Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r., II FSK 330/11

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r., II FSK 330/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. G.-S. i R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 484/10 w sprawie ze skargi A. G.-S. i R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 21 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 484/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. J. i A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt 2010/10, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r.

3 Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym:

4 Prezydent Miasta G. decyzją z dnia 12 lutego 2008 r. określił A.G. oraz R. J. (dalej: "skarżący") wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008. Decyzja doręczona została podatnikom w dniu 25 lutego 2008 r. i nie wniesiono od niej odwołania.

5 Następnie decyzją z dnia 30 kwietnia 2008 r. w trybie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz.U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 z późn. zm.; dalej: "O.p.") organ zmienił powyższą rozstrzygnięcie. Decyzją z dnia 11 lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję z dnia 30 kwietnia 2008 r. i umorzyło postępowanie w sprawie. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia 30 grudnia 2008 r. wydaną w trybie wznowienia postępowania ponownie dokonał wymiaru podatku za rok 2008, zaś decyzją z dnia 19 maja 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję z dnia 30 grudnia 2008 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

6 Niezależnie od powyższego decyzją z dnia 16 czerwca 2008 r. Prezydent Miasta G. dokonał ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. Wyżej wymienione rozstrzygnięcie organ odwoławczy decyzją z dnia 21 sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy.

7 Następnie Kolegium wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 21 sierpnia 2008 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 16 czerwca 2008 r. Na skutek powyższego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z dnia 29 marca 2010 r. stwierdziło nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 21 sierpnia 2008 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 16 czerwca 2008 r., w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008. Kolegium uznało, iż wystąpiła przyczyna określona w art. 247 § 1 pkt 4 O.p. obligująca organ podatkowy do stwierdzenia nieważności decyzji.

8 Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z dnia 21 kwietnia 2010 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 29 marca 2010 r. stwierdzającą nieważność decyzji z dnia 21 sierpnia 2008 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 16 czerwca 2008 r., w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008. W ocenie organu, nie doszło do naruszenia żadnego z przepisów wskazanych przez pełnomocnika stron w odwołaniu. Kolegium wskazało, że prawidłowo i zrozumiale przedstawiło stan faktyczny sprawy uzasadniający zastosowanie sankcji stwierdzenia nieważności określonej art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Podkreśliło również, że nie ulega wątpliwości, iż wymiar podatku za 2008 r. został określony dwoma decyzjami Prezydenta Miasta G.: decyzją z dnia 12 lutego 2008 r. oraz decyzją z dnia 16 czerwca 2008 r. Dodatkowo organ stwierdził, że wskazany w odwołaniu zarzut niedoręczenia pisma Prezydenta Miasta jest nieuzasadniony, bowiem dotyczy łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r.

