Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., II FSK 248/12

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., II FSK 248/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 450/11 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 11 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 450/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę L. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 11 lipca 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji.

3 Ze stanu faktycznego sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że na wniosek L. B. (dalej: skarżący, podatnik), Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia 21 lutego 2011 r., wznowił postępowanie dotyczące jego decyzji z dnia 17 maja 2006 r., orzekającej o odpowiedzialności podatkowej podatnika jako osoby trzeciej za zaległości firmy "H." S.A. w K. w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2004 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za październik 2004 r. We wniosku skarżący wskazał, że w sprawie zakończonej powyższą decyzją wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi wydającemu decyzję. Skarżący za te okoliczności uznał, to że będąc prezesem zarządu spółki "H." S.A. złożył we właściwym terminie wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku spółki "H.", co stanowi podstawę, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005, nr 8, poz. 60, ze zm.; zwanej dalej: Ordynacja podatkowa). Skarżący w treści wniosku wskazał także na wyrok Sądu Okręgowego Warszawa Praga, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt: VII U 338/06, w sprawie z powództwa L. B. przeciwko ZUS [...], którym skarżący został zwolniony z odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek. Skarżący wskazał, że sprawa objęta powołanym wyrokiem dotyczyła jego odpowiedzialności jako prezesa zarządu spółki "H." w Ki., a Sąd w uzasadnieniu wyroku uznał, że dokonał zgłoszenia wniosku o upadłość "H." S.A. we właściwym, zgodnym z prawem terminie. Nadto skarżący, w treści wniosku wniósł o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność ustalenia sytuacji finansowej spółki w okresie pełnienia przez niego funkcji prezesa zarządu oraz okoliczności składania wniosku o ogłoszenie upadłości.

4 Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 11 lipca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K... z dnia 11 kwietnia 2011 r., odmawiającą uchylenia decyzji z dnia 17 maja 2006 r. Organ uznał, że argumenty podniesione przez skarżącego, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności podatkowej nie mogły być uznane za nowe okoliczności stanowiące podstawę wznowienia, gdyż były wykazane, w aktach sprawy oraz w decyzji orzekającej, a zatem były znane organowi, który ją wydał. Z uwagi na tryb nadzwyczajny – organ uznał, że także nie można nakładać na organy podatkowe obowiązku przeprowadzania nowych dowodów, przesłuchania wskazywanych świadków, na poparcie postawionej przez stronę tezy zmierzającej do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy.

5 Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

6 1) art.210 §1 pkt 4 w zw. z art. 143 § 1 i art. 120 Ordynacji podatkowej wyrażające się w braku podania w postawie prawnej wydanej decyzji art. 143 §1 Ordynacji podatkowej wskazującego, iż zaskarżoną decyzję wydała upoważniona osoba przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., co w konsekwencji sprawia, że organ podatkowy nie działał na podstawie przepisów prawa. Powołanie się na udzielone upoważnienie powinno znaleźć odzwierciedlenie w decyzji;

7 2) art. 240 §1pkt 5 Ordynacji podatkowej wyrażające się w przyjęciu, iż nie zostały wykazane żadne nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mające istotne znaczenie dla sprawy;

8 3) art.365 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, iż wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 kwietnia 2010 roku nie jest wiążący dla rozpoznania wznowionej sprawy i nie wpływa na zmianę stanowiska organu podatkowego co do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe H. S.A. z w K.;

9 4) art.180 §1 w zw. z art.187§1 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej wyrażające się w braku uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia wskazanych dowodów przez co organ uchybił obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a tym samym nie przyczynił się do wyjaśnienia sprawy ustalając jedynie prawdę formalną i okoliczności na niekorzyść podatnika;

10 5) art. 121 §1 w zw. z art. 122 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, celowe pomijanie wniosków dowodowych strony, brak dążenia do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, które doprowadziło do bezkrytycznego podzielenia stanowiska organu pierwszej instancji;

11 6) art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak przeprowadzenia przez organ postępowania co do istoty sprawy oraz do przesłanek wznowienia postępowania i oparcie się jedynie na dotychczasowym stanowisku.

