcia będzie publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie |

51 |przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez |

52 |wydanie decyzji administracyjnej. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny |

53 |obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisów prawa |

54 |materialnego". |

55 |Pojęcie "interes prawny", użyte w art. 28 k.p.a., rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub |

56 |chroniony przez prawo. |

57 |W doktrynie i orzecznictwie nie przyjęła się (jeszcze) koncepcja podmiotowych praw publicznych. Nadal trafny jest pogląd, zgodnie z |

58 |którym "prawu administracyjnemu obce jest pojęcie prawa podmiotowego pojmowane na wzór cywilistycznego prawa podmiotowego". Treścią |

59 |cywilistycznego prawa podmiotowego jest władztwo podmiotowe upoważniające do rozporządzania uprawnieniami lub zaciągania zobowiązań. |

60 |Natomiast w prawie administracyjnym uprawnienia i obowiązki jednostek unormowane są każdorazowo w prawie przedmiotowym. Są to zawsze |

61 |uprawnienia lub obowiązki w stosunkach prawnych z administracją publiczną, przy czym właśnie organ administracyjny reprezentujący w |

62 |danym stosunku prawnym administrację państwową upoważniony jest do tego, aby autorytatywnie je konkretyzować. (Za M. Jaśkowską i A. |

63 |Wróblem, - Komentarz j.w. J. Filipek, Rola prawa w działalności administracyjnej państwa, Warszawa 1974, s. 113). |

64 |Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela ww. pogląd, że jeszcze w orzecznictwie sądowoadministacyjnym nie |

65 |przyjęła się koncepcja podmiotowych praw publicznych. Powyższe znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 21 września 2004|

66 |r. (sygn. akt GSK 41/04), w którym stwierdzono, że: "Posiadanie interesu prawnego przez określony podmiot jest równoznaczne i tożsame z|

67 |posiadaniem przezeń legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym". |

68 |Pojęcie interesu prawnego, teoretycznie już wyjaśnione i nie budzące już sporów definicyjnych w doktrynie postępowania |

69 |administracyjnego i w orzecznictwie, jest używane przez ustawodawcę administracyjnoprawnego w różnych kontekstach. Kształt tego |

70 |interesu jest zawsze wyznaczony przez prawo materialne, może on zatem być różny wobec różnych regulacji prawnych. Jednocześnie, jeżeli |

71 |interes prawny ma być podstawą legitymacji procesowej w jakimś postępowaniu, to będzie on różny w zależności od tego, jaki jest cel |

72 |tego postępowania: czy jest to postępowanie jurysdykcyjne, kończące się decyzją administracyjną (określeniem konkretnych uprawnień lub |

73 |obowiązków), czy jest to postępowanie kończące się wydaniem aktu, postępowanie egzekucyjne, czy też zmierza ono do kontroli jakiegoś |

74 |aktu lub czynności. Konkretny kształt danego interesu prawnego pozostaje więc zawsze w jakiejś relacji do kształtu kompetencji, jaka |

75 |pozwala danemu organowi administracyjnemu na zastosowanie prawa lub na kontrolę tego zastosowania. |

76 |Szczególnymi cechami interesu prawnego w prawie administracyjnym i w postępowaniu administracyjnym, to: pierwszą z nich jest |

77 |bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, na której budowany jest jego interes prawny. |

78 |Interes prawny musi być "własny", a nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej |

79 |sprawie związki między nimi byłyby silne i nawet gdyby związki te miały charakter nie tylko faktyczny, ale i prawny. Oznacza to, że |

80 |jeżeli dana sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wynika wprost z |

81 |normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Na tym m.in. polega istota postępowania administracyjnego,|

82 |że każda z działających w nim stron jest osobno powiązana stosunkiem prawnym wyrosłym z normy prawa materialnego z organem prowadzącym |

83 |postępowanie. Ta norma decyduje o losach sprawy administracyjnej wobec każdej ze stron. Natomiast stosunki prawne między stronami, |

84 |jeżeli nawet istnieją, nie mają znaczenia dla danej sprawy administracyjnej. Dlatego też nie można się stać stroną postępowania tylko z|

85 |powodu stosunków prawnych z innym podmiotem (inną stroną). |

86 |Druga ze szczególnych cech interesu prawnego jest jego realność. Nie może to być interes tylko przewidywalny w przyszłości, |

87 |hipotetyczny, ale rzeczywiście istniejący (por. Jan Zimmermann OSP 1997, z. 4 str. 204). |

88 |O charakterze strony nie może decydować sama wola osoby zainteresowanej. Należy wykazać istnienie interesu prawnego strony w danym |

89 |przypadku. Interes prawny musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, a także aktualny. W przeciwnym razie nie można mówić o|

90 |istnieniu interesu. O ocenie takiej decyduje przepis prawa materialnego w rozpoznawanej sprawie (por. A. Panasiuk: Strona w |

91 |postępowaniu administracyjnym przed Prezesem UZP - Monitor Prawniczy 2001, nr 6, str. 500). |

92 |W świetle powyższego stwierdzić należy, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie |

93 |obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać |

94 |zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. |

95 |Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio |

96 |zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie |

97 |obowiązującego mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. |

98 |Z wyżej przytoczonych powodów nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. polegający na błędnym rozumieniu tego przepisu |