9 Decyzję tę podatnicy zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Domagając się jej uchylenia w całości, zarzucono organom podatkowym wystąpienie kwalifikowanej wady postępowania stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu na skutek naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów art. 178 § 3, art. 192, art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p.), jak również naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 128, art. 247 § 1 pkt 4 w zw. z art. 248 § 1 i § 2 pkt 1, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 178 § 3, art. 187 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4, art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Pełnomocnik skarżących argumentował, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 kwietnia 2010 r. została wydana z naruszeniem przepisu art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji z dnia 29 marca 2010 r. Podniósł również, że przed wydaniem decyzji z dnia 21 kwietnia 2010 r. organ nie wyznaczył stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiałów dowodowych, co stanowi naruszenie art. 200 § 1 i art. 123 § 1 O.p. Ponadto pełnomocnik podkreślił, że pomimo składanych wielokrotnie pism Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie doręczyło na adres jego biura kserokopii pisma Prezydenta Miasta G. z dnia 25 listopada 2009 r. Nadto organ nie wyznaczył pełnomocnikowi strony terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiałów dowodowych w celu ustosunkowania do treści powołanego powyżej pisma. Dodatkowo strona podniosła, że akta sprawy udostępnione pełnomocnikowi w dniu 25 lutego 2010 r. były niezupełne i nieponumerowane, a w dniu 25 lutego 2010 r. brak było warunków do zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu. Wskazano również, że kserokopię pisma Prezydenta Miasta pełnomocnik otrzymał dopiero w dniu 28 kwietnia 2010 r., w jednej kopercie ze skarżoną decyzją, co pozbawiło go możliwości ustosunkowania się do treści tego dokumentu przed zakończeniem sprawy, co stanowi szczególnie rażące naruszenie organu w świetle orzecznictwa sądowego. W związku z powyższym strona zarzuciła organowi naruszenie zasady wynikającej z art. 123 § 1 O.p. Pełnomocnik skarżących powołał się na pogląd prezentowany w doktrynie, że wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. następuje niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ponadto wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji w niniejszej sprawie nastąpiło z naruszeniem zasady trwałości decyzji ostatecznych wynikającej z art. 128 O.p. Zdaniem strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 247 § 1 pkt 4 w zw. z art. 248 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. poprzez bezzasadne stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 sierpnia 2008 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16 czerwca 2008 r. Pełnomocnik uznał, że fakt iż organ wydał kilka decyzji w tej samej sprawie nie powinien obciążać podatników. Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 O.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na zaniechaniu sporządzenia uzasadnienia zawierającego ustalenia stanu faktycznego i ocenę prawną. Końcowo strona wskazała, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano przyczyn braku doręczenia pełnomocnikowi kserokopii pisma Prezydenta Miasta G.

10 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

11 Pismami z dnia 21 września 2010 r. i 8 października 2010 r. pełnomocnik skarżących złożył wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012; poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") i odroczenie terminu rozprawy oraz dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów dotyczących klasyfikacji nieruchomości oraz dokumentów, na podstawie których dokonywano zmian w ewidencji gruntów.

12 Na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. Sąd oddalił wnioski strony skarżącej o zawieszenie postępowania oraz dowodowe.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Odwołał się do zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 128 O.p. i stwierdził, że stwierdzenie nieważności takiej decyzji jest wyjątkiem od tej zasady. Organ nie może w związku z tym ponowne rozstrzygać sprawy, która wcześniej została załatwiona decyzją ostateczną. Sytuacja taka stwarza tzw. powagę rzeczy osądzonej. Dotyczy ona spraw, w których występuje tożsamość sprawy obecnej i poprzednio rozpoznanej. Tożsamość taka występuje wówczas, gdy występują te same podmioty, obie sprawy dotyczą tego samego przedmiotu oraz tego samego stanu faktycznego i prawnego. Sąd przytoczył także art. 247 § 1 pkt 4 O.p., nakazujący organowi podatkowemu stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

14 W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że zachodzi tożsamość sprawy podatkowej, bowiem organy podatkowe wydały wobec skarżących dwie decyzje: z dnia 12 lutego 2008 r. oraz z dnia 21 sierpnia 2008 r. w sprawie łącznego wymiaru pieniężnego za 2008 r. Decyzja z dnia 12 lutego 2008 r. nie została wzruszona w jednym z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w Ordynacji podatkowej, wobec czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 O.p., prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji z dnia 21 sierpnia 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 16 czerwca 2008 r. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że organ podatkowy wydał decyzję z dnia 21 sierpnia 2008 r. z rażącym naruszeniem prawa, poprzez nieuwzględnienie zasady res iudicata. Nie budziło wątpliwości Sądu, że działanie organu stwierdzającego nieważność było zgodne z przepisami prawa, jak również konieczne z punktu widzenia wyeliminowania decyzji ponowne rozstrzygającej tą samą sprawę i nie naruszało przepisów zawartych w Ordynacji podatkowej.

