Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2016 r., II FZ 16/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2016 r., II FZ 16/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 410/15 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 17 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2015 r., I SA/Łd 410/15, i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.

Uzasadnienie

2 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 410/15 odrzucił skargę A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 17 grudnia 2014 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 25 września 2014 r., określającą skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Decyzja ta została doręczona w trybie przepisu art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa") z dniem 2 stycznia 2015 r. W dniu 10 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącej, za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Następnie Sąd odniósł się do regulacji art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Dodał, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Dalej podkreślił, że datą miarodajną dla oceny tego, czy skarga została złożona z zachowaniem ustawowego terminu, jest dzień jej wniesienia do właściwego organu administracji publicznej osobiście lub za pośrednictwem poczty. W ocenie Sądu zakwestionowana decyzja została doręczona w dniu 2 stycznia 2015 r. Skoro ustawowy termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni, to tym samym strona powinna złożyć skargę do Sądu, za pośrednictwem organu najpóźniej do 2 lutego 2015 r. Pomimo odpowiedniego pouczenia, skarga przesłana została 10 marca 2015 r. W takiej sytuacji Sąd skargę odrzucił.

3 2. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącej wniósł o "zmianę zaskarżonego postanowienia- odrzucenie skargi na postawie art. 58 § 1 pkt 6) ppsa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Łodzi celem ponownego rozpatrzenia" ewentualnie "uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy na nowo". Autor zażalenia zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. "poprzez odrzucenie skargi z uwagi na upływ terminu do jej wniesienia, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że skarga była przedwczesna jako wniesiona na decyzje, która nie została prawidłowo doręczona (nie weszła do obrotu prawnego), co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) ppsa".

4 3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie stwierdził, że jest ono zasadne. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest skuteczność doręczenia skarżącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 17 grudnia 2014 r. Przepis art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że w razie niemożności doręczenia przez pocztę pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej tzw. doręczenia właściwego do rąk adresata lub osoby upoważnionej, przechowuje ona to pismo w swojej placówce pocztowej przez okres 14 dni, o czym zawiadamia w stosowny sposób adresata. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Wskazać należy, że osoba doręczająca pismo powinna uczynić adnotację w dokumencie potwierdzenia odbioru o niemożności doręczenia w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 14 Ordynacji podatkowej, a następnie pozostawić zawiadomienie o miejscu przechowywania pisma. Zasadą jest, że zawiadomienie to umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej. Jedynie wtedy, gdy nie jest to możliwe, zawiadomienie można umieścić na drzwiach mieszkania adresata, na drzwiach biura adresata, na drzwiach innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

5 Z treści potwierdzenia odbioru, które powraca do organu podatkowego będącego nadawcą pisma powinny wyraźnie wynikać następujące okoliczności: przyczyny niemożności doręczenia pisma w trybie art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej, fakt zawiadomienia adresata o przesyłce, fakt powtórnego zawiadomienia po upływie 7 dni od daty złożenia pisma w placówce pocztowej oraz informacja, iż zawiadomienia o przesyłce zostały każdorazowo umieszczone w miejscach wskazanych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, iż z uwagi na skutki procesowe, jakie wiążą się dla strony z zastosowaniem trybu określonego w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, należy rygorystycznie przestrzegać wymogów wskazanych w tym artykule.

6 Na znajdującym się w aktach administracyjnych zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki naniesiono następujące daty i zapisy: w pkt 2, który po wypełnieniu i podkreśleniu ma treść: "z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany w pkt 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP wpisano datę 19 grudnia 2014 r., w części, którą podpisuje doręczyciel jest data 7 stycznia 2015 r. Mając wątpliwości co do powyższych zapisów znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wystąpił do Urzędu Pocztowego Łódź 1 o wyjaśnienie, kiedy przesyłka była ponownie awizowana. W piśmie z 5 lutego 2015 r. Poczta Polska S.A. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych Katowice wyjaśniła, że reklamowana przesyłka, w związku z nieskuteczną próbą doręczenia w dniu 19 grudnia 2014 r. została zaawizowana do odbioru w placówce oddawczej adresata. Zgodnie z wyjaśnieniami operator w dniu 30 grudnia 2014 r. dokonano powtórnej awizacji. Z uwagi na brak odbioru przesyłki, została ona zwrócona do nadawcy 5 stycznia 2015 r.

7 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe nie pozwalało organowi podatkowemu, co słusznie zakwestionował pełnomocnik skarżącej, na przyjęcie, że decyzja została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych Katowice nie znajdują potwierdzenia w adnotacjach na zwróconej Dyrektorowi Izby Skarbowej w Łodzi kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Nie znajdują się tam również adnotacje świadczące o ponownym awizowaniu przesyłki. Dodatkowo należy zaznaczyć, że jeszcze inne daty wynikają z załączonego przez skarżącą elektronicznego systemu śledzenia przesyłek. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ani znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru, ani pismo Poczty Polskiej S.A. Sekcja Reklamacji Klientów Indywidualnych Katowice z 5 lutego 2015 r. nie stanowią dowodu umożliwiającego przyjęcie przez organ podatkowy fikcji prawnej doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z 17 grudnia 2014 r., gdyż z dokumentów tych nie wynika istotna dla sprawy okoliczność, tj. data ponownego awizowania przesyłki.

8 Należy zauważyć, że wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W sytuacji, gdy adnotacje te nie spełniają wymogów określonych w art. 150 § 1, § 1a i § 2 Ordynacji podatkowej dopuszczalne jest prowadzenie przez organ podatkowy postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie istniejących wątpliwości np. poprzez wystąpienie do odpowiedniej placówki pocztowej o przekazanie stosownych informacji związanych ze sposobem doręczenia przesyłki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego organ podatkowy nie zdołał wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że przesyłka zawierająca decyzję z 17 grudnia 2014 r. była prawidłowo awizowana, a jej adresat został powiadomiony o tym w sposób zgodny z prawem. Należy przy tym podkreślić, że wynikająca z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej konieczność umieszczenia w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, zawiadomienia o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej dotyczy również powtórnego, a nie tylko pierwszego, zawiadomienia. Dlatego dokonanie obydwu zawiadomień powinno być potwierdzone wyraźnymi, niebudzącymi żadnych wątpliwości, adnotacjami pracownika poczty. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że ponowne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym zostało dokonane nieprawidłowo. Nie można zatem uznać, że doręczenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 17 grudnia 2014 r. nastąpiło skutecznie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.

9 Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi weźmie pod uwagę powyższe rozważania.

10 Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekła jak w sentencji postanowienia.