12 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że skoro wznowienie postępowania nastąpiło w związku ze wskazaniem przez skarżącego okoliczności, uznanych przez niego za nowe w sprawie, przedmiotem postępowania było dokonanie ich analizy w kontekście art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: muszą wyjść na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, o których w dniu wydania decyzji organ nie mógł wiedzieć. Wobec powyższego, Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że wskazana przesłanka w niniejszej sprawie nie zaistniała. Organ podał bowiem, że w decyzji, której uchylenia domaga się skarżący Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. stwierdził, że był w posiadaniu informacji, iż wnioskiem z dnia 05.11.2004 r. Spółka "H." S.A. reprezentowana przez prezesa zarządu - skarżącego wniosła o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, który następnie został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 01.02.2005 r., sygn. V GU 100/04. Powyższe ustalenia doprowadziły organ do prawidłowego wniosku, iż wskazana we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność nie zawiera przymiotu nowości ponieważ była przedmiotem rozpoznania w prowadzonym postępowaniu, zakończonym decyzją z dnia 17 maja 2006 r. W tym kontekście, jak zauważył Sąd, nie ma też znaczenia fakt, że po jego zakończeniu, w dniu 12 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga wydał wyrok zwalniający skarżącego z odpowiedzialności za zaległości spółki "H." S.A. w K. z tytułu składek na ubezpieczenie. Istotne jest to, że wyrok ów, zawiera jedynie ocenę dowodów, co do okoliczności prawidłowości złożenia przez skarżącego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, która odbiega od oceny wcześniej dokonanej przez organ w decyzji ostatecznej. Tego rodzaju okoliczność nie uzasadnia zaś wznowienia postępowania. W ocenie Sądu, stawiany przez skarżącego zarzut naruszenia art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.; dalej: k.p.c.), w zakresie związania treścią wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga z dnia 12 kwietnia 2010 r. oraz art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w zakresie przyjęcia przez organ, że nie zostały wykazane żadne nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody; należy uznać za bezzasadne, gdyż zakres rozstrzygnięcia w nim zawarty nie miał zastosowania w sprawie, z uwagi na przedmiot sprawy, a dokonana w nim ocena dowodów nie wpływa na dokonaną uprzednio ocenę zawartą w decyzji ostatecznej i nie stanowi przesłanki do jej uchylenia. Organ prawidłowo uznał, także iż wskazane we wniosku okoliczności nie są okolicznościami nowymi w sprawie.

14 W zakresie zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ wnioskowanych przez skarżącego dowodów z zeznań świadków – współpracujących z nim w spółce, które dotyczyły okoliczności postępowania upadłościowego i sytuacji spółki z tego okresu, prawidłowo, w ocenie Sądu, przyjęto, że dowody te dotyczyły okoliczności której organ nie przydał przymiotu nowości w sprawie, niecelowe byłoby zatem ich przeprowadzanie.

15 Sąd uznał także za bezzasadny zarzut naruszenia art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej w zakresie nie przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż organ dokonał niezbędnych ustaleń w zakresie wystąpienia w sprawie przesłanek wznowienia postępowania i w oparciu o poczynione ustalenia dokonał subsumcji zaistniałego stanu faktycznego. W świetle art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, prawidłowo uznał, że w sprawie nie zaistniały określone w przywołanym przepisie przesłanki.

16 W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił powyższemu wyrokowi:

17 1) naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie zwana: p.p.s.a.), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i które doprowadziło do niewłaściwej oceny naruszenia przez organ podatkowy przepisów wskazanych w pkt a, b i c. Na tej podstawie zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art.134 § 1 p.p.s.a. w zw. z:

18 a) art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wyrażające się w błędnym

19 przyjęciu, iż nie zostały wykazane żadne nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mające istotne znaczenie dla sprawy;

20 b) art.365 § 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, iż wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych" z dnia 12 kwietnia 2010 roku nie jest wiążący dla rozpoznania wznowionej sprawy i nie wpływa na zmianę stanowiska organu podatkowego do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości H. SA z siedzibą w K. w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2004 roku oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc październik 2004 roku;

21 c) art.243 § 2 Ordynacji podatkowej, wyrażające się błędnym przyjęciu, iż nie nastąpił brak przeprowadzenia przez organ postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy oraz co do przesłanek wznowienia i nie nastąpiło oparcie się jedynie na dotychczasowym stanowisku organów podatkowych.

22 Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz o rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego i/lub jego pełnomocnika.

23 Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18 grudnia 2013 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

24 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

25 Skarga kasacyjna jest niezasadna.

26 Wnoszący skargę kasacyjną przedstawił w niej dwa zarzuty. Pierwszy, powołujący się na art. 240 § 1 pkt 5 i art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazuje na wydany po ostatecznym zakończeniu postępowania podatkowego objętego wnioskiem o wznowienie wyrok sądu powszechnego, upatrując w nim podstawy do wznowienia tego postępowania wskazanej w przywołanym art. 240 § 1 pkt 5.

27 Drugi zarzut, odnoszący się również do wymienionego powyżej wyroku sądu powszechnego, powołuje art. 365 § 1 kpc.

28 Zarzuty te nie mogły zostać uwzględnione.

29 Sąd administracyjny pierwszej, jak również drugiej instancji, nie kwestionuje faktu wydania oraz mocy obowiązującej wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga z dnia 12 kwietnia 2010 r., VII U 338/06 (art. 365 § 1 kpc). Wyrok ten nie rozstrzyga jednakże jakiejkolwiek sprawy podatkowej, orzeka o zwolnieniu skarżącego z odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek na wskazane w nim fundusze. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że sąd powszechny ocenił, iż ubezpieczony złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Powyższe nie jest jednak nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem w administracyjnej sprawie podatkowej, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a tylko określoną oceną stanu faktycznego, który uprzednio stanowił już przedmiot oceny organów podatkowych. Orzeczenie sądu w sprawie ubezpieczeń społecznych nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, natomiast uzasadniająca je nowa – inna ocena materiału dowodowego, który stanowił uprzednio przedmiot oceny w postępowaniu dotyczącym spraw podatkowych niewątpliwie nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, na który powołuje się skarżący.

30 Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.