15 Uznając za nieuzasadniony zarzut pełnomocnika skarżących dotyczącego niedoręczenia mu pisma z dnia 25 listopada 2009 r. oraz niewyznaczenia siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pismo z dnia 25 listopada 2009 r. odnosiło się do innego roku podatkowego, a ponadto stanowiło powtórzenie stanowiska organu pierwszej instancji i nie wnosiło jakichkolwiek nowych okoliczności w sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych pismem z dnia 2 marca 2010 r. pełnomocnik skarżących został poinformowany o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, wobec czego zarzut naruszenia art. 178 § 3 oraz art. 200 § 1 O.p. skład orzekający w sprawie również uznał za nietrafny.

16 Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie doszło również do naruszenia przepisów odnoszących się do prowadzenia postępowania dowodowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

17 W ocenie składu orzekającego w sprawie wynik postępowania prowadzanego przez Prezydenta Miasta G. w przedmiocie zatwierdzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie ma w rozpoznawanej sprawie charakteru prejudycjalnego. Brak jest również podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., albowiem ewentualne ustalenie popełnienia czynu karalnego przez Prezydenta Miasta G., objętego zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa, nie pozostaje w takim związku, że mogłoby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia zapadłego w tej sprawie.

18 Także dokumenty, których dopuszczenia jako dowodu domagała się strona skarżąca, nie miały wpływu na wynik postępowania, potwierdzają one jedynie twierdzenia stron o zapisach zawartych w ewidencji i przebiegu postępowania w przedmiocie dokonania zmian.

19 Wyrok ten zaskarżyli skargą kasacyjną skarżący A. G. i R. J., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

20 Ponadto na podstawie art. 191 p.p.s.a, wniesiono o rozpatrzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanego na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 484/10, którym oddalono wnioski o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego zgłoszone w piśmie z dnia 21 września 2010 r. oraz postanowienia wydanego na rozprawie, którym oddalono wnioski pełnomocnika skarżących zgłoszone w pismach z dnia 21 września 2010 r. i 8 października 2010 r. o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów w celu wyjaśnienia wątpliwości związanych z klasyfikacją wyżej wymienionej nieruchomości dla celów podatkowych na okoliczność rolnego charakteru działki nr [...] położonej w G. przy ul. [...] i stanu toczących się postępowań, w trakcie których wyjaśniana jest klasyfikacja wyżej wymienionej nieruchomości. Postanowienia te nie podlegają zaskarżeniu i miały wpływ na wynik sprawy.

21 Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest:

22 1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 125 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji polegające na:

23 - oddaleniu skargi w sytuacji gdy postępowanie sądowe w niniejszej sprawie powinno być zawieszone,

24 - bezzasadnym oddaleniu wniosków o zawieszenie postępowania na rozprawie w dniu 13 października 2010 r.,

25 - nieprawidłowej ocenie wniosków o zawieszenie postępowania w uzasadnieniu orzeczenia,

26 art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 4 w związku z art. 178 § 3, art. 192, art. 200 § 1 i art.123 § O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazali, iż w postępowaniu odwoławczym przed Samorządowym Kolegium Odwoławcze w G. wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

27 art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 128, art. 247 § 1 pkt 4 w zw. z art. 248 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy skarżący wykazali, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. zaskarżoną decyzją z dnia 21 kwietnia 2010 r. bezzasadnie stwierdziło nieważność swojej wcześniejszej decyzji z dnia 21 sierpnia 2008 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miast G. z dnia 16 czerwca 2008 r., w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008, skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi,

28 4. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 178 § 3, art. 187 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy skarżący wykazali, iż postępowanie organów podatkowych obu instancji dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi,

29 5. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji, w którym przedstawiono stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością, w szczególności poprzez bezzasadne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż przedmiot opodatkowania, to jest nieruchomość położona w G. przy ul. [...] stanowiąca działkę, nr [...], nie ma w całości charakteru nieruchomości rolnej i w którym brak wnikliwej i wyczerpującej oceny uzupełniającej oceny z dokumentów załączonych przez pełnomocnika skarżących do pism procesowych z dnia 21 września 2010 r. i z dnia 8 października 2010 r.,

30 6. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku, w którym Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż dane zawarte w ewidencji gruntów były wystarczające do określenia podstawy opodatkowania oraz że organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości są związane danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze.