99 |przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Oceniając zaś ustalenia dokonane przez Sąd pierwszej instancji poprzez pryzmat przytoczonych |

100 |wyżej powodów stwierdzić należy, ten Sąd trafnie ustalił, iż w obecnym stanie prawnym gmina występuje w podwójnym charakterze, z jednej|

101 |strony jako podmiot uprawniony do otrzymywania opłaty eksploatacyjnej, czyli tak jak w poprzednio obowiązujących przepisach Prawa |

102 |geologicznego i górniczego, co nie wskazuje na interes prawny, lecz faktyczny, a z drugiej strony występuje jako organ podatkowy |

103 |zobowiązany do wystąpienia m.in. o przeprowadzenie egzekucji administracyjnej. To uprawnienie pojawia się dopiero po zakończeniu |

104 |postępowania o określenie wysokości opłaty eksploatacyjnej. |

105 |Z przepisów prawa geologicznego i górniczego nie wynika, by gmina posiadała legitymację do udziału w postępowaniu administracyjnym |

106 |dotyczącym ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej. Z przepisu art. 84 ust. 10 tego prawa wynika samodzielność organu koncesyjnego |

107 |do ustalania wysokości opłaty eksploatacyjnej. Powyższe działanie wyraźnie ustawa zastrzega dla organu koncesyjnego i tym samym jest |

108 |ono wyłączone z kompetencji innych podmiotów. Natomiast z treści art. 84 ust. 10a tejże ustawy wywieźć należy możliwość dla gminy do |

109 |uczestniczenia na prawach strony w sprawie wydania decyzji, w której organ koncesyjny określa wysokość należnej opłaty. Przy czym rację|

110 |ma Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, podzielając stanowisko organu, iż nie oznacza to prawa gminy do zainicjowania tego |

111 |postępowania, ponieważ nie można być jednocześnie stroną postępowania i uczestniczyć w nim na prawach strony. Przesłanek |

112 |uzasadniających interes prawny oraz udział w postępowaniu na prawach strony nie można stosować zamiennie. |

113 |Rację ma także Sąd I instancji, iż z przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który określa zadania własne gminy, gmina nie|

114 |można wyprowadzać swojego interesu prawnego, "bowiem nie to, jakie zadania ma określony podmiot prawny statuuje jego rolę procesową |

115 |jako strony postępowania administracyjnego." (s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).Także z treści art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. e |

116 |ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, który stanowi, że źródłami dochodów własnych gminy są m.in. wpływy z opłaty |

117 |eksploatacyjnej – w części określonej w ustawie – Prawo geologiczne i górnicze - gmina nie może wyprowadzać własnego, bezpośredniego i |

118 |konkretnego interesu prawnego we wszczęciu postępowania o określenie wysokości opłaty eksploatacyjnej. Wskazać należy także, iż w |

119 |orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że gmina nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym opłaty eksploatacyjnej, jest ugruntowany |

120 |(wyrok SN z dnia 13 maja 1999 r., sygn. akt III RN 189/98; LEX nr 898400; wyrok SN z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt III RN 181/98,|

121 |OSNP 2000/6/212). |

122 |Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, które to naruszenie, w ocenie autora |

123 |skargi kasacyjnej, miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 10 ustawy – Prawo |

124 |geologiczne i górnicze w wyniku uznania, że Minister nie był zobowiązany do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie określenia |

125 |wysokości opłaty eksploatacyjnej, w przypadku, gdy powziął wiadomość o niedopełnieniu przez Spółkę obowiązku wniesienia opłaty |

126 |eksploatacyjnej we właściwej wysokości oraz brak odniesienia się do tej kwestii w uzasadnieniu wyroku, w tej części tego uzasadnienia, |

127 |która zawiera rozważania Sądu I instancji, co w konsekwencji, zdaniem kasatora, prowadzi do naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. i art. 145|

128 |§ 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Rację ma Sąd I instancji, iż z art. 84 ust. 10 prawa geologicznego górniczego nie wynika obowiązek organu |

129 |wszczęcia postępowania z urzędu w przypadku, gdy powziął wiadomość o niedopełnieniu przez Spółkę obowiązku wniesienia opłaty |

130 |eksploatacyjnej we właściwej wysokości, ponieważ przepis ten expressis verbis stanowi, iż: "organ koncesyjny na podstawie własnych |

131 |ustaleń wydaje decyzję", a zatem nie na podstawie wniosku jakiegokolwiek innego podmiotu, w tym także gminy. Wszczęcie postępowania "z |

132 |urzędu" oznacza wszczęcie "z własnej inicjatywy organu", a nie na wniosek innego podmiotu. Natomiast nieodniesienie się do tej kwestii |

133 |w sposób szczegółowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w tej części uzasadnienia, która obejmuje rozważania Sądu I instancji, a tylko|

134 |w "części historycznej" nie stanowi uchybienia przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a., które w istotny sposób mogłoby wpłynąć na wynik |

135 |sprawy. |

136 |Skoro w świetle tych trafnych ustaleń skarżąca nie jest stroną postępowania administracyjnego, to nie może być uznany za |

137 |usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. |

138 |Z wyżej przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach |

139 |i na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a. |

140 | |