Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2013 r., II FSK 615/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2013 r., II FSK 615/13

Tekst

TEZY

1 Przeprowadzając kontrolę formalną skargi kasacyjnej w zakresie prawidłowości uiszczonego wpisu sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny - stosując § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) - jest obowiązany do uwzględnienia prawidłowej wysokości wpisu od skargi, a więc wpisu, który powinien był zostać uiszczony, a nie tego, który został faktycznie uiszczony od skargi, a który w świetle art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i § 1 i 2 ww. rozporządzenia został nieprawidłowo określony i w konsekwencji nieprawidłowo opłacony przez skarżącego.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej J. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 796/12 w sprawie ze skarg J. U. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w R.: - z dnia 19 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r., - z dnia 5 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: zwrócić skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w celu usunięcia dostrzeżonych braków poprzez uzupełnienie wpisu od skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

3 1. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r., I SA/Rz 796/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi J. U. (dalej: "Skarżący") na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w R.: (a) z dnia 19 stycznia 2011 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r., (b) z dnia 5 listopada 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

4 2. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Rzeszowie złożył Skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego). Od środka odwoławczego został na podstawie zarządzenia Przewodniczącego I Wydziału WSA w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2013 r. (por. k. 131 akt sądowych) uiszczony wpis stały w wysokości 250 zł, określony na podstawie § 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, dalej jako "rozporządzenie RM").

5 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 3.1. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 231 p.p.s.a. w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne pobiera się wpis stosunkowy, natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały. W sprawach dotyczących stwierdzenia nadpłaty spór sprowadza się do kwestionowania konkretnej należności pieniężnej. Występując do organu podatkowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty strona domaga się przecież konkretnej kwoty tyle tylko, że w odróżnieniu od decyzji wymiarowej nakładającej obowiązek zapłaty, kwota ta została już uiszczona, a w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty podatnik kwestionując wysokość zapłaconego podatku ubiega się o jego zwrot. W sprawach dotyczących nadpłaty pobierany zatem powinien być wpis stosunkowy, zgodnie z art. 231 zd. 1 p.p.s.a. - pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a Sąd w niniejszym składzie w pełni go podziela (por. postanowienia NSA: z dnia 8 kwietnia 2011 r., II FZ 139/11; z dnia 31 maja 2011 r., II FZ 198/11; z dnia 24 kwietnia 2008 r., I FZ 175/08; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

7 3.2. W rozpoznawanej sprawie Skarżący uiścił wpis stały od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł, określony na podstawie § 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM. Jednakże w świetle powyższych uwag wpis nie został prawidłowo określony, bowiem w sprawie prawidłowe jest zaklasyfikowanie jej do kategorii spraw, w których należy pobrać wpis stosunkowy. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego wniesieniem skargi kasacyjnej należny wpis sądowy określa się przy uwzględnieniu § 3 rozporządzenia RM, w myśl którego wpis od skargi kasacyjnej oraz od skargi o wznowienie postępowania wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Na gruncie wykładni językowej tego przepisu należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nie użył w nim zwrotu "wynosi połowę uiszczonego wpisu od skargi", co prowadziłoby do uzależnienia określenia wpisu od skargi kasacyjnej od faktycznie uiszczonego w danej sprawie wpisu od skargi, rozpoznanej przez wojewódzki sąd administracyjny. Wykładnia językowa, zwracająca uwagę, że sformułowanie ww. przepisu brzmi "...wynosi połowę wpisu od skargi" oraz wykładnia systemowa wewnętrzna nawiązująca do § 1, 2 i 4 rozporządzenia RM (tam także ustawodawca użył zwrotu "wynosi" wraz z podaniem kwoty lub metody jej obliczenia), a także wykładnia systemowa zewnętrzna zgodna z aktem normatywnym stojącym wyżej w hierarchii – ustawą – a dokładanie z art. 231 p.p.s.a., prowadzi do konkluzji, że wpis od skargi kasacyjnej określa się uwzględniając wysokość wpisu od skargi, który powinien był zostać uiszczony w świetle art. 231 p.p.s.a. i przepisów rozporządzenia RM, a nie tego, który faktycznie został uiszczony od skargi.

8 W konsekwencji powyższego, w sytuacji, która zaistniała w rozpoznawanej sprawie, w przypadku nieprawidłowego określenia przez przewodniczącego wydziału wojewódzkiego sądu administracyjnego wpisu od skargi, na etapie kontroli formalnej skargi kasacyjnej możliwe jest zweryfikowanie prawidłowości uiszczonego wpisu od środka odwoławczego i zwrócenie skargi kasacyjnej do sądu pierwszej instancji celem wezwania wnoszącego skargę kasacyjną do uzupełnienia braków we wpisie sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny stosując § 3 rozporządzenia RM jest bowiem obowiązany do uwzględnienia prawidłowej wysokości wpisu od skargi, a więc wpisu należnego, a nie kwoty faktycznie uiszczonego w danej sprawie wpisu od skargi, który w świetle art. 231 p.p.s.a. i § 1 i 2 rozporządzenia RM został nieprawidłowo określony i w konsekwencji nieprawidłowo opłacony przez skarżącego. Na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego niemożliwa jest weryfikacja prawidłowości określenia przez przewodniczącego wydziału wojewódzkiego sądu administracyjnego wysokości wpisu od rozpoznanej skargi, stąd konsekwencją tego jest rozbieżność pomiędzy sposobem obliczenia wpisu od skargi (błędna klasyfikacja do spraw, w których pobiera się wpis stały), a obliczeniem wpisu od skargi kasacyjnej (skorygowanie klasyfikacji na prawidłową, a więc do spraw, w których pobiera się wpis stosunkowy). Jednakże rozbieżność ta nie może stać na przeszkodzie wywiązania się przez Naczelny Sąd Administracyjny z obowiązku wynikającego z art. 231 p.p.s.a. i przepisów rozporządzenia RM, które to przepisy mają charakter imperatywny (ius cogens) i każdorazowo domagają się swojego zastosowania.

9 3.3. W rozpoznawanej sprawie należny wpis od skargi kasacyjnej winien zostać wyliczony przy uwzględnieniu okoliczności, że została ona wniesiona od wyroku, w którym WSA w Rzeszowie rozpoznał dwie skargi Skarżącego. Dla części skargi kasacyjnej dotyczącej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. wpis powinien być określony zgodnie z § 1 pkt 4 i § 3 rozporządzenia RM i wynosić 1.000 zł; dla części skargi kasacyjnej dotyczącej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. wpis powinien być określony także zgodnie z § 1 pkt 4 i § 3 rozporządzenia RM i wynosić 7.403 zł. Łącznie prawidłowo określony wpis do skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie powinien wynosić 8.403 zł.

10 3.4. Uwzględniając powyższe braki skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 p.p.s.a. zwrócił skargę kasacyjną Sądowi pierwszej instancji celem wezwania Skarżącego do uzupełnienia ww. wpisu od skargi kasacyjnej.