31 Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, to jest:

32 -art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną wykładnię w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi;

33 - art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2006r., Nr 136, poz. 969 z późn. zm.) i art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006r., Nr 121 poz. 844 z późn. zm.) w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na nieuwzględnieniu skargi.

34 Do skargi kasacyjnej załączono kserokopie: postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2010 r. o odmowie zawieszenia postępowania sądowego w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2005-2007, sygn. akt I SA/Gd 342/10 – 344/10, postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 24 września 2010 r. w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych przez urzędników Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w G. oraz zażalenie skarżącego na to postanowienie z dnia 7 października 2010 r., decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 6 lipca 1995 r. o zatwierdzeniu zmiany klasyfikacji gruntów na spornej działce, postanowienia Prezydenta Miasta G. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie wniosku skarżących o dokonanie zmiany w zakresie klasyfikacji gruntów przedmiotowej działki, pism: z dnia 16 września 2010 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem ustalenia przebiegu postępowania oraz z dnia 20 sierpnia 2010 r. do Prezydenta Miasta G. celem ustosunkowania się do zarzutu skarżących dotyczącego niezałatwienia sprawy w terminie, postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 20 września 2010 r. o przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w G. jako organowi właściwemu w tej sprawie oraz z dnia 30 września 2010 r. o utrzymaniu w mocy tego postanowienia, a także kserokopie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 22 października 2010 r. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w zakresie zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia 6 września 2010 r. w sprawie zawieszenia postępowania o dokonanie zmiany w klasyfikacji gruntów spornej nieruchomości.

35 W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor skupił się przede wszystkim na zarzutach dotyczących błędnej kwalifikacji opodatkowanego gruntu, co jego zdaniem miało wpływ na wysokość określonego stronie skarżącej zobowiązania. Wskazał również, że strona skarżąca nie może ponosić ujemnych konsekwencji wydawania przez organy podatkowe kilku decyzji w tej samej sprawie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte wówczas, gdy toczyło się postępowanie w sprawie określenia skarżącym łącznego zobowiązania pieniężnego. Wskazywał także na pozbawienie strony udziału w postępowaniu poprzez wydanie jej odpisu żądanego dokumentu z akt sprawy dopiero wraz z decyzją i brak ponownego wezwania do zapoznania się z materiałem dowodowym po doręczeniu tego dokumentu.

36 W dniu 3 lipca 2012 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo strony skarżącej, w którym to piśmie oświadczyła, iż podtrzymuje skargę kasacyjną w całości i wnosi o jej uwzględnienie. W załączeniu przedłożono dodatkowo kserokopię decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w G. nr [...] z dnia 24 sierpnia 2008 r., którą uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 10 maja 2011 r. nr [...] oraz zatwierdzono aktualizację klasyfikacji gruntów działki nr [...] obręb M., położonej w G. przy ul. [...]. Uzupełniono także uzasadnienie zarzutów odnoszących się do klasyfikacji gruntów.

37 Organ nie skorzystał z możliwości udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną i udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

38 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

39 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

40 Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., Nr 153,poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem. Kontrolę tę sprawują poprzez orzekanie w sprawach skarg, w tym skarg na decyzje, stosując środki wskazane w ustawie (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Sprawą sądowoadministracyjną, która podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny (art. 2 p.p.s.a.) jest w związku z tym ta sama sprawa, która została rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym (podatkowym). Stosunek administracyjnoprawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a badanie prawidłowości tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego (T.Woś [w:] T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005,s. 25, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2012r., II GSK 216/11, LEX nr 1137918). Wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i granicami skargi, a jedynie granicami sprawy (art.134 § 1 p.p.s.a.). Nie oznacza to jednak, że może czynić przedmiotem swoich rozważań wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2011r., II OSK 1390/10,LEX nr 965187). Granice danej sprawy wyznacza przedmiot zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2012r., II OSK 2291/10, LEX nr 1145580).

