Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2018 r., I FZ 161/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2018 r., I FZ 161/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 6 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 200/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z dnia 8 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2016 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 200/18, działając na podstawie art. 58 § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę M. Sp. z o.o. (dalej: spółka lub skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z 8 stycznia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2016 r. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym:

3 Pismem z 9 lutego 2018 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wspomnianą powyżej decyzję organu podatkowego. W wyniku wstępnej kontroli formalnoprawnej skargi stwierdzono, że nie została ona opłacona oraz że zawiera braki formalne. W związku z tym, w wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 9 marca 2018 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2000 zł oraz nadesłania aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS). W wezwaniach zawarto pouczenie o trybie i terminie dokonania tych czynności oraz wskazano skutki ich niedopełnienia (odrzucenie skargi). Ww. zarządzenia doręczono skarżącej 19 lutego 2018 r., jednakże wyznaczony termin upłynął bezskutecznie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r. odrzucił skargę spółki.

4 Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając w nim naruszenie art. 67 § 2, § 3 i § 5 w zw. z art. 34, art. 35 § 2, art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, żądając w konsekwencji uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu wskazano, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi oraz do usunięcia jej braków formalnych zostało doręczone z naruszeniem ww. przepisów. P. D. (osoba, która pokwitowała odbiór przesyłki zawierającej ww. wezwania) nie jest i nigdy nie był członkiem organu reprezentującego skarżącą, nigdy nie był zatrudniony w jakimkolwiek charakterze u skarżącej, a tym samym nie był uprawniony do odbioru pism w jej imieniu. Ponadto dopiero z treści zaskarżonego postanowienia skarżąca dowiedziała się o wysłaniu do niej przez Sąd wezwania.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie jednakże z przyczyn odmiennych, niż w nim podniesione.

7 Kwestię sporną w rozpoznawanej sprawie stanowi prawidłowość (skuteczność) doręczenia skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi oraz usunięcia braków formalnych ww. środka zaskarżenia.

8 W związku z tym przypomnieć należy, że stosownie do art. 67 § 2 p.p.s.a., pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Z kolei w myśl art. 67 § 3 p.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń.

9 Zgodnie zaś z art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1481, ze zm.), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się co do zasady tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (art. 65 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że aby w sposób prawidłowy (zgodny z ww. przepisem) doręczyć pismo sądowe należy zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1222), dalej: rozporządzenie.

10 Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru (wg wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Pracownik operatora lub osoba występująca w imieniu operatora, pracownik sądowej służby doręczeniowej, osoba zatrudniona w sądzie lub komornik wpisują na formularzu potwierdzenia odbioru datę doręczenia przesyłki, imię i nazwisko odbiorcy i zaznaczają sposób doręczenia, co potwierdzają własnoręcznym podpisem. Na przesyłce doręczający wpisuje datę doręczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem (§ 4 ust. 2 rozporządzenia).

11 Podkreślenia wymaga jednocześnie, że z uwagi na skutki procesowe, jakie wiążą się dla strony z zastosowaniem trybu doręczeń przesyłek sądowych, szczególnie rygorystycznie należy przestrzegać procedury wymienionej we wskazanych powyżej przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2016 r., II FZ 16/16, CBOSA).

12 Odnosząc powyższe uwagi do stanu rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że opisany powyżej tryb doręczania przesyłek sądowych nie został w tej sprawie zastosowany prawidłowo.

13 W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej sporne wezwania (k. 18), z treści którego wynika, że przesyłkę tę doręczono 19 marca 2018 r. pod adresem siedziby spółki (ul. [...]). W miejscu przeznaczonym na wpisanie imienia i nazwiska osoby odbierającej przesyłkę znajduje się odręczny nieczytelny podpis, uniemożliwiający identyfikację tej osoby. Jednakże z adnotacji zamieszczonych na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru przez doręczającego wynika, że przesyłkę odebrał P. D. Treść tych adnotacji nie wskazuje jednakże, w jakim charakterze ww. działał odbierając korespondencję sądową adresowaną do skarżącej. Nie został bowiem należycie wypełniony pkt 1 ww. formularza poprzez wskazanie, czy przesyłkę doręczono adresatowi, czy też innemu podmiotowi (dozorca domu, administracja domu, dorosły domownik, sołtys, upoważniony pracownik). Powyższe ma tym bardziej istotne znaczenie zważywszy, że adresatem przesyłki była osoba prawna, która może działać tylko poprzez ściśle określony katalog osób. P. D. zaś, jak wynika z przedstawionego przez skarżącą odpisu z KRS, niewątpliwe do takiego katalogu nie należy.

14 Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest wprawdzie dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi, a taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2008 r., II GSK 554/08; z 8 grudnia 2011 r., I FSK 11/11; CBOSA). Warunkiem powyższego jest jednakże prawidłowe wypełnienie formularza tego dokumentu, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

15 W tym stanie rzeczy uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że sporna przesyłka została skutecznie doręczona skarżącej w dacie wskazanej w treści zwrotnego potwierdzenia odbioru i tym samym rozpoczął bieg termin do uzupełnienia braków skargi, który następnie upłynął bezskutecznie, należało ocenić jako przedwczesne.

16 Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.