41 Zaskarżony wyrok został wydany w wyniku skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji określającej skarżącym łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2008. Podstawę prawną wydania tej decyzji stanowił art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Treść zaskarżonej decyzji zakreślała zakres sprawy rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jego zadaniem było w związku z tym zbadanie, czy istotnie w sprawie istniały podstawy prawne do stwierdzenia, że decyzje, których nieważność stwierdzono zostały wydane w sprawie, rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną.

42 Z tych względów przedstawiając zwięźle stan sprawy Sąd pierwszej instancji skupił się na wskazaniu, jakie i w jakim czasie zostały wydane decyzje w sprawie określenia łącznego zobowiązania pieniężnego skarżących za rok 2008. Nie przytaczał w związku z tym ustaleń dotyczących charakteru rolnego nieruchomości przy ul. [...] w G., ustaleń takich nie dokonywano także w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Stawiając Sądowi pierwszej instancji zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez przedstawienie stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością poprzez przyjęcie, że wskazana wyżej nieruchomość jest nieruchomością rolną, strona zdaje się nie zauważać, że skoro takich ustaleń nie przytaczano, to i niemożliwe było przedstawienie ich niezgodnie z rzeczywistością. W zarzucie tym strona powołana powołała ponadto kilka przepisów postępowania, zarówno regulujących postępowanie przed sądem, jak i przed organem podatkowym, powołując się na związek między nimi. Przytoczenie w zarzucie kilku przepisów jako naruszonych łącznie jest niekiedy konieczne dla odtworzenia normy prawnej (w znaczeniu reguły zachowania się, określającej adresata, nakazane lub zakazane zachowanie, okoliczności, w jakich obowiązek takiego zachowania się aktualizuje), która została naruszona. W takim przypadku obowiązkiem skarżącego jest wywiedzenie z powołanych przepisów normy, która w ocenie autora skargi kasacyjnej została naruszona (wyroki NSA z dnia 25 marca 2006r., I OSK 634/05, LEX 198227, z dnia 18 marca 2008r.,I FSK 1869/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest prawidłowe przywołanie kilku, kilkunastu przepisów prawa, bez argumentacji, z której wynikać będzie zrekonstruowana na ich podstawie norma prawna(wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2007r., I FSK 815/06, z dnia 15 grudnia 2011r., LEX nr 340213, z dnia 7 lutego 2012r., II FSK 1679/10,LEX nr 1125436). W tym przypadku strona skarżąca takiej argumentacji nie przeprowadziła.

43 Powołany jako pierwszy z naruszonych przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. normuje wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Jednym z elementów uzasadnienia musi być zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego, polegające na przytoczeniu dotychczasowego przebiegu postępowania, ale także (jak wskazano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010r., II FSK 8/09, ONSAiWSA z 2010r., nr 3,poz. 39)- wskazaniu stanu faktycznego przyjętego przez sąd za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Naruszenie tego przepisu może zatem polegać na sporządzeniu uzasadnienia niekompletnego, niezawierającego opisu stanu faktycznego przyjętego przez sąd. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., nawet w powiązaniu z przepisami regulującymi postępowanie dowodowe w postępowaniu administracyjnym, nie może natomiast służyć podważeniu ustaleń faktycznych, które strona uznaje za wadliwe.

44 Niespójny jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania- art.141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt a p.p.s.a. w zw. z art. 21 Prawa geodezyjnego poprzez jego "nieprawidłowe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku". Także w tym przypadku nie można z uzasadnienia skargi wyprowadzić normę prawną, jaka w ocenie strony winna być odtworzona z powołanych przepisów. Uzasadnienie wyroku, zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a zatem wskazanie nie tylko przepisów prawa, które determinowały treść wyroku, ale także argumentację, która doprowadziła sąd do wydania wyroku określonej treści. Jeżeli wyjaśnienie takie w uzasadnieniu wyroku zostanie zamieszczone, to uzasadnienie takie odpowiadać będzie formalnie wymogom z art. 141 § 4 p.p.s.a. Wadliwość przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia strona winna powinna natomiast zwalczać zarzutami naruszenia prawa materialnego. Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony także z tego względu, że w Sąd pierwszej instancji nie stosował (nawet pośrednio, poprzez kontrolę stosowania prawa przez organy podatkowe) art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego i na temat tego przepisu w ogóle się nie wypowiadał.

45 Kolejny zarzut naruszenia przepisów postępowania odnosi się do pominięcia przez Sąd pierwszej instancji naruszeń przepisów postępowania, które doprowadziły do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy (zarzut oznaczony jako czwarty w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Strona skarżąca, jak wynika z uzasadnienia tego zarzutu, odnosi go jednakże do ustaleń odnoszących się do stwierdzenia charakteru rolnego nieruchomości przy ul. [...]. W postępowaniu podatkowym zakończonym zaskarżoną decyzją nie dokonywano jednakże żadnych ustaleń w tym zakresie, nie dotyczyło ono bowiem wymiaru zobowiązania podatkowego, ale istnienia wad, jakimi dotknięte były decyzje, wydane przez organy podatkowe, mogących skutkować nieważnością postępowania. Skoro nie badano, czy nieruchomość przy ul. [...] miała charakter rolny, to i Sąd pierwszej instancji nie mógł, ze zrozumiałych względów, stwierdzić wadliwości tych ustaleń, wynikających z naruszenia przepisów postępowania. Także w tym wypadku strona skarżąca wymieniając naruszone jej zdaniem przepisy Ordynacji podatkowej nie wyjaśniła, w czym konkretnie upatruje naruszenia każdego z nich w odniesieniu do wadliwości ustaleń faktycznych (np. art. 192, art. 178 § 3 czy art.200 § 1).

46 Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 151 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Także w tym przypadku strona nie przedstawiła argumentacji, świadczącej o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., regulującego wymogi formalne uzasadnienia. Sąd pierwszej instancji ocenił prawidłowo, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona dla potrzeb rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja, co już wielokrotnie wskazywano wyżej, dotyczyła stwierdzenia wad decyzji ostatecznej, polegającej na rozstrzygnięciu tej samej sprawy inną decyzją ostateczną. Dla oceny legalności tej decyzji zbędne było wyjaśnienie, czy zakończono postępowanie administracyjne dotyczące zmian w ewidencji gruntów i budynków czy też postępowanie karne, dotyczące nieprawidłowości w działaniu urzędników dokonujących tych zmian. Sąd może zawiesić postępowanie tylko w przypadku, gdy wynik postępowania administracyjnego może mieć wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy bądź gdy ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej może mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Wpływ ten w pierwszym przypadku przejawia się w tym, że sąd nie może samodzielnie rozstrzygnąć kwestii, które stanowić będą podstawę późniejszego rozstrzygnięcia. W drugim przypadku za zawieszeniem postępowania przemawiać winny względy ekonomiki procesowej, uzasadniające zawieszenie postępowania zamiast późniejszego jego wznawiania. W tym przypadku kwestie związane ze zmianami w ewidencji gruntów i budynków nie miały znaczenia dla oceny legalności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznych wydanych w sprawie zakończonej inną decyzją ostateczną. Organ nie zajmował się bowiem ( i nie miał takiego obowiązku) merytoryczną poprawnością decyzji, której nieważność stwierdzał, a jedynie kwestią naruszenia powagi rzeczy osądzonej. Z tych samych względów nie było potrzeby zawieszania postępowania z uwagi na postępowanie karne dotyczące przekroczenia uprawnień przez urzędników zajmujących się ewidencją.

47 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu podatkowym nie doszło także do pozbawienia strony prawa do udziału w postępowaniu poprzez naruszenie art. 200 § 1, art. 178 § 3, art. 192 i art. 123 § 1 O.p., skutkującego zaistnieniem przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. i koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005r., FPS 6/04 (ONSAi WSA z 2005r.,nr 4,poz. 66), którą Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela i w związku z tym nie widzi powodów do zastosowania trybu z art. 269 § 1 p.p.s.a., stwierdzono, że niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 O.p. nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo przyjął, że doręczenie stronie żądanego dokumentu, który nie miał związku z rozpoznawaną sprawą wraz z decyzją i uniemożliwienie stronie zajęcia stanowiska co do tego dowodu przed wydaniem decyzji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie tylko zatem nie uzasadniało uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., ale także nie obligowało do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

48 Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 128, art. 247 § 1 pkt 4 w zw. z art. 248 § 1 i § 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Także w tym przypadku skarżący nie wskazali, w czym upatrują naruszenia art. 248 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. , skoro postępowanie wszczęto z urzędu i prowadził je właściwy organ, którym w tym przypadku było samorządowe kolegium odwoławcze z mocy art. 248 § 2 pkt 2 O.p. Przyznając rację skarżącym, że konieczność wydania zaskarżonej decyzji była wynikiem wadliwego działania organów podatkowych, nie można jednakże podzielić ich poglądu, że stwierdzając nieważność decyzji i eliminując z obrotu decyzję, która została wydana w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, Kolegium obciążało negatywnymi konsekwencjami tego działania skarżących. Usunięcie decyzji wydanych w sprawie już zakończonej prowadziło do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Nie miało też skutków negatywnych dla skarżących, przeciwnie- wyjaśniało ich sytuację prawną, eliminując drugą decyzję wydaną w tej samej sprawie.

49 Trafnie także przyjęto w zaskarżonym wyroku, że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Dla oceny jej spełnienia znaczenie miał bowiem stan prawny istniejący w dacie wydania decyzji ostatecznej, której nieważność stwierdzono, a nie stan prawny w momencie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W dacie wydawania decyzji z dnia 16 czerwca 2008r. przez Prezydenta Miasta G. i z dnia 21 sierpnia 2008r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. sprawa łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008 była załatwiona decyzją ostateczną z dnia 30 kwietnia 2008r., która w dacie wydania kolejnych decyzji dotyczących tego samego przedmiotu i tych samych podatników korzystała z przymiotu decyzji ostatecznej.

50 Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje także podstaw do uwzględnienia zarzutów opartych na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i to nie tylko z tego powodu, że zostały one sformułowane w sposób daleki od doskonałości pod względem formalnym poprzez powiązanie w nich przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a także powołania szeregu przepisów bez dostatecznego uzasadnienia ich naruszenia. Nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji błędnej wykładni art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdy Sąd wykładni tego przepisu nie dokonywał i – z uwagi na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, determinującego zakres kontroli- nie miał potrzeby dokonywać. Podobnie nie może być usprawiedliwiony zarzut niewłaściwego zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 1 ustawy o podatku rolnym i art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, skoro Sąd pierwszej instancji przepisów tych nie stosował i nie kontrolował ich stosowania, bowiem nie stanowiły one podstawy prawnej zaskarżonej decyzji.

51 Z uwagi na przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej trafnie także Sąd pierwszej instancji za zbędne uznał przeprowadzenie dowodów z dokumentów złożonych przez stronę skarżącą, skoro ich przeprowadzenie nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy (poprzez umożliwienie kontroli zaskarżonej decyzji-art.106 § 3 p.p.s.a.). Nie miał także, z powodów wskazanych przy ocenie zarzutu naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., podstaw do zawieszenia postępowania.

52 Z tych względów skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalono na podstawie art. 184 p.p.s.a.